η . γ jyisis 
argento cfiffetitit. Id in fornacibus manifeftiifimum apparet 3 dum plumbum album 
liquatur , argento enim fupernatat, & bacillis ferreis facile extrahitur» 
Ex altera parte, metalla, & animantia contrarietate maxima diflklent.quia {pan- 
gunt quofdam halitus fpiritui animali inimicos: idcirco nullibi I egitur metallis ali* 4 
quod animal fuiifc nutritum : imo vbi vena? metallica? inuenluntur , ibi neq; planta? 
crefcunt, neqj animantes verfantur 5 & in huius confirmationem intelligimus, quod 
in fodinis metallorum crura opificum plerumq; vitiantur, qu^ poftea inlapidicinis 
Aifij lapidis fanantur. Hac etiam caufa moti Medici iubent pharmacopa?i$ 3 ne 
pntparandis margaritis , vel alio huius generis medicamento, vtantur metallis , fed 
folum lapidibus marmoreis, quoniam impendet periculum ne quid metallicum me- 
dicamentis praeparandis adha?reat 3 quod ex diametro natur# humante aduerfare- 
tur, & inde graiiia fymptomata emergere poifent. id tanquam coronidem huic tra-» 
X/A 53.0. &atui addit Plinius, quod odores diodinis metallorum dimanantes omnibus qui- 
dem animantibus funt ingrati,fed canibus poti lilinum maximo funt detriraento,qui 
odor me- ab argenti metallis exhalant. 
tallorum 
METALLORVM 
X 2 US* 
PRiEPARANDORVM RATIO. 
JWetaHL 
eorum m- 
firumete* 
LiLfyfaft, 
J{dti 6 fe- 
partdi me 
t allia me» 
tallis· 
H OMINES operarij in primis , referente Agricola, inuenire debent cuneos, 
laminas, mal!eos,bacilla, contos,verricula, Jigones,& batilla;ha?c enim in- 
Frumenta fodinis tnetalloru eruendis funt maxime neceflaria. Fodina au- 
tem in loco montofo fita eife debet , nec ab aliquo fluuio , vel fcatebra , vel ritio re- 
mota, vt materia e 'folia ante exco&ionem comode lanari polfit; & quonia vente me- 
tallorum inter rimas faxorum elaud untur; ideo fo flores interdum bacilla ferrea ri- 
mis impingunt, & venam decutiunt, quando vero per latera faxorum vena’ difeur- 
runt, tunc malleis vtuntur , & quando talia in ftrumenta in cafsiim adhibent, tunc <& 
violentia ignis faxa feparando venas eximunt. V erum Metallici primum adinuen- 
tte vena periculum facere debent , vtrum paucam , vel multam metalli quantitatem 
contineat,nam quando laboratur aiipendio, vena eft relinquenda. Experimentum 
fit ex coitione modica quantitatis i hinc cognofcitur num multa quantitatis exco- 
rio detrimentum, vel emolumentum fit allatura.Exco&io igitur multifariam neccfi 
faria videtur nonfolum vt metalla ad vfum praeparentur, fed etiam, vta fe inuicem 
feparentur: funt enim plerumq; mixta, & eorum vitia emendantur. Ignem enim elfe 
pracipuum ad ici idoneum inftrumentum canebat Ouidius in hunc modum. 
Omni* purgat edax igms^ y'itiumq\ ^Metalli , 
Excoquit . 
Primum igitur homines operarij fragmina venarum in capfulas conijciunt, vtpi- 
ftillis praeferratis a rota aquaria agitatis tundantur, femper enim procurant riuos 
aquarum ingentes de montibus eduflos , qui rapido curfu magnos rotarum orbes 
circumagitentrlapides autem craifiores , quibus metalla funt mixta , malleis prima ff 
facie minuuntur, in lacunis lauantur , & denuo cribrantur , vt tandem molantur, & 
his omnibus modis materia metallica praparatur, antequam in fornacibus exco- 
quatur. Suntmulta? fornaces in officina metallica, in quibus vena? liquefiunt, & ar- 
gentum ab aere fegregamr , dum folles ingentes in rota? aquaria? fubleuantur,& afll- 
duo flatu, atq; motu magno cum fragore flammam in j fornacibus excitant , & tunc 
viri operarij metalla iuperius inijciunt,& alij metallum iufiim, & a contufis faxis fe- 
paratum magnis cochlearibus exhauriunt,& in modulos ttansfundimt. At 116 folum 
hoc modo metallu pretioium a vili,& viciflim vile a pretiofo fecernitunfaqmis enim 
duo metalla iri vna, & eadem vena inueniuntur, ;uoniam naturaliter quaedam por- 
tio auri cum argento, & are mixta reperitur, in plumbo nigro,& in ferro exigua ar- 
genti portio, plumbi nigri aliqua pars in argento , & deniq; aliqua ferri portio irn-a 
are. Aurum autem ab argento plerumq; feparatur aqua valenti parata ex atramen- 
to futoricf, vel aJumine,& halinitro,qua? ad fegregandum ab auro argentum fum- 
•tnopere 
/ 
s 
