Eleft-m 
'quid 'fit* 
lAXetallu 
lapideum, 
Thyllts 
herba. 
<Met alio- 
rum odor 
qualis. 
Sapores 
metallo- 
rum qua- 
les* 
sis 
argentum > vel aes 3 vel aliquid ex plumbi generibus; raro tamen plumbo cartdido, g. 
vel ferro aliquod metallum immiicet 3 & plumbo nigro., vel cinereo nil aliud quam 
argentum addit; & ha? miiliirarum fpecies nominibus carere dicuntur, prater duas* 
quarum vna vocatur eledriim, quando quinta auri portio quatuor argeti partibus 
permifcetur ; altera dicitur ilannum, quando tertia plumbi nigri portio duabus 
argenti additur. ^ 
Nonnulli funt,qui alias fimplices metallorum fpecies enumeratis addere conan- 
tur. Primitus in fodinis quandam materiam inueniri referunt,qua ab enarratis me- 
tallorum fpeciebu$difcrepat,&:a viris rei metallica? peritis Cachimia vocitatur, 
nos prauum fuccum diceremus ; eil autem hac materia non metalli fpecies ,fed im- 
matura metalli vena, fcu femiperfedum metallum , & nondiim a natura abfolutum. 
Facei Jus quoq; in Hiiloria Sicilia meminit cuiufdam metalli, quo tanquam lapide 
calatores vtuntur ad varias hominum flatuas formandas, id q; in territorio Agri- 
genti vrbis Sicilice fita circa oram auftralem ad oilia Agragantis fluuij nafcitur. 
Apud Nicandri Scholiaftem legitur quada herba nomine Phyllis,aliter μελ/φυλλο?, p 
quaiuxta illius mentem in Samothracia vocatur wop, fortaffisita dida aloco» 
vbi metallum vocatum γίωφάνιον nafcitnr.Nos vero hanc eife metalli fpeciem a prg„ 
didis differentem non arbitramurjpotius metalli epitheton eife credimus,nam cum 
Gracis vuriov fit lucernula , id metalli genus in cauernis terra 3 inflar lucerna forfi? 
tan refulgebit . Non defiunt, qui familia metallorum Vitrum adfcribunt ; quoniam 
illorum more fundatur, & in varias vafarum formas vertatur. Sed licet ratione fu- 
iionis, vitrum metallicam familiam affinem habeat3 quoniam poilea eil fragile 3 ab 
alijs metallis fegregari meretur. Qui plura de his differenti ;s fcire cupit, adeat Ari- 
ilotelem,Plinium, Albertum, Portam, Brafauolum, Agricolam, Maiolum, Mylium, 
Renbdeuni,& Cafium Iefuitam , qui in fua Mineralogia alios audores fuperauit. 
NATVRA, ET PROPRIETATES. 
Q 
A NIMADVERSIONE dignum eil metalla inter fe non. puritate, vel impu- 
ritate, aut maiori,vel minori decodione difcrepare,vt nonnulli libere pro- 
nunciaruntsfed teperatura, viribus,& proprietatibus diffinguntur. Et licet 
In vifceribus terra? talia non oriantui^qualiafenfibusapparentjnihilominusilla ru- 
dis materia in fornacibus poiita in metallum fpluitur,quod adu non habet aliquam 
partium diuerfitatem,yt multi affruunt,quia metalla ii no mole,faltem virtute hanc 
proprietatem aifequuntur,& metalla in hoc diffentiunt a lapidibus, qui liquefcunt, 
quoniam metalla fufa, & frigefada in priifinam formam reuertuntur, lapides vero 
liquati formam propriam perdunt. 
Si metallorum qualitates cotemplemur, primum in odores, & fapores incidemus 5 
nam ratione odoris, vnum metallum magis,quam aliud,odorem injucundum emit- 
tet,quonia auri odor minus eff infuauis,fed argentii magis,quam aurum eil odorife- 
ruj quandoquide odores metallorum vehementer ficci iunt; ideoq; fluxionibus ocii- 
loru c0ferunt,& pracordijs maximo funt detrimento.Id nobis indicant operari j,qui M 
metalla fundut;os enirn,& nares duplici, vel triplici pano coadili obthurant,ne odo 
ribus metallorum inficiantur,& aliquo morbo affidantur.Quoad fapores,aurum fa- 
pore dulci redundat,fed minus dulci argentum,reliqua metalla,veluti plumbum,& 
ilannu odore,& fapore hebeti funt infignita;quamuis poilea experientia acrem ho- 
rum fapore demonflret: fiquideaqua diu in vafis ifanneis detenta, vel qua longum 
iter per fiffulas plumbeas habuerint, inteifina afficere, & dyfenteria generare folent. 
Sed inter omnia metalla as , & ferrum, fapores aquarum vehementer inficiunt, qua 
propter aqua e fodinis areis egrediens itaamara,& abdminanda eil, vt vix gu- 
ilaripoffit. Idempraflarefoletillico vinum in vafe aneo infufum, quod tam cito 
aqua non contingit, ob naturalem eius frigiditatem, verum quando in fodina aris, 
vel in vafe aneo diu manferit, idem aquaprcculdubio accidet. Demum metallitJ 
hoc fibi proprium nancifcuntur,vt cote attrita refulgeant,veluti as affiduo vfu fple- 
defeit. ad rem quidam canebat. . 
i sders 
