sis 
8 
dendum erat , quod gradum caloris naturalis in officina metallorum agentis niin- ' E 
quam artifex aifequi vakt:prf terquamquod fi locus generationis metallorum con- 
fideretur , hic non omnis ad eorum generationem confert: cum Piaro fcriptum reli- 
querit naturam varijs rerum generationibus , varia quoque loca deftinatfe : hac de 
eaufa locus a Porphyrio pater 3 & principium generationis appellatur. Non igitur 
vbique locorum metalla , planta? 3 & animalia indiferiminatim oriuntur. 
Tandem ab experientia artium omnium parente , fautores Halchemia? probant 
cx fabricato Philo fophorum lapide catera metalla,& potiifimiim aurum, & argen- 
fum dimanare . Verum nos abfurdius hoc imaginari non poffumus; cum ex corpo- 
re vno , & vnius natura? varia , & diftinda proxime gigni nequeant > fiquidem di- 
ilindlarum fpetierum proxima principia varia conilituuntur ^ & metalla inter f<^s, 
maxime diicrepant . Deinde lapis ille philoiophicus vel corpus fimplex,vel mix- 
tum erit nuncupandum 3 non fimplex,quia elementi naturam indueret 3 neque_# 
fnixtum ffic enim vel eifep metallum, vel non; ii metallum, iam patefa&um eff, 
vnum metallum ab altero non profilire , confequenterq; ab vno metallo cetera non F 
exibunt. Sin iit folum lapis, vt Chymici afferunt, nec etiam inde metalla confurgere 
poifunt, quoniam vnius rei , vnus generationis modus aifignatur;cum metalla abf- 
. Tfalche^ qne tali lapide in vifceribus terrae a natura formentur . His addamus , quod nemo 
fnids <trs virtute Halchemia? ingens diuitiarum pelagus eil aifecutus. Ad rem feribit Car- 
sjuaiis. danus parentem fuum operam Halchemia? diligentem nauaife , nec inde maiorem 
auri farraginem curniilaffe. Nero quoque pro cognitione huius artis immenfos 
fumptus,& fummam curam adhibuit, & peritiores artifices conuocauit ,& tan- 
dem furnma diligentia, &iugi experientia adhibita hanc artem inanem, & defpi- 
ciendam effe cognouit. Et ii nonnulli beneficio huius artis aurum, & argentum^ 
produxiife referunt, deinceps non narrat eorum conditionem,progrefliim,& quan- 
titatem, quoniam grauemin inis facultatibus ruinam acceperunt. Na rrauit nobis 
vir do&us & fide dignus, qui operam Halchemia 5 diuturnam dederat, fe tantum 
femel aurum exigua? molis magno difpendio effeciife, «St deinceps frequenter idem 
opus molientem, femper fpe fruilratum, oleum, & operam perdidifie. 
DIFFERENT ΊΛ. 
1P ^ E metallorum fpeciebus inter au&ores fententijs variatur ; fed vt cumflis 
1 hoc fit exploratum , foifilium differentia in primis funt poderanda?, quo- 
niam diuifio obiedi refpicere debet illam fcientiam , cuius eft obiedtum. 
Ariftoteles igitur duo metallorum genera , nempe Foffilia, & Metallica aflignat, li- 
cet foifile in lato iignificatu acceptum omnia a fodinis eruta compra?hendat,&hoc 
modo metalla quoque compledtitur ; veriim inarifto iignificatu fumptum foffile , a 
metallicis difcriminatur.Encellius foffilia corpora in maiora , & minora diftribuit 
per maiora mineralia , intelligit metalla , qua? vel perfe&a vt aurum , vel quafi im- 
perfedavt argentum conftituit^ ca?tcra vt imperfe&a, veluti Stannum , Plumbum, 
Bifemutum,Afs, <5 c Ferrum pronunciat,& prominorib us mineralibus reliqua fofsi- H 
lia demonftrat. Theophraftus quoq; fofsilium duas tantum differentias afsignare 
videtur, dum hac partim ex aqua , vt metalla , partim ex terra vt reliqua metalli- 
ca conftituit . Galenus fofsilia in triplici diicrimine collocat , dum varias terras, 
diuerfos lapides, & metalla diferepantia enumerat . Albertus magnus , quem Be- 
ringutius , & multi alij fequuntur , tria genera fofsilium , nempe lapides , metalla, 
& media mineralia manifeftauit , & per media mineralia Sal, Alumen, Nitrum-*, 
Pyritem, A tramentum,& alia huius generis intellexit, qua? partim naturam me- 
tallorum, partim naturam lapidum fapiunt. Auicennas,referente Albcrto,fofsilium 
quatuor differenti as inuulgauit , eafque lapides , lulphura , fales, & metalla nomi-' 
nauit . Tandem apud al ios au&ores, quatuor fofsilium capita in lucem prodeunt, 
funtq; Terra infignes. Succi concreti. Lapides, & Metalla , quam diuifionem Dio- 
fcorides amplexus eft. Hac diuifio plerilque,& potifsimum Cardano arridere 
videtur: namque fofsilia vel liquefcunt, & redeuntia in priftinam formam dura 
ma- 
T/. 3 .-JAde· 
teor.cdplu 
yfclmo. 
T<iL. i . de 
J^e metdL 
Cdp.l. 
*«. - V' v ■ ’* ■ 
Τη lik de 
tdj 
de 
fimp.rned* 
fac. 
JWtedia 
mtnerdhd 
qu#e. 
Lik 5 . de 
mdf.JWem 
dic 1 
