lih.S. 
.Jrfmers 
etymum. 
£jtb · ^ 
Cap.J· 
Z>iA ^sap* 
84. 
d Hl 
Stqutuocd, 
.Mifiurd 
metalloru 
T arte pri- 
ma cap, 
11. 
1 
Vlyfsis Aldrouandi 
IN GENERE. 
. I. 
JE Q V I V O C i 
8 |^ ERVM naturalium cognitione nos ad veram Dei Omnipotentis co« 
Wjj? gnitionem cuehi, Thcblogorum , & Platonicorum Lententia teftifi- 
||| catur : Ideo , examinata animalium natura, ad inanimata fermonliti 
conuertcntes primo in metalla incidemus, & prima facie appella- 
Sgig tionem Metalli pluribus conuenire rebus inueniemus . Nam Metal- 
lum denotat venam , ex qua id ipfum extrahitur, atque excoquitur, F 
& in hoc fenfufumptum fuit a Virgilio, quando cecinit. 
mmm«m f Imt <ts riuh, aur : q\ metallum. 
Aliquando fumitur pro Fodina, ex qua Metallum eruitur, qua? a Nuperis Mine- 
ra appellatur, quoniam Fo floribus in illa laborantibus latera terra? tanquam muro- 
rum eminentia 5 impendent, qua? Mina? nuncupari folent,& in hoc ienfu Plinius fo- 
dinam auri,Metallum aurarium nominauit. Verum, quod maiori eft dignum ad- 
miratione, hoc Metalli nomine, fodina? quoque aliorum foflilium intelliguntur i 
Quandoquidem Herodotus in Libya circa Atlantem, Metallum falis,& in Carma- 
nia Metallum Rubrica? reperiri teftabatur. Diofcorides etiam ab hac iigniiicatione 
non recellit, quando kripfittv μπΰλλοΐζ Ailiwc, nimirum in Metallis,ideft in fodi- 
nis lapidum. Imo Marbodeus verba faciens de Adamante, hanc gemmam in fodinis 
Chriftallorum interdum nalci aflfeuerabat , hoc verfu . 
*T>e Chrr\lallorum natum ^fumptumue metallis. 
Quocirca μέτκλλ ■ apud Polybium funt cuniculi ad euertendasvrbes accommoda- 6 
ti, quoniam Metallorum fodinis alfimilentur. Interdum Metalli vocabulo aurum 
iignificatur forte per antonomafiam .* Idcirco Pontanus laudesHermiLydia? fluuij 
arenas aureas ducentis celebrans , Metallum pro auro nominauit hunc in modum. 
f ielrces ffermi rps^ datante Metallo . 
Amplius mifturam variorum Metallorum , & pnteipue illorum’, ex qua mortari 
Campana?,lebetes, &bombard£ conflantur, nec non illammifturam, ex qua non« r 
nulla fpecula fabrefiunt artifices, &ca?teri vulgares homines Metallu vocantjQuam- 
uis poftea artifices mifturam hanciuxta maiore m,vel minorem £ris copiam, ad ope- 
ra diftinguenda varijs vocabulis vtantur ; ita vt illam, qua? ad lebetes , Mortaria, & 
Campanas funditur, Metallum cognominent; illam vero, ex qua tormenta bellica, 8c 
ftatuie integrantur, Bronzumindigitent. 
Infupcr ex dobiflimo Patre Aluaro Iefuita in Hiftoria Cinenfi, Metallum a Ci·» 
nenfibus pro vno elementorum vfurpatur: Cum ipfi quinque dementa, fcilice t Ter- 
ram, Aquam, Ignem, Lignum, & Metallum conftituant. Denique Metallum, feu vt H 
alijfcribunt, Tritium Metallum ,eft oppidum Hifpania? Taraconenfis,de quo Pto- 
lomeuseft legendus. Poftremo fi Metallum in proprio fignificatu fumatur, indi- 
cat quoddam foflilium genus , quod Aurum, Argentum , a?s , & ca?tera huius generis 
complebitur, de quo fufius in hac hiftoria agendum eft. 
ETYMVM, ET SYNONIMA. 
N ONNVLLI vno ore cofirmant, inter quos recenfeturloannes Chryfippus in 
Hiftoria de arte Metallica, nuncupata fuifle Metalla a verbo gra?co 
λβ«, quod fignificatperfcrutor, quoniam homines intra fodinas terrj me- 
talla icrutari foleant . Verum in hanc fententiam pedibus ire non debemus, nam_» 
Μιιαλλβ'® exponitur quideperferutor, fed metaphora a fofloribus metallorum de» 
