i 
I. 
A Lini accedendum eft ad nonnullos lapides, quos ab auro Auclores denominarunt. 
Legitur apud Plinium Crylbphis gemma·, fcd apud Geinerum regius fcribitur *pi>- 
ffopajs, quaii gemma fplendens inftar auri : eii etiam fitecini,feu ele&ri epitheton.* 
apud Pionyfium Afrum, Sapphirus regia nporonyti Epiphanio nominatur: immo 
Idem Audior Cryfolithon Chryfophilon appellari tradit, quia fit gemma pundis 
aureis interftinda:quare hoc etiam nomine gaudere deberet Ceraliachates , cmii_* 
inftar huius fapphiri guttis aureis a Plinio diftinguatur.Sequuntur aliargemma:,qu£ 
ab auro nomen habent.Plinius duasTopatij fpecies conftituit, quarum alteram Praf- 
foidem, alteram Cryfopteron fimilem Chryfopraifo appellauit; harum altera ad 
fulgorem auri; altera ad pallidiorem colorem inclinat;& quamuis C^ryfopteros au- 
reas habens alas exponatur, nihilominus apud PliniumTopatij ipecies defignatur.An 
iit Chryfolampis Topatius die pallidi, &nodu ignei coloris , eft diligenter confide- 
randuin, cum alijs audoribus Chryiolampis gemma Aethiopia? , inftar auri refulges, 
cfte perhibeatur. Amplius qufdam gemma eft in colore ad aurum vergens, qu£ Gra?- 
B cis Chryiolkhos dicitur, cuius nonnullas peciesaffignat Plinius: nam qug melleo, & 
aureo colore corufcant, mellicllryfos appellat, & qua: candida vena exornantur,leu- 
cochryfos nominat. Chryfopilon Ludouicus Dulcis memorat , & Berylli fpeciem_* 
eife ftatuit.Plinius vero, cum de' Beryllis egiflet,ftatim addit his proximos eife Cryfo- 
beryllos , qui funt pallidiores, & auri colorem pradefeimnt.Chryfopagion, fecundum 
mentem Alberti, defertur ex Aethiopia/ed eft -gemma nobis ignota, nift corrupto vo- 
cabulo Chryfopat ion inteliigere voluerit. Eft etiam Chryianthcrinus, ex lenten- 
tia Ludouici Dulcis, gemma fragilis, qu«c puerorum collo alligata,dentitioneabfq> 
dolore iuuat. 
A gemis ad cfteroslapides ab auro nomen habentes fi conuertatur fermo,inuenie- 
musGracos vocantes lapidem Lydium ,feu coticulam chryfitid a, quo lapide tan- 
quam trutina aurum exploratur . Chryfites etiam aliquibus eft lapisarmatura aurei 
coloris obd.udus,& a Plinio commendatur fimi' is Oftfea? Atticarfed Gefnerus reclius 
legit ochr£> nam hxc Attica probatur; & auro affimilatur. Duplex gemis pyritum in-j 
C Cypro i nueniri referunt , quorum alterum argentei, al terum eft amc i coloris , quod 
Chryfopyrites nominatur. Ammochryfos,ex lententia Plinij- eft gemma, in qua au- 
rum arenis permixtum apparet, fed reuera Ammochryfos, feu chryiammos, vtroque 
enim modo pronunciari poteft, eft lapis ammonites , qui facile in arenas aurei colo- 
ris foluitur,qu£ poftea in litteris maitufcriptis elfiecandis adhi betunhis enim nomi- 
nibus, vt plurimum taiis arena figmficatur , quafidoquidem arena ilia amnium auri- 
ferorum cum granis auri permixta ei uuot apixamc appellatur . Itaqj lapidis arenarij 
hoc in loco multas icones exhibemus, qui poftmodum ratione figura , & ratione ma- 
teria? diferiminantur , & ab auro propter colorem arenarum denominantur . Huius 
Igitur lapidis vna monftratiir fpecies , qua: Ammonis cornu dicitur , proptereaquod 
cum Bacchus, ex fententia Seruij in Virgilium , vna cum exercitu Indiam pederet , in 
arenis i ibyae fiti ftimuk|us, Ioukiau^jlinm implpmiits & IffiCp vifus Aries illum ad 
fontem duxit,vbi in monumentum tahu beneficij 3 f!ti\uiadruilfIouis cum capite arie- 
tino fabricatum eft, & Iupiter Ammon ab arena cognominatus, cum aucoc arenam,.* 
D fignificet. Quamobrem rerum naturalium Obieruatores lapides ex arena a nacura_* 
confisos in modum arietini cornu,cornu Ammonis indigitarunt . Hi autem Iapides 
ficuti, & alij alterius generis aliquando materia quadam armantur, qua: interdum ad 
colorem ferreum, aliquando ad co]prem t .plumbeum, vel aureum vergit. Vidimus ge- 
nus oftre i petrificati cum armatura coloris aurei,cuius iconem damus. Ceteri lapides 
hic delineati funt chryfammonites varijs figuris inter fe diftindi, quemadmodmru* 
ihidiofus Le<ftor poterit contemplari. 
E 3 
Chry- 
/. " 7 . nat. 
hifi.ca.10 
It. 37 .naf. 
hJKcap.%. 
Gemma 
ab auro 
Aenomina 
ta. 
li.tf.c.g* 
L apides a 
Ij ab au - 
ro dicit* 
li. 2 7 . hijl. 
nat.ct. 1 1 
lib.Of. t^le» 
ne id. 
