Mufafl Metallici Lib. I. 121 
A to i iiiiis regno area moneta non eft ex vfu , eiufque loco,y t Ortelius in Theatro Orbis 
annotat, a?s purum & infedum appenditur. 
Non debemus in pra?fentia omittere monetam Sanda? Helena ex optimo Cyprio 
sere fabricatam,curnpofteritatis memoriam promereatur. Ha’c enim fuit illa integer- 
rima Imperatrix, qtisein Paleftina, ad inueniendam Chrifti Redemptoris noftri cru- 
cem, omnes fuos conatus deftinauit . Itaqj cudi iu ifit nummum a?reum, cuius pars fu- 
perior eft rudis semulans caput ciaui Cypri j, altera pars eft concaua , & imaginem—» 
tanta? Regina? expreflam gerit,· vt icon fub numero 3.demonftrat.Hacigiturmoneta__j 
merito exprimi caput claui voluit, vt monumentum clauorum, quibus Chriftus cruci 
fuit affixus, in pofteritatis mente nunquam confcenefcerer.Pofteaquamegimusde^ 
monetis arte paratis , non erit a ratione alienum parumper rimari , an a Natura ali- 
quod monetg genus formari poffit:quandoquidem in locis fubterraneis prope Senas, 
nempe duodecimo ab Vrbe lapide , in loco dido Vefcouado effodiuntur nummi fere 
nnumeri figuram obulinoftri fimulante$,in vtraq; parte quibufdam tuberculis afpe- 
B iri,qui ab exhalatione grofa proculdubio formatur. Hos nfimos moneta Diaboli Ple- 
becula appellat , vel quia iint admodu nigri , vel quia in ftnu terte fintinueoti,itaut m 
Inferno cuii credantur. Horum nummorum icon fub numero i.confpicitur.Has Dia- 
boli monetas apud Senenfes repertas a?mulatur nummus in Agro neapolitano effof- 
fus, <k terugine inferus; vbde eius naturam aneam efte coli igendum eft . In hoc num- 
mo nulla expreflfa apparet figura, fed obieruantur parua qua?dam tubercula, cum exi- 
guis appendicibus, vtin icone 2 . exprimitur. 
Ltb.i^de 
c. 
I 2. 
JWone/6 
yar'i€* 
Nummus 
'Diaboli. 
VSVS IN BELLO, ET IN ARMIS. 
c 
S in pradio, & armis non parum habere momenti inde nouimus, .quoniam-» 
in primis tuba? cuiuicumq ; genens ex ipfo conflantur ; itaut quandoq; hoc 
metallum pro tuba a Poetis vfurpetur, iuxta illud Alciati. 
^ui clangore alios aris in arma cies. 
Pariter Titus Liuius narrat as interdii, ratione foni, a Campanis in pugna fuifle adhi- 
bitum,dumfcripiit,qu0d imbellis Campanorum multitudo in muris difpofita, tantum 
a?ris crepitu clamorem edidit, vt prteliantium animos auerteret. Pneterea conftat An- 
tiquorum feriptis Gra?cos , Perfas , Poenos , Hifpanos , & etiam Romanos fub Seruio 
Tullo armis ameis tam in tutelam , quam in perniciem paratis vfos fuifle . Paufanias 
feftis eft non ex ferro olim, fed ex a?re arma fuiife conftruda , fuamq; ftabilit fenten- 
tiam audoritate Homeri deferibentis bipenne m-a? n e a m Pifand ri , & fagittas . Immo 
hafta Achillis a?re pra?munita, & in templo. Minerua» locata, eniis totusxereus Memno- 
nis apud Nicomedenfes in templo ^Efculapij idem teftificantur: propterea in Graeco- 
rum libris χαλχο'^οροσς·ίκ non folum armis tere is munitus, fed etiam apud Homernm .» 
homo fimpliciter armatus, quemadmodum apud Euripidem -,αλχ^&λος exponitur. 
Immo Combc Alopi filia fuit prima, qua? armaturam seneam inueniile tradituri ideoq.; 
Chalcis fuit cognominata, a qua deinde Chalcidi vrbi nomen fuit impolitum . Itaqi 
D xs prius ferro vfum inuenifte fignificat Hefiodus hoc verfu. 
Χ&λχφ£\ e /ργαζΰνΤο, μίλας ουχ (axe σι^νρος 
Ideft. 
triere laborabunt^ necdum ferrum erat nigrum . 
Deniqi omnia armorum genera extere fabricata apud Virgilium legimusivbi extere 
galea?, thoraces, iorica?, enfes, fecures, pelta?, clypei, tubse, cornua , & naues roftratse, 
& tere munita· memorantur : qua de re a Grtecis Chalceares nuncupate fuerunt . Non 
eft igitur admiratione dignum, ii a Poetis paflim nominentur caflls, & ciaifisa?rea,cly- 
peus, & eniis gneus, galea, & lorica terata, haftile a?neura, cohors terofa , pelta , Sagit- 
ta , & fecuris grata, & demum thorax teneus,& telum ahenum Fuit etiam gneum illud 
pedoris monimentum a Vulcano fabricatum , in cuius medio Gorgonis caput coipi- 
ciebatur. In Iaua felopos tereos habent , vt ex Diario Nauigationis in Iauam 'colligi- 
tur. Apud Gothos tormentum maius bellicum ex are, triangulare vifum eft. Immo ad 
ftabiliendum affatorum fermonem aifeuerantiiis dicimus in Hercimijs eftbifos eife 
L tho* 
lim area. 
Inuen for 
armatura 
area. 
S elopi 
nei "VJy, 
