139 
r 
Vlyfsis Aldrouandi 
r;L ■>> 
vtunt» jf aqua,nifi illa,qua?ex quadam arbore inflar fudoris fluit , vt Autnor rninera? E 
j- mucidi tradidit . Ferro deniq; viuo magnetem fignificari multi autumant. Pariter in 
litteris graecis vocabulum S/Apoc, quo Ferru denotatur, 'ajquiuocationc laborat, quo- 
niam non folum metallum, de quo in prodentia agitur, fed etiam quodcumqj inftrtl- 
mentum ex ferro paratum hac voce %nificatur, quocirca pro gladio, pro thorace..* 
ferreo, & alio armorum genere apud Hefiodum, & alios Authores gratcos ferrumK 
pronunciatum inueniemus. Poftremo cum Authores ad fignificandum ferrum, farpe 
\chdlybs chalybis nomine vtantur, anjmaduertendum eft,quod chalybs fiuuium etiam Hifpa*- 
nia? indicat, cuius tin&ura ferrum prafiantiifimum redditur. Apud Halchemia? Pro- 
quiuoca. fellotes lapis Philofophorum interdum vocabulo ferri incelligmir,& Anaxagoras 
ferrum ferrum candens folem in digitati it; nam yeluti Sol rerum gerendarum caufa elbe tra* 
candens dium par! ratione ferrum canti e tactum ad formam cuiufcunqjrei induendam difpo- 
quid fit. iitum tile perbiberim ; 
SYNONIMA, EORVMQVE ETYMVM. 
F 
Lt . 1 6 . 0 - 
■*ST· 
*■ ' r ',. ' ' ' r ' ' ' * ♦i'*· · -'··■· 
F E R R V M nonnulli nuncupatum exiifimant a ferendojcum nemo iit,qui ob ma- 
gnam huius metalli neceifitatein , vel vtilitatem illud fecum non ferat: aut ex 
aliorum fententia, quoniam ad agros colendos hepe feratur: idcirco Ifidorus 
ferrum appellat, quoniam farra, nempe femina frugum in agris condat . Nihilomi- 
nus, ante huius metalli inuentionem, idem in agris a?re proflabatur: propterea fatiiis 
effet cum alijs ferrum a feriendo, nempe percutiendo deriuarej cum cotera metalla^? 
ferri duritie domata melius attenuentur, & dilatentur . Num vero ferrum a feriendo, 
nimirum fauciando originem ducere pofHr, multi hofitant i quandoquidem ex ore^j 
quoq; arma in perniciem olim fabrefiebant: potius a feritate lioc nomen deducum 
eife exiftimamus,iuxta illud diftichon. r 
fpms fuit ex ferro primus potuit emfes^ 
dt>uam ferus ^ & V/d ferreus ille fu/t. Q 
Apud Au&oreslatinos,& potiffimum apud Poetas, ferrum, nomine chalybis fa?pein- 
Chdlyh dicatur: quamuis chalybs, proprieloquendo, ferrum optime purificatum, egregia im- 
fiuuias butum temperatura fignificare debeat ; cum chalybs a Fluuio Chalybe, in quo tempe~ 
rabatur, talem nomenclaturam acquifiuerit. Stomome Groci chalybem vocant : nam 
veluti sOjua os denotat; ita acies ferramentorum ex chalybe fa&a oris vicem gerere 
videtur. Alioquin ferrum Grocis dicitur oidtpo^ fortaifis qhafi σην$»ρος a $npk pugna, 
& a <rw finlul, quoniam ferrum geftantes fecum pugnam ferant, vel quia ferro armati 
ad pugnandum idoneos fe reddant . Nifi velimus hanc vocem a JVp« nimirum codo 
deriuare,cum ferro varijs modis caedatur; In grocis literis dJapcc, vt plurimum eft ge- 
neris inafculini, reperitur tamen fominini generis apud Nicandrum in Theriacisfim- 
' Mars\n~ mo eadem vox in genere neutro apud Scholialtem Homeri profertur . Aliter 
de ^diflus pfoihrrO in fcriptis Thucididis legitur.Apud Eufthatium ορκ ferru fignificatjquam 1 - 
uishac voce Mars proprie intelligatur: Chymici quoq; ferru Martem appellant, cura 
ferri vfus in bellis fit frequentiflimus, quibus Martem praeflfeafleuerant. Tandcnu* H ; 
nomine metalli ignobilis quidam ferrum fignificant . Hebrps dicitur Barzel 3 Gallis 
fer, fenement* feraille, Italis ferro, Hifpanis Hierro, Germanis Eyfen. 
i£- 
NATVRA, ET PROPRIETATES. 
ld.34* c · 
8» “ 
VAMVIS Plinius naturam, & affe&iones huius metalli multis verbis expii- 
cauerit, nos tamen id totum mira verborum parfimonia perftringemus. Fer* 
rumen ima natura impuritatem fibi comparauit, qua- pendet a materia exu- 
fta copulata exiguo humori aqueo, cum terra? exhalatione non bene per- 
mixto : propterea in igne , praecuteris metallis fumum fa?tidifiimum fpargit : hac de re 
ferri odor metallum vile , & ignobile vocatur ; idq; ex colore illius liuido arguendum eife iudi- 
qualif camus* Hinc optimis rationibus motus Albertus ferrum ex mixtione argenti viui inu. 
pun. 
