t slqti dt n d 
tempera- 
dum fer v 
rum qua- 
les. 
Lth. 1 2. 
tsieneid. 
Molli- 
ties ferri 
quomodo 
fiat. 
8 Enfium 
tempera - 
tura. 
iLt/ h. i 3· 
\A%ag.nat 
Fima te 1 
peratur. 
ifami pl- 
icator fy 
>/ tempe* 
randi. 
Charafte- 
res in fer- 
ro quomo- 
do fiant. 
Mxercit. 
/ 
%o6» 
138 V lyfsis Aldrouandi 
Pariter in Italia amnis Comum praterfluens , & Lambrus Mediolanum hac eadem E 
prarogatiua gaudere perhibentur : quapropter de hoc poftremo flumine iit canitur. 
JSlec mfi duratum L amhro thoraca Colebam. 
Virgilius quoque de gladio Turni in Stygio amne optime temperato verba faciens 
cecinit hunc in modum. 
EnfiSy quem "Dauno ignipotens Deus ipfe par enti 
Fecerat y O 3 S typi a candentem tinxerat )mda. 
Cum igitur in ferro interdum mollities, & aliquando durities deiideretur, erunt aifi- 
gnandi modi, quibus vtrumqj facile aifequi poflimus. Glaucus ille Samius , qui fer- 
ruminandi artificiu adinuenit, referente Suida, ferrum, quod molle dfe voluit, oleo, 
& quod durum aqua tinxit.Nonnulli ad communicandam ferro duritiem, plumbum 
in cauitate ferri collocantes totum candefaciunt, donec plumbum in fumum abeat,& 
hoc opus toties repetunt, donec ferrum inftar ceramoilefcat. Praterea ferrum fa- 
pius candefadum,&perfe refrigeratum mirandum in modum tenerefeit: id expe- 
rientia docet in filis ferreis, qua ignita, & per fe refrigerata, moli ia, & dudilia eua- F 
dunt . Alij in fucco malua,aut fabarum candens ferrum extindum inde molle extra- 
hunt.Alij ferrum oleo amygdalarum amararum liniunt, illudq; cera cum Afta fatida,. 
& modico falis a kali mixta cooperiunt, & totum nitfo,&liito ex fimo equino inuol- 
uunt , & in igne carbonum per nodem relinquunt, indeqj ferrum tradabile,& molle 
habent. 
Praterea ferrum diligenter elaboratum mollius, & durius , iuxta operantis inten- 
tionem,temperaripoteft:aim aliam temperaturam enfes,aliamlime,alia arma in tu- 
telam parata expoftulent. Albertus tradidit ferrutni acrius fieri temperatura fucci 
raphani ,& aqua lumbricorum terrefirium, quod experimento reipondere neganit 
Porta. Enfes igitur tali indigent temperatione, vtiieruola exilitate finr praditi,ne_,j, 
dum pundinfferiunt, rumpatunfimiliter acutam aciem poicunt^vt c^fim feriendo fe* 
cent : qua propter oleo, & butyro enfis corpus te mperatur , acies vero acribus extku 
guitur, vt in cadendo robur acquirat; & hoc opus, monente Porta, vel canalibus li- 
gneis, vel laneis pannis madidis opifices aflequuntur .Scalprum vero,ex eodem Por- Q 
ta, pro ferro incidendo, in vftrina rubefiat , Se quando in ipfo rubicundus roia color 
apparuerit, in aqua extifiguatur, deinde fecuqdus color fuluus expedetur , & denuo 
in aqua mergatur. Item ad fcalpenda marmora, ferrum ex optimo chalybe paratum, 
&ignitu,apparente rofeo,vel rubeo colore, aqua madefiat,mox remotum, apparente 
colore aureo,rurfus aqua mergatur* Lima ita dura temperanda eft,vt aliud ferru c6- 
mode limare poffit:fumatur ergo f uligo fummitatu cornu, vel vngularum Bouis, por* 
tio vitri triti,& falis comunis, & omnia aceto mifceatundeinde hac mifturalima im- 
buta, igne candefacienda eft, poftmodum in aceto , vel vrina , vel aqua frigida illico 
extinguenda eft.Hamus pifcatorms fimili indiget temperatione, vt pificium morfibus 
minime fledatur . Viciffim ferrum pro phlebotomia molem temperaturam exigit, ne 
in operatione aut fledatur,aut rumpatur. Item falces herbaria?, quia tenues funt 
fortem temperaturam non requirunt. 
Poftqua ex ferro purgato, & diligenter temperato varia inflrumenta,vel arma fue- 
rint fabricata , nonnullis iconibus , aut charaderibus infigniri folent : idcirco ad hoc jq 
peragendum opus, pyrites aurei coloris in puluerem redadus per d iern naturale mL* 
in aceto infunditur , & vafe igni admoto , vt ferueat, aliud acetum fupperacldi- 
tur, quo exficcato, materia vitreis organis diftillatur in liquorem , quo icones, vel lit- 
tera in quouis ferreo inftrumento defignantur ,qua prima facie nigra' apparebunt, 
fed ficcata, & pamio lineo fricata aurea confpicientur. Multi occafione extinctionis 
ferri in varijs liquoribus, & eius temperatura,ferrum,& natura, & artificio in cuprum 
mutari poife arbitranrurifed aduertendum eft, quod ferrum a natura non ira excoqui* 
tur,ytaseuadat;quemadmodum Scaliger in fuis Exercitatiouibusoptime probauit: 
praterea ferrum merfum in aquis vitriolatis tu naturalibus,tum ex arte paratis diftol* 
uitur,& quoniam huiufmodi aqua vitriolum participantes, as etiam , fiuc ciiprum^ 
continent ; ideo , materia ferri foluta, in fundo harum aquarum cuprum reperitur, 
quod ex ferro non generatur, fed potius beneficio ferri pracipitatur.Chyinici ad fol- 
ftendum ferrum, vtuntur aqua valenti rubea , qua ex quadrante vkrioM albi , ex fep- 
tem 
