I 'Λ 7 ^7?. 
ZZOUt or Λ 
f dum /?« 
γ ^<· fer- 
rum. 
hth,% •Iti- 
ner* 
S z dentis 
terre, no- 
men. 
jpuh*gO 
"izox equi- 
uoca. 
f ereptum 
FC 'pania 
quid. 
Gemma 
d ferro 
denomi- 
nate. 
Lzl.^j. 
sap. i o. 
In II. de 
nat.fofsil. 
Sfderitzs 
nomen e~ 
quiuocu. 
142 Vlyfsis Aldrouands 
ex qua Indi filum fubrufum conficiunt, quo, admixta arena, quodlibet ferrum fetant, Έ 
non aliter atq; lima ,cuarn vulgus furdam appellat. Hoc filo captiui inHifpaniola 
frequenter vtuntur,dum,compedibusiecatis, fuga fibiconfuhmt . Si veritatem Far-' 
nadusOuiedusaifecutuseft: quamobrem ha?c planta Ferrifeca effet nominanda: hoc 
£1© ferrum quidem fecatur , fed vfu atteritur ; ideoq; nouum filum attrito toties fub- 
ftituitur, donec opus perficiatur. Nafcitur in Iaua maiore arbor, qu^Scaligero Me- 
trofidera,autpotiusMefofideradicitur,quoniam eius medulla ferrea, & exilis ab ima 
radice ad cacumen vfq; arboris porreda fit : qua de caufa, qui fruflum huius arboris 
ge fiat, arma tum fe efie arbitratur. Ruriuslndi habent aliam arborem, cuius fubftan- 
tia, inftar ferri, dura,&deuia eil: propterea hac arbor ibi Palus ferreus vocitatur.Ex 
materia huius arboris anchoras fabricatas Balbus in portu Cocchi,ad magnasfirma- 
dasnaues, non fine ingenti admiratione obferuauit. 
Non defunt Metallica, qute a nomine ferri non abhorrent. In primis Sideritis vo- 
catur terra illa, ex qua ferrum, vel effoditur, vel excoquitur. Alioquin terram colore 
non duritia fimilem, lapide magis fragilem ,& ferro minus ponderofam Gefnerus 1? 
Argillam ferream nuncupauit . Ferrugo efh ferri rubigo, detorto a rubore vocabulo, 
vel quafifitRodigo, quia ferrum erodat. Aliquando ferruginis eoior ex fui co,& ru- 
fo mixtus ad caeruleum tendere videtur; hinc ortus eil ferrugineus color, qui in Hya- 
cinthis,& Violis tatopere a Poetis celebratur: funt etiam, qui colorem Caflanea? fer- 
rugineum nominent. Aliter Rubigo eif locus Latij prope Romam, non arubigine fer- 
rfifed a rubigine campos vexante cognominatus;fiquidem ibi preces ad arcendam ab 
Agris rubigiuem fundebantur. Ferretum Hilpanix non eil materia ferrea, fed tcsco- 
builum, quod ferri colorem acquirit; propterea vulgo Ferrero dr Spagna dicitur.Sed 
apud nos Ferreto paruum , & minutum ferrum fignificat . Aliquod armorum genus, 
quod totum ex ferro conflat, Liuius Soliferreumindigitauit. Ferreum eil ,quod ex 
ferro integratur, ferratum, quod efl ferro indudum, ferrarium, quod ad ferrum atti- 
net; hinc Faber ferrarius. Fodina ferraria, Officina ferraria, Aqua ferraria, in qua fa- 
bri ferrum candens extinguunt. Demum F^ rramenta funt ex ferro tada inftrumenta. 
Ad gemmas, & lapides fi conuertatur oratio. Primitus Sidentes gemma apud Sui- 
dam a ferro nomen inueniffe videtur; fed hanc gemmam eamdem eife cum Adamate O 
ex Plutarcho conilat,qui ab Indis Adamatem vocari Sideritidem,monimentis man- 
dauit . Plinius quoq; multas Adamatis fpecies conflituit, led vtiam ferrei fplendoris 
Sideritidem nuncupauit. Alioquin Adamas,obindomitamduritiem,a Poetis ferreus 
appellatur.AmpIius Iapis herculeus,feu Magnes, cum facie, pondere,& natura Ferru 
annuletur. Sideritis etiam dicitur. Verum cum Magnes, & quadam Adamantis lpecies 
eodem Sideritidis nomine infigniatur,diligenter cauepdum eil, ne confundautur.Eft 
quasdam marmoris fpecies ferrei coloris, qua? Plinio Bafaltes nominatur a voce x- 
thiopica quee ferrum fignificat, quoniam non lolum colore, fed etiamduritie 
ferrum imitatur; ideoq; hic lapis ab Agricola Siderites nuncupatur. Coticula aliqui- 
bus dicitur Sideritis, cum, colore, & facie, ferrum referat. Pyrites apud Hermolaum 
Barbarum Sideritidis nomen inuenit.Orpheus inter lapides Serpentummorfibusre- 
fiftentes collocat Gfii item, ied Gefnerus legit Oritemdmmo Sideritem etiam vocari 
putat, quem lapidem iubafperum, nigricantem, denfum, &: folidum conflituit. Infu- 
per apud Plinium σιϊνιροποίιολοο nomen lapidis eife creditur. Item lapides quidam in ^ 
Creta idafi dadyli didi , coloris funt ferrei, & figura pollicem humatum exprimunt. 
Asbeftos ferrei coloris in Arcadia? montibus, ad mentem Plinij,nafci traditur. Pari- 
ter Iapis ferreus in Berecintho Phrygia? monte, nomine Machera,reperitur, vtPJu- 
tarchusinlibro de fiuuijs narrat, quem fi quis v temporefacrificiorum Cybelcs,inue- 
nei it , furorem facile incurrit. Obferuatur etiam in rerum natura quidam lapis trunci 
alicuius arboris fpeciem exprimens, & duritia ferrum a?mulans; ideoq; Stelechites 
appellatur: quandoquidem Grtecis ς-Ιλίχοζ eil truncus, & λ trunci formam 
gerens. Hoc ia loco tria frufla huius lapidis delineata exhibentur. 
Ste- 
