Mufei Metallici Lib.I. 
v 
140 
MORALIA. 
VI racemos moralis vindemia» fuauiffmos decerpunt, ferro Iuftitiamaffmilat; 
cum ferrum maiorem nobis vtilitatem,quam aurum afferat: quandoquidem_i> 
abfoi ferro Refpublica tute non agitur, non acquiritur,& iecure non feruatur. 
Item artes fine ferro fuismunijs fungi non valent : pariter Iuftitia hanc fimilitudinem 
fortitur,cum ibi rerum non appareat perfedio,vbi Iuftitia non adminiftratur. Amplius 
linoua Oblocutorum ferro aifimilatur , cuius fena nifi cohibeantur , i pfis telis nocen- 
tior eft diuulganda: ad rem ha?cfcripfit$andus Valerianus. F acilius ^ f necejje cj} y qui- 
libet pot efferre armatas ferro acies , O* infiruflas rebus bellicis legiones > quis aut em/u- 
(lineret Ubiorum tela trfixa pe floribus fVt autem paucis ad dodtrinam moralem Feni 
duritiam perftringamus,aduertendum eft,ferrum cum fit durum, maxime cum Adama- 
5 te conuenire: quocirca Adamas malleo refiftens ,. Diabolus nemini paret ns exponitur; 
Ferrum autem frigidum a & durum hominem peccante indicat, qui cum Adamante, ni- 
mirum cum Diabolo maximam fympathiam habere videtur; cum ambo ad nocendum 
hominibus fummopere conueniantduxta illud Plalmograph i.Conuenerunt in ~)mum ad- 
uerfius Dominum. Aliquando ferrum candefa dium oleo temperandum eft, ne aqua fri- 
oida extindum duriflimum eu ad at: ferro in praffentia homo, oleo pietas, & aqua mun- 
dana profperitas defignantur: quandoquidem homo pietate imbutus , mollis fit, «St be- 
nignus, fed in aqua mundante profperitatis merfus tantam acquirit duritiam , vt mal- 
leo diuino facile felu&etur. Quare in emollienda hac cordis duritia, Diuus Chryfofto- 
mus verbum diuinum adhibendum effe tradit, quod, inftar ferri, leu vomeris , terram 
duram, atq;denfam find it Itaq, ferrum Jicet more aliorum metallorum,de terra oria- 
tur :nih ilominus duriflimum eft, & non ita facili Iiouefcit. Tyranni, & Peccantes huic 
metallo funtfimiles; nam quamuis de carne terrea originem ducant, attamen prauis 
confuetudinibustenaciter adherentes, crudelem in modum obftinati, & duri , ηιι1Ρι_* 
C paniitentia , vel mifericordia excitari 8c emolliri poffunt , etiamfi malleo verboru m_^ 
Praconis Euangelij percutiantur , & in igne calamitatum a Deo excoquantur.Hi pro- 
culdubio a Daniele fignificabantur ; quando vidit beftiam quartam dentes, & rngues 
ferreos habentem, fiquidem hi quoq; dentes, nempe verba , & vngues nempe menbra 
ferrea, ideft dura,& immania habere feruntur: idcirco Ifaias ad rem dicebat .Scio quia 
durus es tu , Cf neruus ferreus ceruix tua. 
Curti igitur ferrum quamtumuis fit durum alio ferro acuatur: pari ratione quando, 
aliquis negligentia durefeit, & impietate frigeicir tunc alio ferro , nimirum aliqua_,» 
calamitate acuendus, & ftimulandus eft, vtad virtutes acquirendas diiponatur.-habe- 
mus enim in facris Paginis, quod ferrum ferro acuitur . Cum autem ferrum confidere- 
tur quatenus igne praeparatur , <Sc elaboratur, tunc etiam morum integritati famulari 
poteft; nam ferrum, operante igne, rubrum, & molle redditur, &, ipfo ceflante, februm 
vt prius nigrefeit, .& durefeit. Qui copia facultatum pollet tale ferrum amulatur : fi- 
quidem in igne aegritudinum verians pietate mollefcere , & charitate rubefeere folet, 
Dfed priftinae reftitutus fanitati, pariter ad pviftinam duritiem , &prauitatemreuerti- 
tur. Rurfus ferrum candefadum, cito corrumpitur, nifi malleis percuffum durefcat,& 
denfetur:fic Peccans concupifcentia , & prauis affedibus accenfus, cito confenfu,& 
operationibus corrumpitur, nifi malleis arumnarum percuffus ad duritiam bonitatis, 
& virtutum reducatur. Caterimi notandum eft, quod ferrum candens, nifi prius albe- 
fcat, haudquaquam percuri debet : ita homo furore rubens, tunc malleo .correctionis 
non eft percutiendus, fed expedtandum eft, donec albefcat, nimirum donec ab ingen- 
ti irarum incendio remcueatur. Quamuis autem ferrum diutius in igne moretur, & ibi 
candefiat, nullas tamen a fle & ion es, nempe, nec frigiditatem·, neque nigredinem igni 
impertitur: ita homo iceleftus, & omnium coluuione vitiorum contaminatus inter fla- 
mas virorum iuftorum verfans illis nullam criminum labem communicare poteft. De~ 
nuo ferrum candens in lade, aut v no extindum liquorem medico viui idoneum red- 
dit; fic vir charitate feruenslac facra:dpdrinar,& vinum diuino elocutionis ad fanan- 
dos animae noife affedus medicamentofum reddit. Demum ferrum dum candefcit, 
N 3 pro- 
Litjpua 
Oblocuto- 
rum qua- 
lis. 
ffomil. 5 . 
t-Adamas 
fg F erru 
cur fimi- 
Ita. 
-. 4 - 0 . 
Λ 
’ > 
Cap, 7 . 
Cap.ei.5, 
Prouerb 
27 . 
"Peccans 
Ferro afj'u 
milatur . 
S celefius 
Ferro cf— 
de f i fimi- 
hs . 
