M nixi Metallici Lib. I. 
163 
A accedemus.Quoad primas affe<5Hones,Galenus huic metallo facultatem refrigeratem, &&· 9· 
Sc humedfantem aflignauit.Diofcorides vim adftringentem huius metalli predicauit; f lm P· 
cum tamen refrigeratia^& humedantia omni adftridione careant:immo addit pium- f ac « 
bum potiri facultate cohibendi augmentum carnis vlcerum , cum tamen vis erodendi 
plubo dciitjniii voluerit Dioicorides pondus metalli hoc munere fungi pofle.Vt igitur 
omnis tollatur diificultas,notadueft,pIumbuex pluribus partibus terreis, quam aqueis 
con itare: itaut ex centenis partibus hoc mixtum conftituentibus nonaginta fint terrea, 
& minima pars iit ignis, qui poitea facile, & illico euanefcit: non tamen , ob hanc cau- 
fam, plumbum refrigerat, atq;ficcat >cum partes illa? terre ceteris adeo iint permixre 
vtdiiToluiminimequeant. Immo fi partes plumbi terrea?, quarfunt plures, quam in_-* 
alio quouis metallo, auro excepto , feparari poifent , plumbum effedus frigidos, atq; 
ficcos ederet. Itaq; plumbum agit ratione cuiufdam partis renuis, & aerea·, qua? facile 
^ a calore alteratur: hinc colligendum eft , plumbum non agere qualitate terrea domi. pium 
nante, fed ratione illius portionis aerea?, & tenuis humefacit,atq;refrigerat.Alioquin bumrefrt* 
plumbum, ratione fua? nature, atq; fubftantia? tanquam frigidum,&ficcumcornrnen- geret, 
datur. Verum hoc plumbum in comparatione ad alias fpecies,plus humoris, & plum- 
bum album plus ficcitatis participat. 
Sin conuertamus animum ad fecundas qualitates, plumbum candidum, leue, n*gru 
ponderofum,&cinereum inter vtrumq; medium inueniemus :propterearcmgrauem 
coniiderantes, illam, inftar plumbi , ponderofam pronunciamus . Hanc naturalem^» Solea caL 
plumbi proprietatem dodus Philetas Poeta Cous folcis plumbeis calceos geftabat ce9 rum 
munitos, ne propter corporis exilitatem a vento euerteretur.Horatius quoq;hanc plu- plumbea* 
bi qualitatem perpendens. Au ftrum aliquando plumbeum appellauit,fortaifis abef- 
fedu, quoniam, fpirante Auftro , humana corpora grauiora reddantur , dum ab hu- 
iufmodi vento liquare humiditatespervniuerfum corpus diifeminantur. Exalteris 
parte aliqui non cedant admirari grauitatem plumbi concreti , & Ieuitatem eiufdem 
C liquefa&hetenim fufum, arcento fupernatat;hic autem effedus pendet a natura,& fub- 
flantia plumbi,qua?in catino.tedditurleuis.-dum facile in fumum euanefcit, & interim 
argentum ab igne minime confumptum in fundo catini relidet. Infuper Plinius, circa ^ 
grauitatem plumbi, notat, quod eius maifa in aqua mergitur , fed dilatata in laminas *34· Γ * Τ 7· 
fluitat. Item,plumbo liquefado ,&fupra chartam fufo,iilam non aduri, fed a pondere 
tantum lacerari diuulgauit. Preterea plumbum nigrum habet hoc a natura ingeni- 
tum, vt facillime fundatur; nam,antequam accendatur,liquefcit: quocirca inulti funt 
huius opinionis, fl globus plumbeus fclopoemiifus vehementiam motus per longu;n_* 
aiiquodfpatium continuaret, futurum eiTe,vt is liquefieret, cum tanto calori rdifterc 
nequiret;& quamuis vas plumbeum aqua plenum igne vehementi non fundatur,id ab 
aqua impediente prouenire dicendu eft;fiquide, illa ablata, ftatitn liquefcit;veluti in- plu 
iedo calculo in illam aquam, lubito vas plumbeum perforatur.Quod autem diu pium- bum aqua 
bum igni non reludetur, obleniant Metallici, qui per longam temporis fpatiuin illud P*· fo 
in magno catino continent, quia tunc partim euanefcit ,partim in Lithargyriuiii, & pratgnem 
D Molybdenam conueuitunhinc non debent admirari, qui mineram plumbi aliquando 
in lithargyrium tranfmutatam conipicatifunt. Deniq; plumbum nigrum eft molle, Sc tur ' 
facile malleo dilatatur, durius eft candidum,& duriflimum eft cineremn.Rurfus plum- 
bum candidum eft tenax, nigrum fragile, cinereum fragilius. 
Quoad fonum , odorem, & colorem, notandum eft , quod plumbum candidum ftri- 
det, cinereum aliquem fonum edit, nigrum lono prorfus caret; idcirco mutum appel- 
latur^t dum in fornacibus funditur, grauem,& peltiferum odorem fpai git. Plumbum Odor pium 
Ϊ.Ι 
epualh 
is* 
candidum antequam poliatur, aliquantulum corufcat, cinereum minus, nigrum mini- 
me vnde colligendum eft, fubftantiam plumbi nigri effe valde impuram, nam color il- 
lius liuidus cum modico fplendore id demonftrat , deinde magisquam cretera metalla 
manus tangentis nigredine inficit. Tandem plumbum elie talisnaturemulti referunt, 
vt pluuiam prefagiat, quando vafa plumbea liquore plena,&aeri expolita , iuxta ex- 
timas partes, guttas cocipiunt.Poftremo fcripfit Ariftoteles plumbum Indum hac gau- //. 
dere proprietate, vtliquefadum;& in aquam frigidam proiedhim paulo poft exiliat. mirabo 
Hoc autem, fi verum eft,inde poteft prouenire,quia plumbum illius loci non tam gra- 
ue, fed aliquanto rarius generetur;ideoq; ob hanc raritatem ex frigida refilit & noiu 
mergitur. * MORA- 
