Metallici Lib. II. 
24.1 
fus non defuitrnam Sacerdotes matris Deorum, nempe Cybeles, qui Galli vocabantur, 
Samia tefta,non folum didymo.s,fed etiam caudam falacem amputabant, quemadmo- 
dum meminit Plinius, & Martialis cecinit hunc in modum. 
t^Abfaffa -eji quare Samia tibimentuLi ti/la. 
Traxerunt autem ad hunc vfum teftam Samiam , quia eius vulnus innoxium foret, & 
acies ad proscindendum, ob fui tenuitatem, duritiem, celerior eifet . Ifti boni viri id 
fecerunt imitatione Atys, quem Arnobius narrat furiarum plenum , & perbacchatum, 
cumfe humi proicciifet, fub Pinu arrepta tcftula , quam Agdeftis inftigator amenti» 
geftabat, virilia iibi pr»fecuifie. Pariter extat apud Lucilium citante Honio,lepiducar- 
Hiem de viro, qui vt cruciaret vxorem, in quam ingentes irarum motus conceperat, ridi- 
culo,& fluito vltionis genere caudam totam libi pr»fecuit. Verba funt h»c. 
t Et tcjhtmfumit Samiam fibiq^illicotelo 
P recidit caulem tefieffona amputat ambo. 
Item , Marco Cadio circa Turios vi&o, lingua in contumeliam teila Samia fuit pr»* 
cifa,quod exempluid poilea M. Antonius Triumuir in proferipto Cicerone fecutus eft. 
Pr»terea vtebantur Antiqui terra Samia in poliendis, & acuendis armis, vtfuperius in 
Rubrica Denominatorum explicatum fuit. Scripfit Volaterranus Terram Samiam colo- 
ribus etiam inferuire, cui Theophraftus refragatur dicens; licet terra h»c fit pulchra^», 
pinguis, denfa, & leuis,non vfurpatur tamen a Pi&oribus, quoniam ipii terram raram, a- 
fperam, & macram piftur» magis idoneam prodicant. 
Poftremo h»c Terra tantopere ab Authoribus celebratur, quoniam medicis viribus 
non careat: etenim Diofcorides, & Galenus , quia virtute refrigerandi, &aftringendi 
polleat, illam in Celiacis, Profluuio vteri, H»morrha.gijs, Dyfenteria, & in Tumoribus 
mammarum, & teflium pr» fer ibunt . Demum fudores immodicos inaqua cohibere^, 
venenatis Serpentummorfibusrefiftere perhibetur. Ceterum ambiget aliquis circu_j 
fpecies terr» Sami» , q menam in medicina potiorem vfum habeat , an Collyrion , an_j 
Afler, 'quoniam Galenus Afterena,&Diofcorides Collyrion commendauit. Vtraq; ta- 
men f pecies a medicamentis non eft arcendafted diferimen inter hos Authores foriitan 
ortum eft , ad mentem Agricol», cum plures in Samo Terrarum differenti» reperian- 
tur, nam facile alia Terra Samia ad manus Diofcoridis, &alia ad manus Galeni 
peruenit. 
DE TERRA CRETA NVNCVPATA. 
' ' Cap. V. 
Lib. $ 5 . c. 
12. 
Li-i^Epig. 
Lib . s. ad- 
uerf, Gent. 
Li.% Satyr. 
Vfus in po- 
liendis Ar- 
mis* 
E fus in me 
dicina. 
aEQVIVOCA. SYNONIMA, ETYMVM. 
C R ET /E vocabulum non folum indicatTcrram , de qua inpr»fentia a^luri fu- 
mus, fed etiam Infulam Maris Mediterranei olim centum vrbibus nobilitatam, 
& celebratam. Ab hac forte infula Ter^a hcc nomen deduxit, licet Sipontino 
di&a feratur a crefcendo, quoniam macerata intumefeat, vel quia fodina euacuata_> 
denuo ibicrefcat. Potius credendum eft hanc Terram nuncupatam fuiife a Creta Infu- 
la, qu» hoc candid» Terr» genere abundat ; & noftrg lententi» Galenus , & Aetius fa- 
ment, qui illam Terram, qu» nobis Creta dicitur, *p nfui* > «vpatronymi a Creta In- 
fula appellarunt. Ideo nuperum Candi» nomen non alia foriitan ratione huic Infui» 
fuit inditum , quam a candore , quem procul nauigantium oculis Solum Cret» offert. 
Plinius enim alborum in Creta montium meminit . Pariter Britannia Albion olim ab 
albicantibusproculcretaceis collibus cognominata fuit. Hodie vocamus Cretam Ter- 
ram, non modo in pr»difla Infula natam, fed alibi etiam effofsam, huic tamen lubftan- 
tia-,& colore ftmilem : Quimuis hoc nomen ad alias etiam Cretas colore multum difli- 
eniles translatum fit: fiquidem Cret» variorum colorum monftrantur, vt inferius mani- 
'fe flabitur. Plinius aliquando Cretam metallum nuncupauit, fed id pr»ftitit vt opina- 
mur, vel pro fodina huius Terr», vel generi»» i fumpto metalli nomine pio omni re fof- 
X iili : 
Creta Ln- 
Jula *vnde 
diLla» 
Li. 1$. ca . 
22 . 
