Λ 1 
VI visis AldtOuandi 
iiHrfic Herodotus metallum falis,& Diodorus Siculus Alumen metallum celebre eiTe. 'a E 
icririit : quem imitatus Strabo in 1 i par eis ini alis metallum aluminis effodi retulit , & 
Vitruius Melinum Metallum vocauit. " ·' 1 
Quando autem Creta ioluta fuerit fecundum aliquos,mutatnomen , & dicitur MaL 
Z.J 6 c.4.2 tha,fed aduertendutn efl, quod Plinius, nomine maltha:, duo intelligit, nimirum, miitu- 
ram ex calce recenti, & luillo adipe integratam, deinde flagrantem limum: etenim ipfe 
Z/.2.014. retulit in Samoiata Vrbc ftagnum efle iirhum flagrantem producens 3 quem Vulgus 
Maltham cognominat. Qua uu.br em ex dictis Plini; duplex Maltha,- icilicet natiua,& 
factitia coliigitui. Agricola quoq; duplicem maltham conftituit, alteram -fcribiteflfe^ 
Z 1 'den&t. pinguem, & craiium limum Bituminis fpeciem, alteram factitiam in duo genera Vete- 
f;(Z m ribus etiam cognitam difli ifeirit.MetaJJarij fuum habent genus Malthe,quo rimas cati- 
fij 
A ah ha norum obflruunt, ne metalla in illis liqugta&a dila bantur. Lapicida? quoq; Maltha ηδ 
auid carent, quam lithocollam vocant. Sed de his a dium efl in capite de Argilia, qua: &'ip- 
\ uct,’:ficx. ia bduta cum fuerit V ulgo Maltha nominatur . Terra hac Italia vocatur Creta, Gallis 
Crcve, Germanis naciden, Hiipanisla Creda. p 
LOCVS, ΕΓ DENOMINATA. 
Z.7. Ac hi 
tcc.caf.j. 
SIDCRVS obferuauit hoc Terra genus in Creta Infula maxime excellere. Vitru- 
uiirs tamen optimum huius Terra genus Zingina? reperiri aiferuit. Verum iuxtn 
A /. i d % 
M lentendam Agricola, in Theffalia, Lycia, Sardinia, Vnibria nafcitur.Habet etiatn 
Colles Creta Gallia, Britannia, & M una Maris Balchici Infula . Praterea effoditur et- 
iam m Brabantia,vbi Ruftici hac in aqua diifoluta parietes domorum dealbant. Hodie 
in particula! ibus quibusdam Germania locis tale genus Teri x ebferuatur, vtFulda? in 
Tribcchis. Hildesheimi in Saxonibus inuenitur candida Creta, & Topho iimilis,dc al- 
tera cinerea ii nilis efl Cadanain Bohetnis,lednon refert cuius lit coloris, dummodo 
ha beat vim abfkrgendi, & pannos purgandi. 
Quoad denominata, Cretula cft nomen diminutiuum a Creta. At fecundum Pliniu Q 
Crctma <g retu j a inter colores l ccenieturran eadem iit cum Creta dodii viriiudicent. Cretace- 
um vocatur, quod ex Creta efl compofitum : aliter planta cretacea nominabitur qua? in 
Soiocretolocrcuerit.Cretolum efl, quod Creta efl plenum, & cretatum, quod efl Cre- 
ta iniperlum: vnde cretati pedes dicebantur Creta dealbati, quales erant pedes Senio- 
rum, qui venales tranimai e aduehebantur. 
DIFFERENTIA. 
Jn lib 
Mach. 
. de 
beli. 
C RETAR VM quadam pingues, quadam mediocres, quadam acres. Pingui seft 
Britannica, qua campos laetificare folent. Creta: glutinof. , & optima vetuftif- 
caji.y 
Tena Dei 
iimus Heron meminit . Creta pingui laetum agrorum prouentum aligeri hac 
verba Palladij RutiJij oflendunt: fpiifa, cietofa, & hufnida Terra bene Far, & Triticum 
nutrit. Creta argentaria dicitur illa ,qua vafa argentea exterguntur i hac etiam vtun-H 
tur Belg.ce ad conciliandum nitorem valls ex plumbo candido formatis, quod plumbum 
Vulgus perperam flanutn Anglicum nuncupat. Vitruuius memorat quamdam Cretam 
annularem , quam ita forte cognominat , quia in ipia iigillum annulare imprimeretur. 
"Vocatur etiam Galeno apfiiznyn f η Gypfum Sutorium quibufdam propter vfimui 
ad dealbanda calceamenta: quare Tullius aliquando crepidas cretatas vocitauit. Hoc 
genus Creta? efl macrum, candidum iiccum,aereee fubftantia?; ideoq; rarum , & leue , & 
Fidioribus admodu vtile: An hoc iit Cretula Plini j inter colores numerata Studio ft di- 
ligenter medicentur. 
Inter has fpecies rec-enfetur Creta Mauritana leucop f na?i coloris Feffa Mauritania 
Tingitanenobiii vrbe allata . Hac illiusregionisIncola?hominumcadaueralauant, fT 
mulq> peccata abftergi ftolide credunt: Quamobrem hanc Cretam DeiTerram indigi- 
tant. Item ex eadem Regione Creta Mauritana alia colore referta nigricante ad ferru- 
gineum tendente affertur, qua Incole loco faponis v|untur.Has duas Creta? fpecies Fer- 
. r antes 
