/ 
1 Mufafi Metallici Lib.II. 261 
^gj tj vt talis Terra bitimfinofam, iuiphuream , & aluminofam naturam redoleat ; qua? 
poftmodum humore madefa&a in lapideam materia folidatur. Ethac terra, feu ex hoc 
puiuere ii moles in mari conftrimm cum calce, &ca?mento pradertim Cumano, Iapis 
inexpugnabilis euadit, cum neq; fluehis,ncqj vis aqua huiufraodi molem diflbliiercj* 
queat. Puteolano pulueri afiimilatur Terra quodam in agro Romano .eifoifa^qux labtu 
ii loco calci commixta agglutinandis in aedificio lapidibus materia fitaptiifima,]qua_> 
Romani ih fabricis v.tuntur : iiquidcm,tra£tu temporis, inftar puteojani pulaeris,in la- 
pideam fubftantiam degenerat : quamobrem hanc Porcellanam V ulgo vocant, corru- 
pto a Pozzolana nomine,cui eadem natura ineft. A terris compofitis non eft arcendum 
illud metallica? terree genus, quod Rufma nuncupatur, quod excremento ferri eft fimi- Rufim-uj 
!e,non tamen a?queponderofum,colore iufcG,& terram leuiteraduftam a?mulatur.Hoc quid jit· 
Rufma in tenuiiftmum pollinem redadhim cum dimidia parte calcis vitia?, &fufficienti 
quatitate aqua? ihmaifam redigunt, qua partes pilis tectas balneum ingrefturi illinunt, 
vtbreuiifimo temporis fpatio omnis pilorum fylua decidat,dum tamen aqua tepida^ 
i partes abluantur; ficque cutis, & leti is , & abfq; vllo pilorum yeftigio nitida remanet. 
Hoc pfilothrum in Gracia, Afia minori , Syria, Arabia, Aegypto, rehquifque Turea ru 
Imperatoris Prouincijs non iolum apud Ditiores , ied etiam apud homines proletarios p filothrum 
in freouentiflimo eft vfu . Bellonmsfcribitfodinam huius Terra in Afia minori ab Im- ifale. 
peratore Turcaru X VIILM. aureorum locari fingens fime eft ve&igal ex re tam vili, & 
abieCfa. Idem Bellonius a mulieribus tantum id adhiberi diuuJgatjCum viri huiufmodi 
rem tanquam eo fexu indignam afpernentur . Sunt tamen, qui promifeui vius effc , & 
a viris nequaquam negligi afteuerant: vellere autem pilos adornatum , & mundiciam 
corporis Antiquitas confueuit; idq; volfellis, dropace, pfilothro, viico,&refina moiie*· 
batur: quinimo pumicis etiaad hoc pra?ftandu erat vius, vt Ouidius hoc verfu fatetur. 
Nec tua mordaci pumice crura ter as, 
luuenalis quoqjhuc refpiciens cecinit. 
ja.MW mmw. (mmmmshwk auritus Catmenfi' pumice limbum. 
Pmerquafoquod apud Antiquitatem erant mulieresvftrices,& vftrieula? cognomi- 
'nata?, qua? erumpentem genarum lanuginem, aut aliarum partium adurebant jimmoab 
hoc eodem officio depilatrices etiam vocabantur. 
Inter compofitas terras non infimum occupat locum terra bituminofa , & pra?cipue 
cefpes bituminofus in Belgio foflus, quem patrio nomine Turf appellant . In multis 
Belgij Prouincijs Geldria, Brabantia, Hollandia, & Fnfia, in Germania etiam, vtjn~* 
montanis Mifnia? locis, id terra? bituminofa' genus effoditur i quod Sole excotftuin igni 
pabuiu minime contemnendum praffiet : fic enim prouida Natura populis illis profpe- 
xit, & forfitan melius, quam nonnullis Scytharum populis, qui lignis ( egentes,offibus 
ignem alere feruntur. 1 
Quam u is autem in illis Regionibus'aIiqua? fylua? cardua? inueniantur, nihilominus 
copia arborum cano obrutorum affiduum ignemalere minimepoteft : quapropter ef- 
foifus cefpes lignorum vicem explet , ficq;coquendis cibis ,&fouendis corporibus eft 
aptiffimus. Hoc autem non eft Nuperorum inuentum , fed etiam Plinij a?uo , huiufmodi Cefpes fiofi 
gentibus fuit cognitum. Locus Plinij eft, vbi de Cauchis Frifia? Populis loquitur. Cap~ fhitius . 
) humes- manibus lutum venio magis, quam Sole fic cantes, T erra c ibos , & rigentia Septentrione vi /ce - Li. 1 6. e, j , 
rafua xTwz/.Huiuimodi Terra eft luculentum ignis pabulum, ob copiam admixti bitumi- 
nis, id odor grauis accenfa? Terra? indicat, quem odorem Incola afpe-rfo fale corrigunt. 
Eft autem ita facilis ad concipiendum ignem hac Terra , vtquandoq; in Brabantia in- 
tegra jugera conflagrauerint. 
Huius Terra, feu cefpitis plura genera colore, leuitate , & pondere diferepantia re- 
cenientut . In primis fummopere probatur, quod ponderofum eft , & duritiam quam- 
dam laterum co&ilium imitatur, & in aquis naerfum inter catera genera fubfidet, tar- 
, deq; ignem concipit, ied conceptum diutiffimeferuat. Secundum bonitatis gradum-* 
obtinet illud genus, quod aliquantifper eftgraue, mediocriter denfum, fegmentis vir- 
gultorum intermeantibus, & paluftribus cannis intercifum. Omnium vero deterrimum Ccfpitum-j 
eft, quod rarum, inane, & fungofum,quod accenfum odorem Mephitis terra? exhalat,& genera va~ 
i nitrofa quadam fuligine oculos Circumflantium mordicat. Hocpoftremum vfui Ci- ria, 
\ uium non expetitur,fcd tantummodo cortinis Cereuifianorum inflamandis,& coquen- 
dis inferuit. Eft 
f 
