. jonicum, & Romanum vocatur. Quamobrem i!c ratiocinari poffumus. Nitrum veluti,& n: *> * . 
Saf, aut nafcitur, aut arte paratur. Natiuum, vel in terra, vel extra terram repentur. In , l jJ eret ** 
terra, vel aliorum ioifilium modo csrditurdurgm,denfutn 5 &lapidi non abfimile,vcl in ratlone lo ’ 
ipecubus legitur, ex quorum fornicibus pendet , inftar ftiriarum , vel adhuc liquidum 
In terram labitur, hoc eft molle, laxum, caneris candidius , & fpuma? fimilius confpici- 
tur, quod potius Aphronitri,quam Nitri nome promereri videtur. Qiiamquamaliqiiis 
merito dubitare poflet, an vtrumqj tam durum , quod effoditur, quam quod in cauer- 
niSjfiue denfum.fiue molle legitur, nomine Aphronitri, appellari poflit.Deniq; Nitrum 
natiuum colligitur in conuallibus,& eampis,vcl in lacubus reperitur.Huius generis ca- 
lidum in Agro Eugubino efflorefeit. Idem apud Medos, canefcentibus iiccitate con~ 
ualiibus, fieri, Plinius fcripfit; Malmyragen nonnulli vocant,nomine partim dedu&o a 
falfedine, partim quoniam a terra fponte erumpat. Hoc in fubftantia tenui (fima fpuma? Halgiraga 
. Nitri refpondet : quare hoc genus pro Aphronitro, & Salnitrumpro Nitro Antiquo- quid. 
rtim vfurpari poterit. De hac fpuma Nitri Martialis fic cecinit. 
R uiheus es, ne / 'cis, quid ' gr&ca nomine dicar, Epiur 
Spuma vocor Nitri , dicor , & c_ Nphronitrum . 
Hoc inter fpecies Nitri merito collocatur, cum illius proprietatibus gaudeat. Quinimo 
quemadmodum magna efi inter Salem, & Nitrum cognatio j pariter inter fpuma Salis, 
&fpumam Nitri maxima intercedit neceffitudo . Eft enim res leuiflitaa, friabilis, fpu- 
mofa, coloris pene purpurei, & ha:c tanquam optima ab Authoribus Commendatur. 
Nos fpuma m Nitri dicimus,& fpnmofum Apbronitrum vocamus, quod circa parie- Spuma Ni- 
tes nafcitur,& efflorefcitiidedqi in vnum fere coincidunt fpuma Nitri, flos pctra?,& flos trL 
Aiite petra:, de quo poftremo,fuis Joco, & temporibus verba fient.Difcrepant tamen in 
fubftantia, nam quando refoluitur in igne,eft flos Afia? petra?, nifirefoluatur ,fpuma_* 
Nitri e fle perhibetur. Hanc Nitri fpuma Grtrci diffindis duobus vocabulis nominant, 
nempe appoV tflrfj*, vt diferiminent a quodam Nitro foflili fpuma’ fimili, quam poftea_^ 
voce compoflta *<pNrf/j ©y indigitant. Diofcorides tamen Aphronitrum, & fpumam Ni- 
tri <*>por ulpa nuncupat, & bonitate tantum hac duo inter fe diftinguit, primafq; Lydio 
aifignat. Extat apud Galenum praui Aphronitri mentio, fed qualenam fuerit, neqjex 
Galeno, neqs ex ali js Authoribus inteliigi poteft. Agricola tantum hoc durum,& den- 
ium , inftar lapidis, fu i fle opinatur. 
Nicolaus Myrepficus rirpov .παρθ'ΐΊχοί memorat: id autem(vtnoftra fert opinio) erit 
illude quo Virgines in balneis,& in fucis vtebantur. Neq; ab hoc Nitro multum difete- Citrum 
pabit aliud ab eodem authore nuncupatum αα7μοΝ«Τ’,& a Marcello Empyrico Matro- ^^rginalc 
nale : quandoquidem tam matrona: , quam innupta: faciei fucanda: ftudium affedant: Ψ ί1 ^- 
hac de caufa apud Alexandrum Trallianum αφρ ονϊΤρα ualpovizx fadam mentionem .» 
inuenimus. 
Sin mentem ad Nitra fadicia dirigamus , inter hac rccenfendum eritSalnitrunL-j· 
vulgo nuncupatum ex Nitro Staladico cocfum,quod poftea ad parandum pyriurn fful- 
uerem adhibetur. Multi tamen tria tantum Nitri fa&icij genera conftituunt . Primum Nitri fatti 
eft,quod ex aqua Nili in Nitrarijs deniatur,ab aliquibus Alexandrinum nuncupatum, tij varia 
cuius apud Galenum fa&a eft mentio : neqj Alexandrinum vocatur , quoniam in illn ^ fpecies . 
ciuitate paretur j fed quoniam illuc ex Nitrarijs Aigypti affertur , indeq; toti Europa 
diftribuitur. Secundum eft i)Jud,quod exNitro foflili paratum, Boracem cognominant. 
Tertium eft, quod ex,cremata Quercu, vel Roboreparatur. Hodie, Nitro deficiente, ex 
calce lixiuium parant, quo deniato cum oleo,NitriIoco, vtuntur , non folum ad for des 
ex corpore in balneis detergendas, fed etiam ad linteamina dealbanda ,&ad veftes 
emaculandas,vulgus faponeima guftu fapido vocat. Ad genera fa&icij Nitri reducen- 
aa eft fax vini combufta, quam Officina Tartarum nuncupant , cum facultatis vrentis, 
& abftergentis fit particeps. Huc etiam referre debemus Salem Armeniacum , vel Am- 
nion i acum , qui , inftar Nitri, acrimoniam participat : ille tamen intelligitur fa&icius, 
qui ex Germania allatus ad iublimandum Hydrargyrum, arti chymica? famulatur, eft Sal Arme· 
enim candidus transluccns, & figura pIacenta.Sunt,qui huiufmodi Salem ex vrina Ca- ni acus* 
melorum in Armenia confici exiftirnant ,& propterea Salem Armeniacum indigitant. 
Illud quoq; Nitrum , quod Salnitrum vulgo dicitur, facticium eft , & Nitrutff veterurn 
€flc negamus, quoniam conditiones genuini Nitri non habeat : ideoq; cum ad illius fa« 
culta- 
