Spiritus jul 
p buris , & 
chalcanthi 
differentia . 
Lih . 34 , 
cap.ii* 
Ltb. 5. 
<4/. 64. 
Lib, 9. ffc 
fimp. med . 
fac. 
338 Vlyfsis Aldrouandi 
litate$,& caecius poiTideat,& in ijfdem affectionibus a medicis pra?fcribantur.Neq; ha- ] 
denus eft intsentus, qui peculiarem aliquam feumanifcftam, feuoccultam qualitatem 
infpiriru fulphuris oftendere potuerit , qua? in ipiritu Chalcanthi eadem non fuerit 
obferuata. 
Halchemia? profei!oresaffiduisoperatiouibus,&diuturnisobieruationibus 5 inuene- 
runt metalla in Chalcanthum refolui: quapropter fi hoc veritati eft confonum,nOn im- 
merito Chalcanthum omnium metalJoru parentem cognominarunt. Quamobremfor- 
raftisTheophraftusParacelfuSjinlibro Aurora? Philofophorum, Chalcanthum nobilii- 
fimum minerale praedicauit hoc a?nigmate a Philofophis velatum, vifitabis Intertora Ter- 
ra Rccttficande Imtenies Occultum Lapidem Veram Medicinam. H u i us anigmatis omnes prima® 
littera’, a quibus fingula vocabula inchoant, fimuliundae formant nomen, quodionat 
Vitriolum: Hocanigma recitatum etiam fuit in primo capite primi libri huius Tomi, 
quando de ortu metallorum agebatur. 
Sin odor, fumus, & color obferuentur: notandum eft odorem eife noxium, & fumum 
adeograuem, vt omnes arbores enecet.Quoad colorem Chalcanthum Italicum eft viri*. I 
de, vftum vero rubedinem Rubrica? valde fimilem acquirit, a?s enim in illo latibulatur; 
quocirca colore a?ris partes Chalcanthi interiores iunt refertae, non eft ergo miran- 
dum ii aduftum rubrum euadat,dum talis color in aere etiam obieruatur. Alioquinia 
Chalcamho color aliquando candidus, quandoq; viridis,& interdum caeruleus vifitur, 
in iua quoq; materia quafdam micas habet veluti icintillatesrcum omnia fofliliu gene- 
ra aliquid habeant, quod refulgeat, vt inter metalla, aurum, inter lapides, gemma?, & in- 
ter fuccos concretos, Chalcanthum, de quo in pratentia agitur. Ex conditionibus, & 
prterogatiuis Chalcanthi recitatis natura aqua? Chafcantho fte cogno ci poterit: namq; 
h£BC,more Vitrioli,aftringens eft,& cum aftridioae mtenfam acredinem poifidetrpra?- 
terquamquod, dum guftatur,odor abominabilis-percipitur. Verum, colore, huiufmodi 
aqua non cognofcitur, quoniam Chalcanthum in propria vena non refert illiun colo- 
rem, qui extra venam in illo obieruatur. 
DIFFERENTI R. c 
V ARII Authores varias Chalcanthi differentias conftituerunt. Plinius illud 
in foifile,&fa&iciumdiftribuit. Matthiolus quoq; diuifioni pliniana? inhae- 
rens, duo Vitrioli genera in Hetruria elfe retulit , quorum alterum eft foffiti- 
cium, & per fe in vifeeribus terra? concrefcit, quod vulgo Cuperoiam vocant. Alterum 
fadicium, cuius apud Infe&ores frequens eft vfus. Semper nobis placuit d.iuifio Chal* 
canthi a Diofcoride affignata, dum illud in natiuum,& fadicium diftinguit; deinde na- 
tiui,& foffilis duas fpecies enumerat. Prima eft, quae in venis , fibris, & commiffuris Ta- 
xorum a Chalcitide efflorefeit, aut circa fornices fodinarum , inftar ftiriarum deftillat. 
Hoc genus gra?ci ςαλαχύχορ nominant. Hoc puriffimum Chalcanthi genus a Plinio ce- 
lebratur genitum hyberno tempore ftiriis in ferobes decidentibus. Alterum foffile Dio- 
fcoridis, quod partim natiuum , & partim fadicium aemulatur a Graecis τηκΊΤ , fcilicet 
concretum diciturjfitqs ope piuuia? a montibus per metalla iabentis in lacunam, quae po- I 
ftea in vafa transfufa, ope illorum, qui damnati erant ad metalla, paucis diebus in Chal- 
ehanthum concrdcebat. Metallarij olimin Cyprijs verfantes fodinis primum Vitrioli, 
genus ftaladiciom,& fecundum concreticium indigitabant. Haedua? Chalcanthi diffe- 
rentia? natiua? a Diofcoride nuncupatae, tum ratione glebarum, tum ratione produ- 
ctionis inter fe diffident Hoc Chalcanthi genus in fodinis fponte concretum Germani 
Kupfer Rauch , nimirum fumum seris cognominant . Exadam fecunda fpeciei Chal- 
canthi Diofcoridis generationem docuit Galenus , quam verfans in fodinis Cypri, 
& prsefertim in mineris montis Solei , vel Solis (hic noftra aetate vocatur mons San- 
da? Crucis , cum in illius faftigio extrudum fit templum nomine Sanifta? Crucis Deo Sa- 
cratum) obieruauit , & praecipue confpicatus eft locum effoifum repleri aqua viri- 
di ex pertufo colle dcftiUanie, quae a nonnullis in pifeinas vin&is, extra fpecum,^, 
fidilibus quadratis , efferebatur , qua? poftea paucis diebus in Chalcanthum denia- 
batur, quemadmodum etiam docuit Diofcorides . Hic vnum eft animaduerfiono^ 
