Mufii Metallici Lib.IH. 
339 
dignum 3 quod in prima’ differentia , nempe in Chalcantho ftalatftico perfeftam co- 
cionem, fed in fecunda, nempe in Chalchantho concreticio molita eft. 
Ha ienusde nariuis, & fbfliticijs Chalcanthi fpeciebus didtum fit. lam ad Chalcan- 
thum fa&iciuin properandum eft.Hoc pierumqj ex gleba quadam maculis ferrugineis, 
&a?ruginofis coniperia paratur, dum in aqua coquitur: quapropter Grccis GG· nimi- 
rum codile nuncupatur. Quadoquidem ars natura? jemula nititur, breui tempore, moli- 
ri illam operationem, quam Natura,tempore diuturnioi i,e dicit: ideo materiam, ex qua 
Natura Cakhathumproducit,in aqua diligenter coquit, & inde Vitriolii breui tempo- 
risfpatio elicit, quodob illius imperfectio nem, & imbecillitatemcatteris Chalchanthi 
fpeciebus poilponitur: quocirca eius vius poiiiisapud InfeCores,quam apud Medicos 
eft frequens. Inter fadiciaolim Vitriolum Cyprium excellebarshddie Germanicum^*, 
i&Romanum fummopere commendatur: Romanum tamen in omni opere ceteris ante- 
cellere videtur . Nuper ex regionibus tranfmarinis , a quibuidam Syris nomine T ut ia? 
■Indica?, genus quoddam Vitrioli facticij , iapphirini eoioris , & taxillorum forma, ad-- 
uchi carpit , & Vcnerijs pro med icamine oculorum venundatur. Inda Turia ab illis ap- 
pellatur, quiaoiimex India in Syriam anerreretur ; cum tamen a Tuti a toto Caelo dif- 
·. erepet. Nunc quoqj hac eadem materia ex quadam Dalmatia· parte afportatur. 
Nonnulli viri dodti admirantur , cur Galenus omniquaq; diiigcntiffimus primae, & 
iterare differ entia? Chakanthi non meminerit; cum ramen Dioicoridesomnestres dif- 
ferentias diligenter pondera uerit : hinc has ipeeies Galeno incognitas fuiife arguunt. 
Quamobrem,vt partes Galeni tueamur, aiferere debemus fecundam Chakanthi diffe- 
rentiam a Galeno tatummodo fu i fle examinatam, quoniam hac in vfu medico erat fre- 
iquentiifima, dum Chalchamhum ilala-fticum in prima fpecieconftitutum e flet modica? 
iquantitatis,& Chakhathum tertia differentia’ in Hjfpania tantummcdo,fua tempefta- 
ite, pararetur; quemadmodum Diofcorides nobis infinuauit.Praterquamquod ha?c ter- 
tia fpccies ad medicina viumnon trahebatur. Galeno tamen hanc quoq; differentiam 
fuifle cognitam inde colligimus , quoniam meminit atramenti feriptorij , cuius miftu- 
ram Chalchantum tertia? Ipeciei ingreditur. Deinde noftra a’tas Chalcantho fdcundte 
jfpeciei caret, quod a Caleno tan topere celebratur, quoniam hodierni artifices Chal- 
cantho coCili, nimirum tertia? fpecfei vtuntur. 
Quoad colorem, in Chalcantho varij colores obleniantur. Scribit Albertus Magnus 
aliud effe -rubrum, aliud citrinum, aliud fufeum ad nigredinem inclinans,& aliud viride. 
Secundii Diofcoridem,Brafauolum,&Pliniura,aliud eft ca?ruleum,& pellucidum, aliud 
candidum, quod Leucoium appellatur : alioquin Leucoium apud Botonicos eft viola? 
flos notus. . » n >?,·>■ · 
Poftremo recenfebimus illas Chakanthi differentias, quas longa obferuationc con- 
jipicati fumus. Primum fuit Chalcanthum Saxcnicum tenue ,& alba viola? perfimile, 
iquale Leucoium nominari paulo ante diximus. Secundum fuit Chalcathum ex fodinis 
Bohemia? , ad inftar reflellarum a natura formatum, prodiens a pyrite arofo ; & Meian- 
teria pyritem circumpleCente. Obieruaaimus quoque Chalcanthum caruleuin ftilla- 
ticium cx Cypro, & idem ex Agro Volaterrano;immo &Tridentinum vnacumfua vena 
ex fodinis Tridenti erutum. Pariter Chalcanthum cum Miiy natum, cum Chalcitide, 
cum Mify, & Sory, necnon cum Mify, Mclanteria, & Alumine. 
Amplius Chakanthi facticij plura genera examinanimus primum fuit cyprium co- 
ctile pellucidum, colore ca?ruleo; huius autem multas eriam fpecics vidimus^ nempe Cy- 
prium fiftulofum , & alterius qualitatis, item faCicium in Italia cognomento Roma- 
num, viride, rubrum, & alteriuscoloris. Chalcathum in Germania codum, & ca?ruleum 
pra’ manibus habuimus non elegantia, fed bonitate cyprio inferius, infuper aliud Ger- 
manicum lubalbum , quo nonnulli in c o m po n e n d a t he r i ac a s ρ ro Chalcitide perperam 
| vtuntur. Denique Vngaricum nobis fuit communicatum , cuius benefitio ferrum in 
tranfmutatur , dum illi in aqua diiloluto ferrum additur, quod paulatim inrubigmem 
.ioluitur, ex qua po ftea miro artificio a?s f adbitatur. 
Chdlcathti 
facitlium. 
Tutid In- 
UA. 
Lib> 5. mi- 
ner cdp 5. 
Lc uiorum 
VOX AtJ Ut 
uoca c 
I 
Ff % 
CHAL- 
