Z/.37* f *P· 
T iirchefia 
gemma. 
350 Vlyisis Aldrouandi 
Nam 5 diligenter ammaduertentes verba plinij,inuenient ipfum voca ile Caruleum E 
aienam, & inter colores repofuifre, & Cyanon inter gemmas reeenfaiiie , in mares i:e- 
minafq;difrraxifle,& fapphirifimilemconftituiiTe. Neqj de gemma, aut lapide verba 
fecit Diofcorides: quemadmodum illius verba o frendunt . Caruleum najcitur in Cypre ex 
arar/s metallis 3 copiofusvero ex litorali arena^qma muemtur fecundum quo fidam Maris ex canat os 
/pecus . Galenus quoq; Cyanon inter medicamenta metallica repofuit , Theophraftus 
arena fimilem dixit, Plinius arenam (impliciter nuircupauit: vnde hos omnes Authores 
de fucco , & non de gemma, vel lapide locutos fuifre intelligimus . Pr^didiisadda- 
mus, quod gemmam ,quam Gemmarij Turchoidem ,Turcheiiam, vel Turchinam^ 
fortaflis a Joco natali appellitant,nuperi quidem Authores,ob colorem caruleum, Cya- 
non quoq; indigitarunt. 
DIFFERENTIA. 
T 
HEOPHRASTVS, in libro de lapidibus , duo Carrulei genera confrituci e Λ 
videtur 5 nempe natiuum , & fadticium . Alij Graci tria Cyani genera in vfu ■ 
nationibus diftin&a proponunt, nimirum duo natiua, Scythicum ,& Cyprium, 
Faifricium vnum, nempe Aegyptium, quod pracateris maxime probatur. Vitruuius, & 
Pliniusalia duo , icilicet Puteolanum , & Hiipanienfe addiderunt . Quin imo Anony- 
^mtmjuidam Gracus monimentis mandauit, Carthagincufes huius fuce i natiuum ge* 
nus habuifle, quod ex metallis Infula? Damoncii eruebatur . Affertur tamen terra ill 
mineralisaToftato memorata, quam Vulgus Azurinum vocat ad pingendas imagines, 
&litteras idoneum , & alij appellant Jzuro 0 * o, Acre . Hodie enim Acre vocatur , quod 
Acaron in facris Biblijs dicitur. 
Fatfricij Carulei multa affignantur differentia?, & ex his aliqua? natiuis funt praftan- 
tiores. Caeruleum Aegyptium olim Jaudatiifimum, cuius temperationes V itruuius pri- 
tt.q.Kslr- muminuentasfuiife docet, apud quem varia huius parandi rationes leguntur. Dein~ 
tofue f.25. 
chitcc.cap , ce p Sj & Veftorius Puteolis faciendum inftituit i & in Hifpania arte fieri fo!itum,hac 
1 V verba Piinij oftendunt. A<cefiithis{ Aegyptio fcilicet Scythico, & C 
Cyprio, qua Caru- 
&b % 37 .C 4 . ] e j g Cn era ante memorata fuerant ) "Puteolanum , & Htfpamenfe arena ibi confiet capta . Hinc G 
*$· mirari debemus Agricolam virum rei meta lica peritiflimum , qui Hiipanienfe ad ge~ 
neranatiua reduxit. Cacer iim Carulei varios conficiendi modos, apud eumdem Agri- 
colam, curiofuslecfror legere poterit. Nuperi Pictores, deficiente hoc caruleo, ex lapi- 
delazuli fimile praeparant. Penes Ciuitatem Volterra , quadam gleba terra ccrulea 
inueniuntur, ex quibus Pictores Caruleum etiam iibi componunt. Tandem difere- 
pat Caeruleum colore caruleo , quoniam alterum altero , vel obfcurius , vel candidus 
obferuatur. 
GENERATIO, ET LOCVS. 
N 
AT I V V M Caruleum producitur, quotiefcumq; humor falfus, & acidus ma- 
teriam metallicam erofent. Rcperiturin venis, aut fibris metallorum, aut per 
_ _ fe arenf dure, vel fabuloni fimile, aut abraditur a materia metaiiica,qua ple- E 
rumq; arena affimiJatur;ied vis ingenScaiorisCfruleum arena fimillimum efficit. Ef- 
foditur autem omne Caruleum ex metallis, non ioiiim ararijs, quamuis Diofcorides ex 
arena litorali in Cypro olim generari voluerit. Efr tamen magis verifimiie in cauernis 
Cypri , quas marini flu&us effodiendo fecerant, circa venas metallicas concreuiiTe, ex 
quibus poftmoduin Caruleum huiiifmodi natum erueretur. Sed aduertendum efr, 
quod huiufmodifuCcus probe a natura concoctus, & ita duratus, vtinftW gemma ni- 
teat, poifitiure merito gemma nuncuparfrquemadmodum in Samothratia femina, & la- 
pide Thracio euenire folet,qui ob duritiem inter lapides, & quidem geirjmas a Plinio 
LapisThra xecenfentur: cum tamen omnis eorum materia ex puro(vt noftra fert fentehtia) bitumi- 
aus qualis, ne conftet. Sunt enim nil aliud, nifi fuccijs bituminofus in fpccic lapidis d en fatus. Id em 
credendum efr lapidi cyaneojvel Lazuli cotingere poife, qui proeuldujbio nil aliud efr, 
"■ quam 
