Mulsei Metallici Lib, IV". 
4 37 
A 
SYNONIMA, ET ETYMVM. 
Jfc PVD Latinos, Lapis vocatur quaii Indens pedem, & lapillus eft nomen diminu- 
,r*% tiuum a lapide: hic quando in calceis repoiitus mokftiam excitat, calculus ,& 
Jk fcrupus nuncupatur: quare iuxta mentem Feftffcrupi vocantur lapides afperi, 
& quidifficulter,cbafpcritatem, pertrahantur. HinCpoftea emergit fcrupulus,qui pari- 
ter lapillum afperumiignificat. 
Petra autem appellatur quaii pedem terens.: qua’ cum fit Iapis, proprie tamen, rupem 
defignat. Cautes vero eft faxum afperum, & abruptum. Saxum enim lapide maius afpe- · . 
rius, Sc durius eft: licet aliquando laxum pro lapide vfurpetur Ceterum, annotante^ Exercit. 
g Scaligero, Saxum eft vetuftiifima vox Tufca , quia nonhififacrificijs adhiberetur .. Hinc 108. 
nonnulli aifirmant laxum fuifie appellatum, quafifanxum, vel fandum , quoniam Vete- 
res magnum Iapidem, nempe laxum , pro ara , eligebant , & victimam iupra ipfum fau- Saxi ety- 
ciabant, & fanciebant, nempe fandus ftabilibant : vnde originem duxit hoc verbum , Sm- mum. 
άθ) Sancis^ Sanxi>Sancfum> quali fanguine tadum,inde poftea laxum nuncupatum eft.AIij 
fuerunt, qui fpecificum dilcrimen inter faxum, & lapidem perperam obferuarunttfiqui- 
demapud Plinium, & alios Authores probatos ,faxum cum lapide confunditur : idcirco 
afferendum erit vnam amborum fub polyonimia effe naturam: idq; longa Prifcorum co- 
fuetudine feruatum iuilfe credimus : quandoquidem Cicero, in Oratione de refponffs 
Arufpicum, feriptumreliquit, laxis fadam elfe lapidationem. Quamobrem hisanimad- 
uerfis, faxum elfe lapidem magnum, & Iapidem elfe laxum paruuin afterere pofliimus,fi 
tamen aliqua differentia affignanda fit: cum ha?c nomina. Lapis, Petra, & Saxum ab Au- 
ihoribus indiferiminatim viurpentur. 
Apud Graecos Λολ f * Sc per contradionem λ as Ia pis & faxum exponitur . Alioquin di- 
C citura λίθος, quam vocem Euftathius deducit wctpd ru* λ/αν, &&ί θ&ϊνω , nimirum valde per- 
cutio, cum lapides iadi mirandum in modum feriant, & percutiant . Verum f»bo. Grae- 
cis eft lapillus ,vel calculus a verbo 4 acti ) in partes renues comminuo :namqj calculi iunt' ^ omt}ia 
■veluti lapides in partes tenues comminuti. Item eft lapillus velcalculus , apud Hip- g**caLapt 
pocratem vero dor etiam legitur. At ίρμα. non folum fulcrum , & ftabilimcntum,ied et- a ^ s * 
iamfcopulus, & faxum in mari exponitur. Infuper ,necnon Ionice π'ίίρα, 
apud Grrecos faxum indicat ,fbrtaffis a niTottai rapido curlu feror : cum lapides, Sc faxa 
a montibus per Torrentes rapido curfti, huc, atq: illuc dcferantur.Hebreis dicitur Sech, 
Gallis Pietre, Italis, Pietra, Saffo, Germanis Ein Stein, HifpanisrPiedra. 
GENERATIO, ET ORTVS, 
D ' 
O M N I V M fere Philofophantium opinio eft eunda mixta ex quatuor elemen- 
tis tanquam exmaterialibuscaufis integrari : quamobrem fi huiufmodi caufas 
tanquam remotas contemplantur, illis proculdubi 0 ,aifentiri poterimus . Pro- 
feifores Halchemhe, materiales Lapidum caulas, Salem, Sulphur, & Mei curium confti- 
tuunt, quoniam, ope ignis, in feparand is mixtorum partibus , Salem , Mercurium inftar 
aquei humoris, & quid fimile Sulphuri obferuant . Hac opinio licet in analyfi, .omnium Chymica- 
. fere mixtorum veritati proxima efle videatur: nihilominus , in auro , & Adamante , hac rum oftni(L 
principia deficiunt. Sunt tamen aliqui Chymici qui iadant fe a pradihis huiufmodi 
principia feparaife, fed eorum impofturis , Sc vanis commentis minime credendum elfe 
afleueramus. 
Ariftotcles nullam aliam materialem Lapidum caufam,nifi exhalationem liceam 
ignefeentem elfe credidit» Hac tanti Philofophi opinio, quamuis prima facie iri- Sententia 
uola a veritate remota efte videatur: cum probabile fit (vt viri eruditi opinantur) ArifU 
Ο o j ex 
