A 
Μιώί Metallici Lib.IV. jji 
J 
L O C V S. 
D E loco generationis Iapidum nihil certi ftatuere poflumus; cum hi non in vno 
fed in multiplici Ioco,cIimate,& elemento producantur. Primitiis aliquando 
originem trahunt in nubibus , deinde in corporibus animalium , tertio in flu- 
minum ripis, qua? in producendisIapidibus,non funt vniformes; quandoquidem alia? 
tardius, aliae otyus lapillos gignunt, quemadmodum de flumine Gion Auicennas te- 
ftificatur . Hic enim amnis , nonnifi ipatio triginta trium, annorum calculos procreat. 
Praeterea non in omnibus fluuiorum ripis lapilli proueniuntj nam aqua? paludofa? la- 
pides potius corrumpunt , quam generent. Infupercopiofi lapides in montibus orium» 
turrvnde Torrentes ab illis defcendentes naturam lapidum , & montium folentoften- 
dere . Quinimo in aquis etiam lapides nafcuntur. Sunt enim qua?dam aqua? fuper fuas 
B ripas fufte, qua? lapidibus ortum impertiuntur i idque illis non accidit, quando fuper 
alium locum fparguntur. Compertum etiam eft, in Pyreneis, effe qua?damIoca, in-* 
quibus aquse fluuiatil.es in calculos tranfmutantur ; cum tamen alibi aflufa? , nullam 
tranfmutationem admittant . Similiter ligna, qua’ in quibufdam aquis diutius moran- 
tur , in lapides conuertuntur, figuram lignorum adhuc retinentia . item planta ali- 
qua in illis aquis, & etiam ip marinis nata, ita natura lapidea appropinquant , vt in-* 
aere parum exficcata , lapidis formam adipifcantur. 
LAPIDIS MOLLIFICANDI, 
& frangendi ratio. 
N 
ON poffumus aut tacere , qua de hoc opere fentimus, aut non fentire illa , qua 
de hoc dici debeant. Nam Antonius Mizaldus aliquando fcriptum reliquit, 
Vis adipis 
verueas . 
quofcunque lapides mirum in modum mollefcere pofle,fiin fanguine calido 
Bouis,& pinguedine Veruecis, addita portione aceti acerrimi, pernoctent. Item—» 
Oiaus Magnus monimentis mandauitnon alia ratione magis faxa frangi pofse , quam 
larido accenfo , quod verifimileeife exiftimamus,cum pingue humidum illi fit admix- 
tum idcirco flamma acris diu ibi morari poteft. 
Pariter lapis palmi craifitudine frangitur, qui malleo interdum percuflus ictum con- 
temnir. Id autem folo pugno pra?flari poteft* Res autem fic fe habet , iuxta Cardani Lib, 18. de 
mentem. Lapis extenditur fupra planum ligneum, fed rcCti iis , & meliiisfuper lapi, fubttl, 
deum i fic autem eleuatur ab altero capite , vt tantummodo fuftineatur , nulla vi adhi- 
bita i deinde parsfaxi eleuata pugno percutitur , quo iChi, fimul ,& femelplanq alli- 
ditur, & fic in multa frufta finditur. Sin autem pugnus celeriiis,aut feritis feriat, quam 
extremam lapidis tabulam tetigerit, irrita eft percuifio , & lapis non frangitur: cunui 
enim extremum vna cum violentia iChis illifum fuerit tabula? prxdi&x , pondus iungi- 
D tur cum impetu, & fit non fecus, ac fi vehementi i<ftu mallei percuteretur. Huius rei 
caufam nobis aifignare conatur Cardanus dum inquit id fieri, dum aer, qui eft in me- 
dio, dilabi nequit: omnis enim motus tempore indiget; quando ergo non dilabitur, 
neceflario lapidem frangit , cum duo corpora fe fe penetrare nequeant, njfi quod fo- 
lidum eftfcindatur. Hocque inde manifeftumeife tradit, quia quanto lapisfueritla- 
tior , & planum vtriufq; a , quale , & quanto magis eleuabitur lapis, & celerior fiet ichis, 
santo facilius lapis ille frangetur. 
DENOMINATA. 
C VM lapis nominibus varijs,tam apud Latinos, quam apud Gracosinfigniatur, 
varia quoque & diuerfa funt , qua? a lapide denominantur . In primis enume- 
rabimus illa , qua? ad lapidem pertinent. Nam lapideum dicimus , quod ex la- 
pidibus conftat ? & murus ita vocatur, quia ex lapidibus fit integratus . Lapidofum^» 
Xx S ap» 
