,1 
54 « 
Vlylsis AIdrouandi 
V S V S I N LVDIS. 
I tot ludos recenfere vellemus, quot Veteres,& nuperi Pufiones inuenerunt, pro» 
cuidubio tempus nobis deficeret. Hic autem vnum , aut alterum infigniorem re* 
cenfebimus. Illud genus iudi 5 quo calculis in tabula Juloria nimiru fritillis^ <Se al- 
veolis ludicur, olim inuetum fuit circiter annum Orbis cond iti ter mil e iexcenteiiraum 
trigefimum quintum, a quodam fapiente viro, nomine Xcrfe,qui ita Tyranni fluidam 
coercere metu,&mouereducumentovoIebat,oftendens maieftatemfine viribus,&ad- 
minieulishominum, parum valere, & tutam efle; dum huiuimodi calculorum ludo pa«* 
tefaciebat Regem facile opprimi pofie^ifiinuigilaret, & a fuis defenderetur. Hodie 
vocant huiufmodi calculos,fiue icrupos, fiue furunculos , quibus f pra liando ludimus 
? Etymum (eft enim ludus inftar certaminis Praliantium)fcaccos >fortaifisdi&osaicandcndo, 
Scaccoru . quoniam huiufmodi calculi, dum in aduerfariam pa temmouetur, Pandere videatur. .1 
Infuper Athcngus tradit,quod Apion Alexandrinus fe audiuifie retulit cx Creilone 
Ithacenfe ,cuiufmodi eftet Roccorum ludus apud Homerum. Odo enim iupra centum 
erant calculi , & hos difpofuerunt inter ie continuos , vt ex vtraqj parte quinquaginta 
quatuor eifent. Spatium autem in medio vacuum relinquebatur , in quo calculus vnus 
collocabatur, quem Penelopem nuncupabant; huncqjtanquam fcopum calculis per- 
cutiendum conftituebant. Deinde cui lors contingeba t , is primus in Penelopem idum 
intendebat.Si quis autem illam attigifiet,& alterius calculum propuliikt, fiiurn calcu- 
lum in loco pro jCda?,& expulfa? Penelopes conftituere debebat, & primam Penelopem 
ftabilire in eo loco, in quo commorata erat , deinde fecundum proijcere calculmiu*. 
Quando vero aliquis , certeris intadis lapillis , illam folamfepius coniequebatur, vi- 
ator in huiufmodi ludo celebrabatur. 
Ltb.i.cap 
9 * 
VSVS IN MEDICINA. 
€ 
N 
ON folumex Metallis , Terris, &fuccis concretis, de quibus hadenus Termo 
eft babitusjfedetiam exlapidibiis,imm0exIatenbusfradis,d antiquis Medi* 
cus extrahere poteft aliquod preefidium,quo aegrotantibus opem largitur. Ni-· 
liil enim eft tam qualitatis expers, quocFqualecumq; fuerit , a perito Medico ad reme-. 
dia aegritudinum vfurpari non polfit. Quocirca Diuus Thomas tertio Volumine aduer-. 
fus Gentiles, non modo herbas, fed lapidesquoq; n iris quibufdam virtutibus , vitra, 
Elementorum naturam, potiri aperte fatetur. Itaqjapud Indos naicitur quidam lapisi 
pumicofus , qui dum madefit , terram olet , nec ingratum faporem palato impertitur,, 
huius pulueremaduerfuslaterum dolores,& quodeumq; febr:um genus commendant: 
deinde huius ramenta naribus indunt, vt dolores capitis, mitigent. Item in Mexicana 
regione reperitur quadam lapidisipecies nigro , & rubicundo referta colore, cuius 
tjirvcmA- pluerem cryftallo permifeent , vt argemata tollant, & viium acuant. Fons etiam eft 
tum reme- apud Allobroges producens nonnullos Iapides, qui in affedibus oculorum fummopere 
dmm laudantur. Aetius meminit lapidis Scythici,quem cum felle afpid is terit, & collyrium 
ad fu ffu Iliones etiam diuturnas componit. Amplius in quodam nodo radicis iunci la- 
pis innatus reperitur, quem tanquam amuletum ari Epilepiiam celebrant. Scaliger re- 
citat in Zeilan eife lapidem Febrium cognominatum, qui carnem attingens , febrem 
excitat: quapropter in illis motbis habebit locum , in quibus expugnandis, excitanda 
eft febris. Ibidem quoq;, vt alij tradunt, Pifcis inuenitur Febrias nuncupatus, nam qui 
febrlusL·- manu illum apprehendit,illico febre corripitur: quamobrem cum lapideprarii&o ma~ 
drfi- ximam conpenientiam habere videtur. 
H 
PiS 
fas. 
Aduerius pcftiferam luem Vlyftipone vagantem duo lapides ex quibufdam conchi- 
lijs e|tra<5H, fuerunt felici euentu adhibiti.NamolimReuertndusCapucrinus Lufita- 
nusdo&ifijrno VJyffi Aldrouandonarrauitfe vidifte hominem in illa regione hos duos 
lapides habentem cinereos,& maculis quibufdam infignitos,quosin vasaqua^per ipa- 
tium hora; immergebat , &, iliis exemptis, aquam pefte laborantibus propinabat , quat 
tantam 
