Magnes Pa 
flor inuen - 
i er ma- 
gnetis . 
Alia vim 
trahendi 
habentia* 
Plinius o- 
j)imo. 
Lib . 1 2 Ar* 
*“· 15 · 
V lyfsis AIdrouandi 
INVENTIO, ET TRAHENDI 
Rano. 
N O Nf N V L L I Authores , & prafertim Brafauolus inuentionis modum hunc 
fuifTe declarant. Dum quidam Nauta? circa mineras Magnetis maria fulcan- 
tesmifcre pcrijffent, extracf is, occultaui, ferreis nauium clauis , id a Magnete 
prodijfle excogitarunt. Quocirca deinceps,ad euitandum huiufmodi periculum, Nau- 
ta: per hac loca traniituri ligneis clauis nauescompaginarunr, & praecipue, qui nauN 
gationem Indicam in Calecut iufceperunt. Hoc poftea eile Talium iuperius exfenten- 
tia Gargj a?, offendimus . Satius igitur erit cum alijs Authoribus alTerere magneticum 
lapidem in monte Ida inuentum fuiffe a quodam pallore nominato Magnete, qui ar- 
menta pafcens, cum baculum haberet cufpide ferrea munitum , & calceos ferreis cla- p 
uis armatos* Is armenta fequenscum ad locaperueniifet, vbi plurimus Magnes nafce- 
batur,ab eo violenter tra&us,ob materiam feneam, humi harere cogebatur: vnde 
ibi relictis baculo, & calceis ferratis, vix diiceflit. 
Circa ferri trahendi rationem vari; vatias fenrentias protulerunt. Aliqui hanc vim 
trahentem fallis Cacodamonum impofturis adfcripferunt; cum potius id omnipoten- 
ti rerum omnium Conditori attribuendum eilct. Cum non folitm ha c vis attrahens in 
hoc lapide, ver uni quoq; in multis alijsrebus obieruetur . Quadoquidemfcribit loan- 
nes Eufebius Norimbergenfis fe audiuifk a Patre quodam rem prorius in hoc genere 
admirandam. Venerat is recens ex Infula Zeilano, vbi dum moraretur , in duos homi- 
nes inciciiife aiebat, qui fpatio viginti paliuum dihantes duo ligna manibus tenebant, 
qua: occulta quadam virtute ita trahebantur, vt vix pollent violentia: refiftere , donec 
conjungerentur, qua? copulatio fiebat vi cuiuidam herbe mirabili attiadlione pollen- 
tis in medio duorum lignorum collocata?. Item alius, qui, multo tempore, in Bengala 
verfatus erat, retulit in illa Regione nofci herbam, qua: alia ligna, veluti magnes fer- q 
rum, attra&a conjungebat. Audiuitetiam Kircherius Romaa Patre Didaco Salazar, 
qui cum Procuratore Mexicano Romam, negotiorum caufa,fe contulerat, in Mexica- 
na Prouincia crefcere certum virgulti genus Malo punico nonabfimile , cuius tenella 
virga ceita ratione feCTa partes occulto quodam odio ita auerfantur, vt fimul ne vio- 
lenter quidem contineri pofiint: Quocirca ibi pallim hit fit Puerorum iocus. 
Sed vt ad rem noftram reuertamur . De attrahendi ferri ratione , multa: tum Vete- 
rum , tum Nuperorum opiniones circumferuntur. Thales Milefius, qui fuitvnusex 
feptem Gracia Sapientibus,purauit, referente Ariftotele, Magnetem ede anima quo- 
dam proditum , cum videret in illo vim alliciendi ferri vigere . Hinc aliqui Authores 
ab hac lententia non valde difcrepantes,vt Cardanus,& Agricola, magnetem viuere, 
& ferrum illius eile pabulum tradiderunt ; cum huiufmodi lapis in limatura ferri op- 
time conieruetur. Hac lententia efl cxplodenda,non folum,quia recedat a veris Phi- 
lofophiir dogmatibus, dum Ariftotdes pluribus in locis lapides ali minime pofTe,con- 
fequenterq; nec etiam viuere demonflret. Verum etiam, quia Scaliger,in exercitatio- H 
nibus contra Cardanum , affeueranttiis dtcitfeobferuaffe ferri limaturam magnetis 
conferua tricem nunquam pondere fuiife diminutam : quapropter illius pabulum mi- 
nime eile polle diuulgat. Plato in Tim^o pbilofophicis incedens fpeculationibus,fcri- 
ptum reliquit non incile huic lapidi virtutem attrahendi ferrum ,fed propellendi ae- 
rem, ifaut ipatium inane inter vtrnmque relinquatur) ideoque ferrum , propulfo 
aere a magnete , ilJico in locum vacuumfuccedere affeuerauit. Non defuerunt, qui 
cxifKmarunt id prouenire a quadam propria qualitate, & natura, qua ferrum ad ftel- 
Jasboreales dirigitur. Alij ad formam iubftantialem retulerunt . Nonnulli id alfigna- 
runt cuidam proprietati occulta? a Deo , vel Calis huic lapidi impreifa; velutiRha- 
barbarum ab humano corpore bilem, Agaricum pituitam , &Polypodium melancho- 
liam attrahit, & educit. Sunt etiam aliqui Authores huius opinionis, hanc virtutem^» 
attribuendam eile certa:, & peculiari tempcratura,& proportioni quatuor primarum 
qualitatum. Hanc fententiamDiuus Thomas acriter refellit, inquiens virtute potius 
1 cale- 
