Tbeamcdes 
iapis . 
L.p.dc fib - 
id. 
Tfcudown - 
yvrj Flinij · 
562 Vlyfiis Aldrouandi 
tis genera proponit , vnum trahens carnem , alterum alliciens ferrum , & tertium fer- E 
rum refpuens. In mediterraneis Sardinia circa montium radices Orientem ipedtan- 
tes inuenitur Magnes ferrum alliciensifcd in partibus Occidentem, Meridiem , & 
Aquilonem refpicientibus, ad mentem Maioli , Caufini , & aliorum 5 Magnes ferrum 
propellens nafeitur. Vnde aliqui arguunt , quod non omnis Magnes trahat ferrum, 
vel afferunt hunc poftremum Iapidem e fle Theamedem . Pneterquamquod Albertus 
tradit , fuis temporibus, inuentum e fle Magnetem, qui ab vno latere ferrum trahebat, 
& ab altero illud fugi bat , cuius , n i fallimur , meminit etiam Ariftoteles . Hinc ali- 
qui afferunt hunc lapidem forfiran eile eumdemcumTheamede Plinij, qui omne ferri 
genus abigit. Sed deberet animaduertere in vno, & eodem lapida magnetico duo eile 
punda , quorum alterum ferrum allicit , & alterum abigit. Idem Albertus aliam Ma- 
gnetis fpcciem memorat, qua· apud Fridericum Imperatorem ieruabatur,ha?c ferrum 
non attrahebat, fed ab eodem attrahebatur. 
Aliud genus Magnetis memorat Cardanus , quo acus illita , citra dolorem vulne- 
rat , & huius rei in femetipfo periculum feciife teif ificatur . Quinimd addit Alexan- F 
drum quemdam Veronenfem circumforaneum gladijs huiufmodi Magnete perfrica- 
tis pueros, &feruos Aios noftu fauciafle , mox illos, coram populo, oleo oliuarum 
cum Sarcocalla , ne iimplex oleum eile videretur,fanando maximum qua?ftum feciife, 
quia plebs tali oleo tantas vires ineife credebat : cum tamen fanatio ex natura vulne- 
ris penderet ; quoniam vulnus hac ratione infli&uru , oleo , vel parum , vel nihil con- 
ferente per fe coaleicit . Aliam Magnetis fpeciem proponunt, qua? vitro in fornace 
permifcetur,vulgd vocaxm^inngmefe t AJberto dicitur Magnefia: Iapis eft nigro Ma- 
gneti iimilis , & Vitrarij eo libenter vtuntun cum vitrum ab alienis coloribus purget, 
illudq; clarius reddat , fed ii in maiufcula quantitate addatur , vitrum colo re purpu- 
reo tingit. Hu ufmodi genus ex Germania defertur ,& etiam apud Italos in monti- 
bus Viterbij effoditur. An hmc fpecies iit pfeudomagnes apud Plinium , non aude- 
mus affirmare: etenim,ad illius mentem, in Cantabria nafeitur, & ferri aciem tan~ 
quam Magnes inficit. Sed an addatur Vitro, dum funditur, nondum manifeihmu* 
eft. Aliusquidemeftlapis vitrum colore camuleo tingens, & fi plufculutn addatur, G 
nigredine illud maculat. Vulgus Zafferam nuncupat, fortaflis, quia Sapphirini fit co- 
loris. Hiclapis, vt plurimum refertus eft colore cinereo ad purpureum tendente^, 
ponderofus, & friabilis ,pofitus perfe in fornace non funditur, led cum vitro , inftar 
aqu^, fluit. 
L O C V S. 
. · ' W ^ i 
N ONNVLLI Authores monimentis mandarunt Magnetem generari in fodinis 
ferri .Sed aduertendum eft , ibi aliquando, & cafu inueniri :cum in infinitis 
fere locis, pmer ferri fodinas,reperiatm. Huiufmodi loca Plinius, Agricola, 
MatthioIus,CIufius,&alijmultiauthoresenumerarut.Mos autem ordinem alphabeti- 
cu in iliis recenfendis fei nabimus. Brafauolus in primis copia huius Jap dis in ^Egypto 
produci refert. Plinius vero ftithiopia? multas huius venas affignat . Anglia, tefte Gil- A 
berto,nouisdeteftis venis,nuperrime ingentem eius vim oftendtt. Apeninus mons to- 
tus ex Auftro in Boream, Magnete abundat * itautnon immerito vena Magnetis con- 
tinuata nominari poffit. Demum toti Armenia? opes huius lapidis paflim fuppetunt. 
Boeotia eft huius lapidis ditiifima,pra?terquamqu0d in Bohemia? fodinis paflim 
reperitur. 
Corfica venas huius materia poflidet. Quinimo China hac eadem affluit. 
Dania ,& Francia non modicam ex hoc lapide demetunt frugem. 
In Germanicis ferri fodinis omnibus paflim Magnes inuenitur . Item in fodina an- 
tiqua Goflelaria? , necnon in propria vena ibidem eruitur. 
Hifpania veluti olim , ita nunc habet ferri fodinas , in quibus Magnes effoditur· 
Hybernia quoq; copia huius materia? potitur. 
Ilua Hetruria? infula copiofum Magnetem exhibet, qui magna? eft efficacia? non fo- 
lum in pyxide nautica , fed etiam in horologijs folaribuss maioris autem virtutis ex 
par- 
