5 <58 Vlyfsis Aldrouandi 
6 proprietatem illius ft elise participant: vnde acus nautica ad illam ftellam,tan« £ 
quam ad fuu m iimiJe conuertitur . 
In hoc tantorum virorum diffenfu, quid afferendum fit 3 ambigimus . At tamen.* 
quod a Metallaris de hac re intelleximus,in pra?fentia diuuIgareconabimur.Referunt 
enim venas Magnetis nullum alium occupare fii u,nifi inter Meridiem, & Septentrione 
& femper reda a Meridie in Septentrionem huiufmodi vana? procedunt . Quamobrem 
/i eadem eft ratio totius, atq>partis, non erit mirandum jfi Magnes hiufmodi partes 
refpiciat. 
Altera dubitatio eft, quomodo in Taprobana infula, a Calaico India» Promonto- 
rio in Auftrum, quatridui nauigatione 3 Magnes in vfu e ffe poffit i cum Septentrio non 
confpiciatur. Aliqui refpondent vfum Magnetis ibi effe incognitum : propterea Soli- 
5 4* nus recitat nauigaturos alere aues quafdam cicures 3 quas in nauigijs deferunt 3 horum 
enim volatus tanquam itineris magiftros obferuant . Hoc idem Plinius annotat his 
verbis. In Taprobano mari natabus vtrtmq; prorsi fyderum m nauigado nulla olferuatio 3 Septen- 
trio non cermtur. Sed volucres fecum vehunt , emittentes /aptus 3 meatumcfi tllarurn terras peten~ ■ 
tium c omittantur : nobis diligenter notitia , Claudij principatu contingit 3 legatis et tam ex Infida ** 
aduettis. An hoc veritati fit proximum, necne, in prarfentia non inquirimus, iolum^» 
manifeftabimus Ludouicnm Vartomanum hac in re valde verfatum , annotante Sca- 
ligero,in nauigatione Maris Aethiopici fefe vfum effe pyxide noftrati ; quemadmo-} 
dum & in Mari Atlantico, cuius ferrum ad noftrum femper polum dirigebatur . Idem 
cum ab Infula Bornei ad Iauam tenderer, verfufq; Canopum teneret curfum,animad- 
uertit redorem nauisvti pyxide noftra? fimili, & illa ftella,in qua omnes Venti, more 
noftro,defcripti funt.Itaque Redor nauis ab illo rogatus rationem artis, offendit Ju- 
cidiflimum Canopum, inquemfpedabat.Neq; hoc eft miru, quoniam altera pars Ma- 
gnetis Meridiem, altera Septentrionem fpedat. 
VSVS IN LVDICRIS. 
M 
V L T JE res ioco fieri poffiint,ope Magnetis.Nam recitat Porta, fi fupra_* 
tabulam ligneam , lapideam , vel metallicam, lapides Magnetis, vel irufta 
ferri penfiliaaccommodentur, vel in aequilibrio conftituantur, deinde iub 
f tabula Magnes agitetur, lapides, vel ferramenta fupra tabulam penfilia moueri , vel 
Acus vtfal quiefeere ad motum, vel quietem Magnetis fub tabula agitati. Pr£terea,vtacus fu- 
ter ad fonu P ra tabulam faltent, vel moueantur ad tibiae fonum , Magnes fub tabula clanculum^ 
tibta iuxta fonum voluatur,&reuoluatur . AI ij, vt exercitum arenarum pradientepi often- 
tent: primo aliquam Magnetis portionem in puluerem redigunt, rurlus aliam por- 
tionem in fruftilla contundunt, vt pedites, vel equitum turmas repraifentent : poftea 
fupra tabulam has portiones magnas , &paruas, iuxta partem dextram, & fimftram, 
admodum exercitus accommodant. Deinde fub tabula , dextra, l^uaqi manu duce 
portiones Magnetis agitantur: vnde materia fupra tabulam exiftens paulatim ad mo- H 
tum Magnetis incedit. Idem Magnes in tenuem arenam reducitur, & ei , ratione^ 
diftindionis,arena alba additur, ex hifqjfimul mixtis fitcumulus:poftmodu fi Magnes 
admoueatur, vel nudus, vel pannis inuolutus (vt eius cognitio fpedantes fugiat) tunc 
puluis magneticus ab arena alba paulatim fe paratur , &ad inftar capillorum vnitus 
veluti fidere quodam copulatus currit, & lapidem ample&itur.Pariter aliqui portio- 
nem ferri dilatati charta» agglutinant, illamq; parieti admouent, poft quem fit aliquis 
fruftum Magnetis fecus murum mouens, nam quodam veluti miraculo fpevtantium, 
charta illa per fe muro adh^ret , & etiam mouetur , immo partem muri fuperioreni^· 
afeendit, quando manus cum Magnete , poft murum ad partem fuperiorem eleuatur. 
ftfiatuaa - Aliqui et j am f unt 3 q U j ftatuam ex aliqua materia formant , cum fceptro ferreo iiua 
liquem det 1TianUj j u bentque , vt aliquis, manu Magnetem occultans , illam adeat de ali- 
qua re interrogans , tuneque illud fceptrum verfus manum Magnetis parum- 
per inclinatur , & fic ftatua aliquem dare nutum, vel refponfionem videtur* 
Koa- 
nutum . 
