572 Vlyfsis Aldrouandi I 
natura fuit produda. Birengutius fcripiic Pyriteni effe materiam metallorum perfe- E 
lib. 2. Py- ^ arn5 defcdu temporis,ad deftinatam perfectionem peruenire non potuit. Idem 
rot.cap. 4. Aiuhor paulo inferius ,&redius, vt noifra fert opinio, prodidit Pyritem eife fumum, 
& e^h'alationem, minerarum, qua: fublimata? , & lapidibus adherentes Pyritas gene- 
rant. Hinc multi Authoreshac ratione moti prodiderunt Pyritem indicare metalloru 
venas. Ohferuantur enim quandoque Zona: quaedam Pyritarum in mentibus difcur* 
rentes, & cohament tanquam lapilli anguIofi,vt in cry ftallo, non in cufpidcm delinen- 
tes, fed teiferis potius fimiles, & ,ob fimilitudinem Adamantis, a Plinio Androdamas 
inter gemmas reponitur.Deniq; Pyritem participare naturam Sulphuris, & Hydrargy- 
ri aifeuerant, ex quibus principijs metalla , & atramenta producuntur. Vnde orta eft 
apud vulgaresChymiftas proflantia? Pyritis exiftimatio , itautde illo mirabilia prte- 
dicare confueuerint , fub amigmate Hermaphroditi continentis infe vtrumq» femen 
metallica’ generationis. 
Praterea Pyrites habet hoc iniitum a natura, vt ferro percu (Tus fcintillas edat. Sed 
hic oritur quadio digna animaduerfione, cur ferro percuifus ignem erudiet, & ex per- p 
cuflione alijs metallis fada nullus inde ignis exeat. Polium us refpondere caufam hu- 
ius effedus effe duritiem ferri; nam abfque ferro, alio etiam pyrite, vel lapide duriori 
petitres, ignem tradit. Caufa autem, cur Pyrites ignem reddat, parrim efl motus ve- 
lox tanquam efficiens, partim fulphurea materia in Pyrite contenta , qua? potentia-t 
ignis exiftit,hac de re iri naturam igneam facile tranfit:quocirca diutius hic lapis per- 
tradatus odorem fulphureumfpargit. Deinde naturaliter colorem metallicum habet, 
pyrites fle- fed in igne politus, nullum fuccum metallicum fundit(loquendo tamen de Pyrite fte- 
rilis qualis rili) fed relido quodam corpore inutili, euanefeit, fortaflis Agricoia huc refpexit, 
quando feriptis mandauit, Pyritem in fornace fluere ,& cum defluxerit, denuo con- 
crefcere, & in coi pus durum, & inutile degenerare. Tandem Garlandus, agens de 
mineralibus, prodidit apud Alchimia? Profeflbres Marchefitam foluere ferrum, quan- 
do fuper illud infpergitur, necnon cuprum, & argentum comburere. 
DIFFERENTIA. 0 
ap* Ip, 
VLLVS efl: lapis, qui maiori copia differentiariiredundet,quam Pyritesrqua- 
do quidem non folum ratione iubftantia?, fed etiam ratione coloris , & figura? 
varia difei iminafortitur. In primis animaduertendum efl: Pyritem in duplici 
differentia elle conflitutum, quoniam alius eff naturalis,de quo in prafentialermo 
habetur, alius efl artificialis, qui a Chymiftis prreparatur.Modum autem praeparandi 
Pyritis ex quocumq; metallo Caneparius in libro de Atramentis recitat. At redeun- 
tes ad Pyritem naturalem dicimus, alium ratione fub flant ia effe friabilem, alium effe 
duru.Praterea omnis Pyrites vel iuus efl, aut admixtu habet metallum, vel lapidem, 
vel fluores, &quandoq; etiam Caruleu natiuum. Rurfus Pyritarum aliud genus(cum 
participent copiam fulphuris) habet plurimum ignis, eftque magni ponderis^ viuus 
Pyrites vi« Pyrites appellatur. Hocgenus exploratoribus Caftrorum maxime neceffarium effe 
uus qualis. Plinius ftatuit; quoniam clauo , vel alio lapidedmn percutitur , illico fundit ignem, H 
qui folijs aridis, fungis, aut fulphuratis excipitur. Id pracipue praffanc jillae Pyrita- 
rum differentia, qua fpeciem ferri percolati pra fe ferunt, & fup ra mineram Vitrioli 
inucniuntur . Quocirca Pyrites iterum duplex conflituitur, nempe metallicus, & fte- 
rilis. Primus in excodione aliquid metalli fundit, fecundus nihil metalli participat. 
Primum gentis varias fpecies copleditur iuxta naturam metalli,quo potitur. Etenim 
Pyrites, in quo aurum refulget, vocatur ab Authoribus Chryfodes,as participans, di- 
citur Chakodcs,nimirum aroius, vt Plinius paflim monuit. Pyrites auri particeps, au- 
reis, & fulgentibus p undis micat. Huic fimilis inuentus efl in Agro Bonoflienfi, tem- 
poribus Grcgorij XIII. Pontificis maximi . Deinde frequens efl Pyike$a?iOius,nec r 
non Chakanthi particeps. 
Sed aduertendu.m efl aliquando Pyriti fluores adnafei, interdum Irides ,& quan- 
doque Berillcs ; quemadmodum apparet in Iconibus, quas ante oculos legentium re- 
prtcientamtis. Et enim primo loco delineatur Pyrites cum Beiillisadnatis,lucid is , &c 
Lib.%6. ca 
16 . 
