iV.p; Vlyfsis AIdrouandi 
DIFFERENTI! 
P L I NI V S ex Sotacoauthore vetuftiffimo, quinqjHamatitis genera propo- 
nit. Primum vocat Aethiopmm fanguinei coloris ,in locis natalibus Magnetis 
proueniens. Cdalpinus ad hoc genusreducit quemdam lapidem ferrugineum 
metalhcap, grauem, obdudum rubrica, & iupra rubricam terra pallida, deinde tegitur crufta Ac- 
56. tin iimili, tenuiore, & fragiliore, qua?, modo fepti ad intima penetrat : hic ad cotem, 
croceum, & (anguineum fucdiim redditi traditq hunc reperiri Aretij,vbi fons acidu- 
la confpicitur. Secundum genus, ad mentem Plinij, vocant Androdamata, colore ni- 
gro, pondere, duritie infigni,ex qua nomen traxit. Id in A frica repertum allicer e a 
argentum, a :s,& ferrum tradunt.Tertium nuncupant Arabicum fimili duricia cum fu- 
, periori,quod coti aquarie fricatum vix fuccum croco fimilem quandoqjeraittit.Quar- 
tum genus nominant Elatitem, quando crudum eft, forraifis, quia lignum Abietis ali- 
quo modo fimnlet: cum Gra?cc UaT» Abies dicatur . Alioquin hoc genus lapidis co» 
dium Miltitem appellant, quoniam Milti,· nimirum Minijcolorerepr^fentet.Quintum 
genus diciturSchiftos,nempefciiliiis.Difcrepatautem afchifto lapide, de quo paulo 
inferius verba fient. 
Lih. 3, de Enceilius fex differentias huius lapidis (ibi notas enumerauit . Prima eft foffilis, 
metail.c.6. qua? celebratur a Diofcoride,& nafcitur in Aegypto: lapis eft niger colore faturato, 
durus, friabilis, abfq;fordibus,& fine zonarum difcurfu. Secunda fpecies eft Hamati- 
tes niger Gaftelaria? repertus ; reddens fuccum croceum, duriifimus eft, & officinis in- 
cognitus. Repetitur licet raro ad Hircinia fyluam, eftq; proculdubio apud AJbertum 
Modus la- Magnum Medus lapis niger, qui attritus fuccum croceum emittit, cuius altera fpecies 
fis qualis, eft viridis. Nominatur autem xMedus , quoniam a Medorum regione a fferratur. Tertia 
differentia eft Hamatius foffilis in Haffia, purpureus eft, fiifilis,& fciffilis.Quarta fpe- 
cies eft foifilis in Annebergo Salueldia? duriifimus ad cotem, fed ad gemmas polien- 
das idoneus, niger eft, Aq quoad figuram, turbinatus. In quinto difcrimine reponitur ( 
Ha?matites foffilisin ijfdem Iccis, niger, & ad cotem tres colores reddens; ideoq;Tir- 
Lib.37.ca. chrus Plinij appellari poftet · Hic enim Author Tirchrum ex Africa lapidem nigrum, 
10. & tresfuccos emittentem defcribit , videlicet circa radicem nigrum, in medio [angui- 
neum, & in fummitate candidum. Sexta fpecies, pariter, ex fententia Encellij ,repe~ 
Lrichrus ritur in Cherufcis Northufia?, &prafertim in quibulidam montibus. Hic Hamatites 
Iapis qua- formam detedj cerebri perbelle am udatur, & huius virtutem, in curanda narium He- 
lis, morrhogia Enceilius fummopere extollit. Etenim lapis , de quo in* pradentia agitur, 
eft mirabilis in varietate figura. Nam quandoqj multi huius generis lapides cohae- 
rent racematim, aliquando inftar nucis Iuglandis,& interdum inftar fquammarumL^ 
pifcium, & in cauitatibus Rubrica fmpiffirne continetur . Illa igitur fpecies, quae figu- 
ram detedi cerebri animalium reprarfentat, habet bafim,a qua veluti a radice globuli 
fatis eminentes pullulant Jntufq; colorem fanguineum habent.In fequenti tabella hec 
delineatur, vbi confpicitur alia Icon Haematitis,cum figura Cupreffi,necnon alia cum 
gra?co charadere, j 
Pra terea Hamatites eft diuerfus, iuxta locos natales, quoniam inuenitur in Libya, 
in Aegypto, in Hifpania, in Germani j,& in multis alij locis. Gefnerus autem inter tot, 
&tam varias fpecies huius lapidis, duas pracipuasad vfum medicum eligit, quarum 
altera exterius rubet, & interius nigricat , deinde colorem Magnetis quodammodo 
imitatur . Altera vero omni ex parte eft nigra . Quamuis autem tot fpecies , ratione 
loci natalls,& figura?, varient: nihilominus omnes ijfdem viribus pollent,vt quotidia- 
na experientia docet . Nos hoc In loco varias differentias Hamatitis alias , in gra- 
tiam legentium delineatas exhibemus. Sub numero 1. defignatur Hamatiles habens 
figuram Belemnitis .quam formam ab arte acquifiuit,ad commoditatem artificis, vt 
illo enfes , gladios, & fini dia inftrumenta ferrea, melius illuftrare ,& inaurare poflTt. 
Sub numero 2. pingitur Hamatites figura naturalis, venis valde rubicundis refertus. 
Sub numero 3. delineatur Ha?roatites naturalis , figuram quafi quadratam habens : in 
reliquis autem, fecundo Ha?matiri affitnilatur . Quarto loco exprimitur icon Hama- 
tilis 
