Mufei Metallici Lib. IV. 673 
VSVS IN MEDICUM A. 
Q V Ο N I A M hic lapis facultatem extenuandi fine caliditate infigni poflidet, 
propterea Diofcoridescum vino huius puluerem in iithiafi propiuar,idem- 
que Matthiolu$,&Mylius affirmare videntur.Etemm inualuit : opinio apud 
te omnes fere Medicina? authores, calculos vcfica auxilio huius lapidis di- 
minui poife. GaJenus tamen id negat, quoniam in folis renum lapillis diminuendis Lib . 9. dc 
fpongitem efficacem prodicat. Quinimo illum tantummodo fpongitem celebrat, qui fimp.med. 
cx Cappadocia aduehiturjcum prtefertim hic in lacteum fuccum foluatur. fac, 
DE GYPSO. Cap. XXXII. 
' SYNONIMA, ET ETYMVM. 
P VD multas nationes hoc genus lapidis idem fere nomen fortitur. 
Primitus Grascis vocatur Γυψ>ς fortaifis, quoniam ytlvcu finduftra, 
& domicilia fubterranea, qua? commodius fieri poffint, vbi gypfum 
generatur,autquia,in eruendo hoc lapidis genere, tales in montibus 
parentur cauitates, qua? ferarum luftra eife poffint.Hinc Latinis dici- 
tur Gypfus,& etiam Gypium. Arabibus vocatur Gepfen,& Giepfem, 
Pandedhrio Igetim,& Ciaftrufpeculare.Italis Geilo, Gallis Flaftre,Gennanis Gypfs, 
Hifpanis YeiTo. 
DESCRIPTIO, ET NATVRA. 
P L I N I V S , & cum illo multi Authores fcribunt Gypfum rem calci cognatam 
cfie,eiufq; venas perfaxa calcaria vagari. Difcrepant tamen ab inuicem,quo- 
niam Calx humore aliquo extindta infignem calorem acquirit, Gypfum autem ■ 
nequaquam. Eft autem duplex eiusgenus,fo8ilc vn-um, alterum fa&kium.foifikna- Gypfam du 
tiuum a terra effodicur,fumma tamen tellure,eft ante res fimilis fere nitro, latis quan- p > eXe 
doq; venis.Fadicium paratur, & coquitur ex lapide albo alabaftriti fimili 5 cuius lapi- r 
dis vente, ad mentem Encelij, reperiuntur in iaxis, lente , in Germania , & ad iyluam 
Hirciniam. Videtur auteJapis hic e ile quafi medullalaxi indurata,& fpecies Aphro- 
nitri, autGypii veri, aut lapidis Calaminaris.Pranerea Gypium fadlicium paratufiex 
lapide ilio iciffili ipecubri,quifapis omnium optimus eft, vt teftatur Plinius,in Agro 
Bononienfi 5 & prtefertim in Collibus Vulgo Sancti Raphaeli nuncupatis, vbi pluri- 
ma illius copia eifoditur. 
GENVS, ET DIFFERENTIA. 
P L V R A Gypii funtgenera,ad mentem Plinij, qua? colore, fplenaore , atq; fi- 
gura difcrepant.Prmium eft cadidum, quod plerumqj multis inlociscandidif» 
fimum generatur,vticribit Agricola. Northufte,& Hildesheimi, vbi qua m fi- 
millimum ebori confpicitur,ibi quoqsin candido cinereum prouenit. Cinereum ni- 
gris maculis inter flindium in Miiena ad Salam eifoditur. Cinereum tantum Northu- 
fa? producitur. Mifena quoq; fubrufum, & viride gignit. 
Pr&nerea Gypfum, ratione nitoris, varias iortitur differentias , nam aliud , ftella- 
rum inftar, radiat, & prtefertim illud , quod gleba? figuram habet . Aliud ad modum 
marmoris fplendet, vt Heldeshemium in candido cinereum quod fubrufum eft 
Mifena » Aliud translucet, quale interdum ex Gallacia affertur, 
, ta Lll Quoad 
