Mufei Metallici Lib.1V. 67 5 
A in pi incipio ligai, in quo canaliculus e ileo puluere plenus,maximo ftrepitu,aique 
fragore accenditur, & tunc montium partes deftruuntur ,& rumpuntur, quoru frag- 
menta fornacibus impoiita, fpatio diei naturalis coquuntur, & deinde in Gypfum_A 
conteruntur, &feruatur ad vfum ; nam dum recens eft aqua? immerfum facilelapL 
defcitjfcd feruatum ad diuturnum tempus vix coit, & vnitur. 
VENENVM, ET MEDELA. 
D IOSCORIDES, & Auicennas fcripferunt Gypfum reponendum eife in 
genere venenatorum praefocantium; ideoque propter hanc vim praefocan- 
tem, & admodumexficcantem,humidum cordis humani abfumere traditur. 
Hinc aquae thermales mineram gypfi lambentes tanquam venenata a potu arcentur. 
Praeterquamquod venenatum eife gypfum multa Antiquoru exempla demonftrant. 
g In primis teftificatur Plinius C. Proculeiu Augufti Caefaris familiaritate fubnixum, 
vrgente ftomachi dolore, potato Gypfo,mortem iibi confciuifte.Rurfus Manuel Iin- yj s gypfi 
perator Conftantinopolitanus,Cufpiano autborc, Conrado tertio Imperatori exer- venefica, 
citum ducenti per Bofphorum inuidens, commeatus fufficienteS pollicitus, Gypfum 
in pollinem redadum farinae permifcuit: vnde Conradus,re infefta, domum reuerti 
coadus eft.Simili fraude Ludouico Francorum Regi perfuafit per deferta Syrice co- 
pias ducere; itaq; inopia rerum affedus eft exercitus , & re infeda , per Sdeuciatti~» 
Antiochiam petens, tandem Paleftinam ingreifus eft, magno labore, & damno, mul- 
tis fame, atq; morbo confumptis. Iure igitur olirn lege fancitumeft, vtGypfariusa 
vicinis aedibus diftaret vnius te<5li , feneftris in gypfarium caminum profpicientibus, 
ad ortum vergentibus; vel Septentrionem odo cubitis , & quatuor ad Occafum , vel 
Meridiem; tanta enim in Gypfo qualitas venefica fuiteonftituta. 
Haufto igitur Gypfo, talia fequuntur fymptomata, nempe labiorum, lingua, to- 
tiufq, corporis pallor, fuifis vehemens, fingultus frequens, partium principum Jaefio, 
2 fcilicet amentia , & obliuio, deinde inflammatio , necnon cerebri , & totius corporis 
exficcatio.Subfequitur etiam lingua? afperitas, dolor ftomachi, tenfio hypocondrio- 
rum, colica difficultas, anguftia anhelitus, alui ftipticitas,& tandem fyncope . Haec 
autem figna non femper omnia ,fed aliqua ex pflrcedi<5fis in Patientibus obferuantur. 
Haec affedio difficilem admittit curationem, quando altas egit radices . Quapro- 
pter fi Gypfum recenter fuerit fumptum, & adhuc tunicis ventriculi haerisat, vomitus Medelae 
eft prauocandus. Sin ad inteftina defeenderit, clyfter eft praeferibendus . Haecta- gypfi. 
men medicamina parentur ex butyro, oleo, mucilagine, pinguedine, atq; alijs huius 
generis, qua? ad caliditatem,&humiditatem declinant. Alioquin paranda erunt 
enemata ex diagrid io , & colocyntide praeparata , habita tamen ratione fymptoma- 
tum, qua? cardiaca medicamenta expoftulant. Diofcorides origanum, & emfdem > 
decoctum probar. Plinius laudat oleum in aqua mulfa, & lac afininum , quod vene- 
num Gypfi hebetare teftatur. Rhafis decodionem maluaecum meile, & exigua olei 
portione prima vice pra?fcribit,poftea aquam cineris vitis, & ficuum , cum dulci vi- 
) no , & aquam hordei per multos dies idem praedare diuulgat . Conciliator , in Tra- 
ctatu de Venenis, Gypfi Bezaar ftatuit eife ftercus muris tritum ,& pondere vnius 
drachma? potum, quod Mufcerdam appellare folent. 
DENOMINATA. 
V A T V O R pituita· differentias fuperuacanea? Medici conftituunt, qua- 
i 1 rum prima tenuis eft , & aquea , qualis plerunq; ad modum aquae e naribus 
> 1 ^^ ftillat. Altera muco eft fimifts , quam calor corporis ex tenui ad modicum 
lentorem reducit, vt muci confiftentiam acquirat . H^c fi , virtute calo- 
ris, tantam craffitudinein adipifeatur, vt in partibus conclufa poifit adhaerere,vitrea 
appellatur, &ha?c eft pituita tertia differentia. At fi ex concretione, & concodione 
ita durefcat,vt in duritiam lapidis,vel gypfi vertatur, quarta emergit fpecies pituita?, 
L 1 1 2 qua? 
