703 
Mufaei Metallici Lib. I V. 
Pumice multicauo , nec leuibus atria tophis 
Struffia^fubit. 
Multa alia in hoc genere fupereftent recenfenda , fed ,breuitati ftudentes, ad To- 
phum lapidem Pumici valde familiarem fermonem conuercimus. 
DE TOPHO. 
Cap. X L . 
iEQVIVOCA, SYNON1MA, 
Etymum. 
OSTRA inter effet profequi hiftoriam eorum lapidum, qui a quo- 
dam particulari loco nomen habent, verum , quia Tophus cum Pu- 
mice maximam habet fimilitudinem , & in ijfdem operibus, in qui- 
bus Pumex , adhibetur , opera* pretium efse duximus de illo prius 
nonnulla exarare, vt deinde ad noftrum inftitutum reuertamtir. 
Tophus Graecis πώρος dicitur per a: nam πορος per o, varias alias 
apud eofdem Gracos fignificationes fortitur. tuopoi α'ττό tQ παρ&ν, hoc efttranfire, 
quandoquidem tranfitum iignificat: vnde απόρβς apud Plutarchum exponitur tran- 
iitum non habens, & metaphorice homines vocantur «πόροι , qui ad tales anmiftias, 
& difficultates reda&ifunt ,vt inde fe explicari nequeant. Quandoq;hoc vocabu- 
lum indicat viam, quemadmodum Suidas, & Hefichius exponunt. Denotat etiam 
meatum, & canalem , Plinius aliquando vertit fi ft illam . Praterea π όρη , vt inquit 
Gorraus, fignifkat id , per quod aliquid influit , fiue fpiritus, fiue aer , fiue humor, 
fiue excrementum fuerit: quapropter nerui oculorum abHcrophilo πόροι nuncu- 
pati fuerunt . Pariter meatus , per quos cibus in ventriculum fubit, vel ab eo egre- 
ditur, necnon per quos chylus in iecur diffunditur, πόροι appellantur. Infuper exi- 
gua illa foramina per totam cutem difperfa, qua? totius corporis perfpirationein_» 
moliuntur, ®opo/ dicuntur. Sic ut s*<h apud Ariftotelemlegitur,nempe huiuf- 
modimeatibus,&foraminibus plenus. Dicitur quoqj Wpoc apud Thucididem, vt 
exponit Scholiaftcs ,ora maritima, dicens πόρον ibi vocari ία ίμ,πόρα. ,cum m hu— 
iuimodi locis frequensin mari fit tranfitus, vnde cibaria, & merces aduehuntur. In- 
terdum πόρος , addito vocabulo, interdum etiam omiflo, rei, autpecunia? 
quarenda rationem fignificat. Cicero viaspecunia appellat,inquiens, omnes vias 
pecunia norunt > dtuerfo tamen ιοηβΙιο i Ut pecuniam qu&rebant. Alicubi ipfa pecunia πόρος 
nominatur, nonnunquam pro qua ftu, item pro reditu, & prouentu, vedigali,quan- 
doq; pro auxilio, vel etiam vtilitate, ac emolumento, immo pro exercitu apud Dio- 
nyfium Halicarnaffeum viurpatur. 
_ C at erum vocabulum πώρος apud gracos Medicos morbus eft articuloru,aui flu- 
xione tentantur, cuius morbi curam Alexander Trallianus diligenter fcripfiu Infu- 
pei Giacis πώρος cabus dicitur, qui nihil aliud eft, quam corpus durum , ficcum ,& 
album offa fra&a coniungens. Hac vox etiam jfumitur pro iubftantia quadam craf. 
fa, lenta, & dm a,qua prater naturam concrcuit io modum calli, velutj iape contin- 
git in ai ticulis,& aliquando in pulmone: hic ab ofiium callo diferepat, nam vnus eft 
rsatuia opus, alter vero eft morbus, quem nonnulli πωροσι* indigjtant,cum caufatn, 
& generationem prater naturam habeat. Quemadmodum igitur nf.capoo apud Grj- 
cos denotat illos morbos, quos receniuimus, per metaphoram proculdubio a Poro 
lapide, fic Latini eoidem morbos tophos appellant: quinimo Nuperorum nonnul- 
li, pro λ,θιαοι Tophum vertunt: cum tamen in vefica non femper tophi, nempe lapi- 
des friabiles, fed marmorei plerumq; calculi generentur. Plinius quoque meminit 
Tophorum, qui in viiceribus cornigerorum animantium nafcuntur, de quibus fuo 
icco feimo eft habitus. Hncellius Pumicem nigrum nominari tophum afferuit. 
Gal- 
Oculorum 
nerui pori 
dictu 
In Fpisi. 
ad £1* fra- 
trem. 
Morbus ar- 
ticularis. 
Callus . 
