7 o+ 
Vlyfsis Altlrouandi 
Synonima 
Ί ophi* 
Gallicum vulgus, authore Rueliio, Confcruam Piinij , Tofam mufci ,quafimufco~ E 
lum aceruum appellar. Nauta? in fluminibus verfantes, fluuialem ipongiam Tophu 
cognominarunt, quia, ob foramina, faciem fpongiofam pra? fe ferar. Hactenus de 
a?quiuocis. 
Nuncupatur ergo hic lapis apud Plinium Porus, & Tophus fortaffis a verbo gran- 
eo 7νφο: accendojnamqsab incendijs tanquam Pumex procreatus eile videatur.Op- 
piano dicitur Tpwroi λϊθκ 9 Herodoto πωρ^ας λίθος* ItalisTufo,eTuuo, Hifpanis 
Piedra arenifea, Gallis Toffeau, Germanis Toffftein, Belgis Thuntftein . 
DESCRIPTIO, ET NATVRA. 
ίη lib.d<L~> 
lapid.cap.ty 
occuLt · nat. 
mtrac.c, 14 
jL^.36.0?· 
17. 
P ORV S, flue Tophus lapis eft mollis, ideoqjob mollitiem fragilis, item ica- 
ber, rarus foraminibus, atqj meatibus patentibus refertus:quandoquidemu* 
partes huius lapidis in omnibus locis coniuneta?, atqj continuata’ non obier- p 
uantur,fed multus aer ei interiedtus eft. Etenim tales meatus a natura fiunt, quan- 
do, in primordio generationis, humor cum terra non fatis permixtus eft, fed ipium 
diuerfa? partes terreni tanquam vafa qua?dam coercent, atqj continent. Quemad- 
modum vicilflm lapides compatfti ,& iolidi producuntur , quando humor vbiqj in 
terram penetrat, eiq; probe permifeetur. Caufam mollitiei huiufee lapidis Aiber- 
tus fuperfiua? humiditati non a?qualiter terreno 'permixta? aiflgnauit : hac de caufa 
Tophum igni admotum non liquefeere, fed io cinerem abire afferuit. Liquefit au- 
tem igni Tophus, fi aceto perfundatur, vt Leuinus Lemnius annotauitj nam ilh li- 
quori vis ignea, atqjconfumcns fubeft, qua? folida qua?qj depafeitur, atqj conterit. 
Color huius lapidis plerumqj eft albus, aut terreftris, vel talem iorutur colorem, 
qualem Pumex, vr Albertus teftatur. Plinius candore, & duritia marmori Pario fi- 
milem e fle feribit . Albertus perferutans coloris caufam , retulit Tophum lapidem 
generari ex terra , cui aqua permixta ipumam edit , atque d igeftionis opera , albus 
euadit, G 
DIFFERENTIA. 
D VIE huius lapidisfpecies obferuantur, vna eft, qua? πώρος Gritcis Pli- 
nio Porus nominatur, plerumqj colore, & duritia marmori Pario flor lis,vc 
Theophraftus optime animaduertit. Ad hancfpeciem referunt Tophum, 
qui ferra dentata tanquam lignum fccatur : quamuis omnia Tophorum genera, mi- 
nimo etiam inftrumento , iuxta fententiam Alberti , fecari poflint. Altera Topho- 
rum fpecies eft, qui in fpeluncis ex fucco ftillante propter frigus concrefcunc , qua- 
lis eft ille, quem Hydrolithum vocamus . Talis enim fedimento aqua? in canalibus 
fontium concrefcere folet. Huius quoqj generis funt lapides ilii, quorum meminit 
Gefnerus in libro Foffilium . Hi oriuntur in flftulis, per quas th crina’ ducuntur , vt 
Topho in Badenfibus; item in tubis aqua?duiftuum oriuntur, vt Beichlingi,eodem Gefnero H 
Thermaru* tefte. Verum huiufmodi fpecies careris Tophis funt folidiores. 
Variant praterea Tophi colore, duritia, atqimollitie. Color plerumqj illis ineft 
albus. Ac Tophi in Campania nigrum, & rubrum colorem fortiuntur. Rurius Tophi 
nonfemper funt duri, licet Plinius duritia, marmori Pario aflimiiauerit : plerumqj 
enim in puluerem facile comminuuntur. 
Poflumus huc referre lapidem, quifreques reperitur in Agro Romano: eft enim 
fpongioius,grauis ramen,afper,foraminibus modo paruis, modo maiufculisrefer- 
tus, colore primum fubflauo, poftea leucoph^o, aquam imbibit, qua? deinde paula- 
tim guttatim ftillat, quafi a lapide exprimatur. Hunc vocant Spromum, fortaflis ab 
exprimendo, quia aquam hauftam quodammodo exprimere videatur. Hic in fon- 
tibus artificiofis,quos Nymphga vocant, fua afperitate, inter Tophos, atqj Pumices 
pulcherrimum pra?bet ornamentum^ » 
LO- 
i 
