Mufei Metallici Lib. IV. 717 
A Plurij, qui eft Pagus eftR Imorum egregius, vitra alpes , prope CJauennam oppi- 
dum Lacui Lario ( quem hodie Comeniem vocant) proximum , in rnonteuicino talis Locus n*· 
lapisefiodmir.Io Siphno pariter lapis eileiufdem generis, nifi hoc illi fingulare Plinius f alts huius 
attribuat, quod excalfa&us oleo nigreicat, & d ureicat, alioquin natura fua molliffiimis. lapidis. 
Horum etiam Georgius Agricola meminit, dum inquit: a fabris arrarijsex hoc parari 
formas ad xs fundendum idoneas, quia ignem fuflineant . Huiufmodi faxa ede apud 
Chattos refert in fufeo cinerea , in quorum formas quoduis metallum liquidum fundi- 
tur. Hoc genus lapidis in Siphno, & in italiacirca Comum excauatur, & tornatur ia^· 
vafa coquendis cibis idonea, atq; vtilia, qua? ferreis circulis muniuntur. Vas huius ge- 
neris hoc irrloco exhibetur delineatum. 
Huiufmodi faxa ex Iapidicinis eruta ftatim ferro funt excauanda , nam aeri diutius 
expolita in dies magis durefeunt . Ex his etiam mortaria Pharmacopolarum & etiam 
cotes fiunt. Gefnerus Hepatitem lapidem Comenficonfimilem facit ,& inter argillam, Lapis hc- 
& lapidem fere medium conftituitJs quoq, tornari poteft,& etiam facilius,quia mol- patites . 
B lior fit, & fortailis, cum nimium mollis iit, in vfum va iorum nondum venit. 
DE LAPlDE PHOLA.D1S. 
e ACTENVS de lapidibus nomen a loco innenientibus didum fit . Iamad 
lapides grandiores, & ad fixa accedendum eil. Itaq;huicfaxodequo in pra?~ 
fentia agitur, a natura Pholadis animalculi itnpofuimus nomen , quoniam in 
eo latibuletur. Etenim φωλα^Μ fine <ρωλ% Jk funt animalcula de genere biualuium ita_^> 
nuncupata , quia lemper delitefcant. Nam <ρωλ*υ«» 'Gra?cjs (pro quo etiam 
φωλζαν dicitur) latere, vel in latebris degere fignificat, & teile Euftathio , dicu- 
tur aues, reptilia, viix ,& ah' c T animantes, quando fub terra , vel in faxisexcauatis, vel · 
C alijs latibulis per aliquot temporis fpatium, frigoris , aut a?fius vitandi gratia , occul- 
tantur. Quocirca Vrfe etiam ρολά di c, ab Authoribus cognominantur . Vnde hunc lapi- 
dem φωλαϊιι^ιον non abfurdequifpiamappellare poffet:quandoquidem φωλΜμα apud 
Hefychium, publica vocabantur aedificia ,in qua* olim homines( non aliter atque hac 
animalcula propter ambientis iniurias) exercitij alicuius gratia, conuenicbant . Sunt 
qui exiftimant hac animalia in faxis, vi aquafalia,excauatis prouenire, ali j exluto in 
cauerntilis faxorum cumulato generari arbitrantur . Nos autem credimus vnd cum do- 
ct illimo Rondeletio, in faxorum cauernulis , vei vi , vel natura fadis, aqua marina ap~ 
pulfu procreari, atque in conchas conuerti , qna r auitatis , vel foraminis figuram fer- 
uant. Hic vir celeoerrimus , in portu V eneris , huiufmodi faxum obferuafie feribiri, in 
quo nulla lima , neq; cauerna fed foramina tantum exigua erant, vt vix aerem admit- 
terent, fed in faxo idibus mallei confrado, multa vifebantur cauicates vario fitu,& di" NaturaSa - 
uerfa magnitudinis. Foramina habet hoc faxum plurima rotunda modo exigua modo xi. 
fatis ampla, in quibus Pholades confpiciuntur , magnitudine etiam maioris" dHtihu- 
D inani. Eil afpeium colore leucophaeo, graue, foraminibus diuerfisrcfertum,non tamen 
peruium_*. 
Hoc faxum diferepat ab illo, in quo Balani latibulantur, propria fubflantia, & figu- 
ra foraminum, nam figuram habet Balani ; exterius tamen neveftigium quidem fora- 
minis apparet, intus tamen animalia magnitudine , atque craffitie pollicis humani oc* Saxum 
cultantur. Praeterea color faxi intense eil cinereus, neqjafper, vtfuperior, fedl?uiga- ian * V ule ' 
tus, arenario Iapidi quodammodo fimilis. Huiufmodi faxa, in portu Ancone , fepe vi- 
fuiKur , nam aliunde iliuc deferuntur . Sed dubitabit aliquis qua ratione in medio la- 
pidis ;illa animalcula, nullo apparente foramine , viuere poffin t. Refpondendumeft 
huiufmoi Iapidem in mari die mollem itaut per poros , & exigua admodum foramina 
aqua manna ab animalibus attrahatur,extra<5lum vero durefeere . Rurfusalia emer- 
git dubitatio quomodo animalia ibi viuant adhuc lapide ad aliam regionem delato: 
.dicendum eil non ita induruifle, vt aeromnino prohibeatur, cums modica attradlione 
viucre ponunt. Haec enim animalia pauco fcatent calore, & propria pituita nutriutur. 
