SiS 
Vlyfsis Aldrouandi 
DE LAP1DESCENT1BVS. 
Cap.LXII. 
LAPIDESCE NTIVM RATIO. 
T finem hiftoria? lapidum opacorum imponamus, nonnulla etiam 
Iapidefcentibus exponere decreuimus ; quoniam circa hanc materiam 
qua?ftiones dua? infignes breuiter funt agitanda? Prima fpe&at ad mo- 
dum , quo varia, in terrarum orbe creata , alterius natura? a lapide, tra- 
< 5 iu temporis,in naturam lapideam tranfmutari poffint. Altera pertinet 
ad illa oftreacea , teftacea , & conchilia , qu# in varijs montibus faxea 
obfenaantur : nimirum an illic genita , an vero aliunde illuc translata fuerint. 
Quoad primum , Seneca cenfuit plura in aquas proie&a lapideam fubft^ntiam adi- 
j rjb.%, nat. pifci, quoniam eorum corporibus paulatim limus circumfundatur, &aded allinatur, 
q u &(t. cap . vtreseo comprehenfa facilem lapidem durefcat . Vitruuiusideuenire opinatus eft, 
2©„ quoniam fuccus lapidefcens aquas, quibus permixtus eft, ad inftar coaguli ,fpiiTetj 
Lib.ii.Ar itauta?ilus Solis illos facile cogat ,& in Iapidem duret. Georgius Agricola hunc effe- 
chttec. c. 3 . <5him refert in fuccum, qui ex commiffuris ,& venis fpeluncarum dimanaGqui ante- 
Ltb. 2. de quam cadat, paulatim in lapides denfatur.Quinimo res illas omnes conuerti in lapides 
nat.fubttr . afleruit ,qua?huiufmodi fuccum Japidefcentem combiberint. Hieronymus Cardanus 
Lib. 2. de fcriptum reliquit , vel a?flu percoquente , vel cogente , & folid ante gelu , aquas folide- 
fubtil. fcere ; additque a collifiooe fluduumfpumam generari ,qua?falfugine,& frigiditate^ 
falfuginis vicem fubeunte, vna cumtenuiori arena fpiifefcere , & naturam faxea 
acquirere^. 
Falloppius no(h a? aetatis vir egregius caufampr^cipuam huius affe&us affignat fuc- 
ln lib . de co, nempe humoricuidamelaborato cocfo ex materia lapidea genito ,aquifqueper- 
fvfstl. 
K 
i 
< 
mixto , qui fi aqua? fuerit diligenter mixtus, rem , quam penetrat, durat in lapidem^. 
Sin fuerit cum aqua confufus , rem cortice tantum faxeo obducit. Hunc autem fuccum 
Author triplicem eile ftatuit: vnum impurum, & alterum purum, & limpidum, qui fic- 
ca exhalationem fi comprehenderit, intrans aliquod corpus, illud in nobilem Iapidem, 
vel gemmam traniinutat. Tertium afferit eife illum fuccum, qui a nonnullis plantis ma- 
rinis appetitur. Tandem fuccum impurum in quacumque terra generari prodidit, & 
proptereaobferuamusfeminalapidea in lithofpennate,&alijs plantis produci, cum 
vbiq; terrarum talis fuccus impurus reperiatur. Matthiolus non valde recedens a reci- 
tatis opinionibu s , caufam huius tranfmutationis diuulgat eife lutum , cui plus tenacis 
terra?, quam aqua? videtur ineffe : His addit ramenta faxoru n , qua? ab aquis fluenti- 
busabraduntur, quorum fuccus ingrediens corporum cauitates, ibiq; quieicens , tan- 
quamlapis duratur. Quamobrem Petrus Penna , & Mattheus Lobelhus amnes, & ri- ^ 
uulos memorant, in quibus pal» lignei immerfi, menftruo i p irio , lapidefcanr , prifti- 
, nam tamen formam, & fuperficiem retinentes. Vnde Albertus Magnus, & ipfe aquas 
eife in caufa lapidefcentium affirmauit, dum ligna m illis diu morantia faxeam natu- 
ram acquiuiflfeobferuauerit . Qninimo pronunciauit etiam aquas pluuias in montibus 
Pyreneis , Juxta quaidam montium partes, duritiem lapideam adipifci. 
Theophr aflus Paracelfus mucum quemdam in Torrentibus adha?rere faxis aflfcuera- 
uit,qui tandem denfatus , in lapidem tranfmutatur. Alibi vero idem Author moni- 
mentis mandauit hanc lapideam coagulationem , virtute fp-iritus falis , fieri : cum ali- 
quando obferua.re liceat ex liquore filio maris ,& ex illius fpuma cum tenuilfimis for- 
dibus multa agglutinata in lapides concrefcere. Hinc Auicennas, referente Alberto 
Magno, pronunciauit Animantia quandoque tota io lapides, & praderrim falfos tranf- 
formari ; nam ficuci terram , & aquam , ira & Animantes materiam lapidum eiie voluit; 
qu^ dum in locis virtutem faxificampo indentibus verfantur, tunc facilein lapides co- 
miner* 
ucr- 
'V 
