88j 
Mufad Metallici Lib. IV. 
, i 
DIFFERENTI JE. 
V ARIA lafpidum genera, mxta varias Authorum mentes, effe feruntur.Nain 
Ifidorus fexdecim fpecies, Albertus Magnus de ce,& Myliusodfo conflhuunt. 
Sed iatius erit cum Anfelmo Boetio, has differentias,iuxta Jocos natales,iux- 
ta varios colores, & iuxta commixtionem huius lapidis cum aJijs, enumerare. 
Primitus, ratione loci, Iafpides dicuntur Indi, Cypri), Perfici, Cafpij,Phrygij, Gap* w 
padoces,Thracici,& ChaJcidici.His addikurThermodontici a fontibus Thermodon- Gra J na ^ s 
tis fiuuij, in quorum numero GrammatiaspraTertim, vcJ Polygramos reponitur.Hunc Ψ η * 
Pliniusin Oriente, & India etiam reperiri retulit. Hodie ex India occidentali affertur 
quadam fpeciescoloris hepatis,&propterca ad affectus etiam hepatis commendatur. 
Si colores lafpidum obferuentur, varias etiam difFeretiashabebimus.Piiniusmemo- 
ί rat virides, caeruleos, rubros, & candidos. Ad rubros purpurei , violacei , & rofei re- 
uocari poflunt. Ad candidos eryftallini, niuei, & falis colorem imitantes reducuntur. 
Eidem Plinio recenfetur alia fpecies vocata Capnias , quoniam fumo infera cife vi- Capnus^ 
dcatur. Ibidem alia fpecies dicitur Borea, vel Aeriznfa , quoniam Cado fereno au- 
tumn^li afTimiletur.Tandem illa fpecies, qua? nubes, vd niuem imitatur, rutilis fignata 
pungis, eidem lafponyx , vel Onychipun&a appellatur. Mai bodeus de his differen- l^fponyx· 
tijs fic cecinit. 
lafpidis ejfe decem fpecies feptemque feruntur. 
Hic & mult&rum cognofcitur ejfe colorum ; 
Et mullis nafci perhibetur p artibus orbis. 
Optimus in 'viridi, translucentique colore . 
Marbodeus hoc in loco prima litteram conffituit confonantem,cum alijAuthores 
vocalem faciant. Eit enim hac vox (Iafpis) crifyllaba, & ille difyllabam conffituit. id 
indicat Claudianus canens. 
2 Collecta tereti nodantur Iafptde vedes. 
Inter tot, & tantas Iafpidisfpeciesmanifeftanda eff illa, qua? ad varios vfus fitpra?- 
ferenda. OlimGrainmatiasdida,quaapiid Indos eruebatur, aliquid purpurei ad- 
mixtum habens, interie^fa linea alba, cateris proferebatur , & fecundum locum occu- 
pabat illa fpecies,qua nonnihil rofei coloris offendebat, tertio loco collocabatur,qu£ 
colore fereni Cali radiabat,& demum quarto loco,qua colore Smaragdi refulgebat, iafpis euiri - 
Quinimo apud Plinium, quando Iafpis abfolutepronunciatur ,femper viridis efl in- dis qualis· 
telligendus. Hodie Iafpis orientalis fubca?rulei,& viridis coloris obfcuri ,fangumeis 
guttis conlperius mirandum in modum commendatur. Amplius , quando hac fpecies 
cum aliqua peripicuitate obferuatur, vulgo nominatur Heliotropium , de quo in fe- Heltotropiu 
quenti capite verba fient. 
Reliquum efl , vt illas enumeremus differentias a colore petitas, quas , longa obfer- 
uatione,confpicatifumus . Habuimus fpeciem lafpidis orientalis, figura fere trigona 
refertum, maculis v iridibus, areis, albis , fanguineis , flauis , caruleis , & alijs adeo va- 
3 rijs , vt non immerito Iafpis polychromos dici poifet. Item vidimus Jafpidem, ex quo 
manubrium cultri fuerat fabricatum, cum odfo angulis,colore purpureo,& maculis ni- 
gricantibus, immo&Iafpidem guttis aureis decoratum, inffar lapidis Lazuli. Sed ma- 
gis admirati fumus lignum in Iafpidem tranfmutatum, fulgens, more alabaftri, ebore 
mixto. Decreuimus igitur nonnullas dare tabellas, in quibus varia lafpidum differen- 
tia delineantur. 
I. Tabella offendit quatuor differentias lafpidis ,cum differenti s aliorum lapillo- 
rum diuerfi generis , qui , commoditatis ergo , ibi defignati fuerunt . Sub numero i . in 
parte finiffra tabella monftratur Iafpis, qui admodum lucidus erat. 2.1afpisfuit albo, 
& amethiifino colore variatus. ^.Iafoiscum figura Faunum imitante, & cum nonnul- 
lis characteribus, 4. Iafpis Smaragdi colorem amulans cum figura. 
In parte dextraeiufdem tabella fub numero 'i.& 2. pingitur lapis Vniqni confimilis, 
qui potius oculum pifeis referre videtur . Poffea fequuntur icones lapillorum in ven* 
r triculis hirundinum repertorum . Kurlus fub numero 1. effigiatur lapis, qui Amiantho 
' con- 
