Cap. 2 8» 
Cap*2l, 
Nicolo 
quid* 
Carneus 
Hydrops r 
Aliquibus vocatur Onychites , & potiffimum ille Iapis , qui cera? affimilatur, naml^ ® 
quando candore c it insignitus 3 Chalcedonium nominant a joco , nempe a Chalcedo- 
nia ciuirate, ad quam oiim ixpb afferebatur. Quando autem Sarda? gemma? permifee- 
tur , Sardonyx cognominatur, Quamuis Sardonyx, & Chalcedonius Iapis oiim ,pro 
Onyche , confunderentur. Hinc pocula illa Mundatis Regis , & Onyche ,Sardony- 
che ,& Chakedomo elaborata, Authoresex Onyche tantum fabricata fu ifie retule- 
runt. Vox hebraica Soham,vel Schoham aliquibus vertitur Onyx, Onychinus, & Ony- 
chium : quinimd, in (acris paginis , Onyx , & Sardonyx ab inuicem non diftinguuntur, 
quandoquidem , in Exodo , voce ha?braica Soham , dua? Onyches inferta fuperhume- 
ra)i Pontificis Aaionis Significantur, & eodem nomine gemma vndecima Rationalis 
denotatur ,qna? Onyx nuncupatur. Pra?terea in Apocalypfi, quinta gemma refpondens 
vndecima 1 Rationalis, Sardonyx nominatur: hinc colligendum eft has gemmasj, infa- 
cro Codice, nominibus non diferiminari . Germanice dicitur Onykel, Italice Nicolo, 
quafi OnycoIo,quo nomine ,Sardcnychem etiam indigirant. Hazer, Aliazar memo- 
ratur , ex mente Sera pionis, a Pande&ario , nimirum a Mattheo Syluatico, & hic Iapis, F 
fecundum aliquos , eftQnyx ,vel Chalcedonius. Apud Gemmarios, Onyx, vel Sardo- 
nyx conflans potiifimiim nigris , & albis zonis , Nicoio vocatur. Quando autem crufta 
fuperior vnius coloris calata cft , ren anente cmfla inferiori alterius coloris iniculpta, 
tanquam bafi , vocatur Camehuia , & Carneus ; fortaifis quoniam colorem camelinum 
exhibeat , nifi velimus alTerere aliquid fimile Chama? ab hoc lapide calato reprafenta- 
ri. Aliqui deducunt hoc nomen a vocabulo graco χαύμα, quod fignificat incendium, 
tradunt enim, in locis calidis , & fulphureis hos lapides inueniri : hac de caula horum 
puluere hydropem curari afleuerant· 
DESCRIPTIO, ET NATVRA! 
N Onyche furrmopere commendatur candor,& varietas colorum ,veluti color 
igneus,nigcr,&corneus , candidis cingentibus venis, inftar oculi , Immo colo- (| 
res in Sardonyche obferuantur , qui lapis ex Sarda , & Onyche integratur, tyatu* 
raJiter tamen tres colores impermixtos habere dicitur. Infimus e il niger, medius can- 
dicans, & fupremus rubeus exiftit : participat enim naturam Sardij,&Onychis »cum 
ab illo rubor em, & ab hoc candorem acquirat. Erit fortaifis fimillimus Iapidi, vel idem 
cumiilo,qui Muri ha oiim vocabatur, ex quo Murrhjna vafa Antiqui fa&itabant, quo« 
.. , . piam apud PropertiumOnyx,Murrhcus appellatur. 
WVr 1 Λ Iniuper gaudet hic lapis naturali quadam proprietate, vt geflanti timorem, &tri- 
p *' m p/ iliriamatferat, conlequenterqj melancholiam generet. De hac affeSfione fcripfit Mar- 
Φ 5odcus hunc in modum. 
At i ollo fufpenfus Onyx , digitpue ligatus 
Infomnes Umures 9 & iridi a e urM a figurat. 
Ceterum, iuxra mentem Aiberti Magni, hoc lapidegeftaro,viresroborantur ,& 
homines redduntur audaces *cum fua frigiditate fpiritus vitales conftringat, confe- 
quenterq; robur ge flanti addat-Alij add iit aliam huius lapidis proprietatem, nimirum, £| 
ii duo fiufta huius fimul fricentur, adeo incakfceie, vt digitis tangi minime queant· 
DIFFERENTI! 
IERONYMVS Cardanus tres huius fpeciesconftituit.Prima vocat Chal- 
cedonium , a Chakedonia ciuitate Bithinia? , non quia ibi naicatur, fed quia 
illuc afferri (oleat. Secundamdiffercntiam Onyculumnominat.Tertiamcife 
ferruginei in fummirate, in bafi coloris nigri, & iuxta mediam partem, coloris albican- 
tis delcribit. Camillus Eeonardus Pifaurenfis quinq; fpecies Onychis effe pronuncia- 
pit. Hanc fententiam recitauit etiam Marbodeus de Onyche loquens hunc in modum» 
Hac etiam quina f fpectes perhibetur habere * ^ 
Similiter idem Poeta de Sardonyche fic canit. 
ifium didrthuunt fpeciesiu quinq, magidri, 
Pi> 
; 
