Vitri genus 
P34 V lyfsis ASdrouandi 
DE CRYSTALLO. 
Cap. LXXVIl. 
iQVIVOCA. 
i V M Fluorescandidi, de quibus paulo ante petra&atum fuit, prorfitfi 
' Cryftallo aiftmilentur,hi noftra? menti hiftoriam cryftalli infinuarunc. 
Quapropter, de hoc, in prodenti capite,agentes,prima facie tequioo- 
cationem explicabimus : quadoquidem, voce Cryftalli , quatuor prae- 
cipue intelliguncur. Primum eft quoddam vitri genus, quod candore, 
& puritate cryftalli nomen promeretur. Secudum eft gelu,vel glacies, ffc 
quam Gra?ci ζρ^ραλλον vocant. Tertio ha?c vox grandinem indicare poteft, iuxta_* " 
iententiam illorum, qui verba illa Pfalaii centeiimi quadragefimi feptimi expofuerut. 
t Mittit crystallum [nam &c. Quarto Cryft alius iiimitur pro ilia gemma , cuius hiftoriata 
in pnefentia recitamus. Verum quoniam Cryftailus comprehendit quamdam fpeciem, 
qua? Iris nominatur>non erit ab re,htuus etiam vocis ambiguitatem exponere antequam 
ad fynonima Cryftalli accedamus. · -,τ . 
Primitiis Iris ftgniiicat arcum carie flem , ita nuncupatum ab , nimirum nuntia- 
re , proptereaquod Iris in Caelo confpe&us pluuias nunciare foleat. Hinc Poeta? Irim 
Iris vox Iunonis nuntiam effe finxerunt. Deinde Iris eft circulus coloratus pupillam oculorum 
quhoc*· ambiens. Amplius Iris eft planta lilijfpecies, radice odorata ,& flore fimilitudinena 
arcus cadeftis gerente, cuius triginta tres differentias Bauhinus in Phychopinace enti- 
merauit. Infuper Iris apud Scholiaftem Nicandri, medicametum venenatum denotar. 
Item,apud Hermolau Barbarum, Iris fuit, apud Antiquos, medicamen ex croco , myr- 
rha,& alumine compofitum. Tandem iris eftgemmacryftaliina,qua?aIiquandoinfcuI- Q 
ptum arcum c&leftem gerit,&aliquando ita appeliatur, quoniam obiedta radijsfo- 
laribus figuram arcus cadeftis in proximum parietem eiaculatur. Huc refpiciens Mar- 
bodeusiic canit. 
Nam fifnb tefforadijs fit fubdita Solis 
proximus inficitur pavies , varior/, colore 
Arcus c dedis depingit vtrwj-Ji guram. 
SYNONIMA, ET ETYMVM.’ 
L , A P I S hic clarus, St pellucidus Latinis nominatur CtyRallus , & iuxta femini- 
num genus infie&itur . Alioquin , in genere etiam neutro , Cryftallum profer- 
1 tur. Verum, apud Gr £ecos,ha?c vox, xpd ςαλ λοζ, eft mafeuiini generis, & gelu, 
vel glaciem ftgnificat i traduntq; nomen hoc dedu&um a κρύος frigus , & τίλλομα ^ , pro H 
οιςίΑλομκχ contrahor , quoniam glacies iit aqua frigore contrafta, & concreta . Gra?ci 
poftmodum hoc eodem nomine vtuntur, ad fignificandam gemmam pellucidam,inftar 
gelu, de qua in praefenti capite fermo habetur. Immo nomen hoc^poVaAAo^inepi* 
grammatibus gra?cis,faminino genere prolatum, & vnico λ feriptumobferuatur, Clau- 
Cryftallum dianus Cryftallum cognominauitfaxum liquidum, quia ex aqua effe conflatumexifti- 
/par git fc in mauerit , & alibi prodigiofum Silicem irsdigitauit, fortaftis , quia cum felapis pellucL 
tilias ignis, dus , ferro tamen perculsus fcintillas , inftar filicis, fpargat. Hinc cryftallinum voca- 
tur , quod ex cryftallo confiat , vel quod cryftalli claritatem aemulatur: idcirco Cadum 
cryftallinum,& Saccharum candidum pariter cryftalljnmu dicitur. Iralis vocatur Cri- 
ftallo, Gallis, Germanis, & Hifpanis Cryft al 
\ 
•w 
GIT 
