972 Vlyisis Aldrouandi 
lantur. Sin omni colore carcant, albi Sapphiri dicuntur, ·% Adamantibus valde afli- E 
milantur, eorumq, vices , ad ornatum , iubeunt , & peritiflimos etiam Gemmarios de« 
cipiunt, quia Adamantes eiTe credant. Sunt aliqui Autftores, qui hos in multas alias 
fpeciesdiftribuunt, ied nos , in p radentia, cum iconibusSapphiricareamus, pra?di&i$ . 
duabus differentijs principalibus contenti erimus. 
Quoad fecundum* Sapphui alij Orientales, alij Occidentales eiTe feruntur, qui po- 
L&CUS na· ^ rem j viliores eife traduntur. Quoad molem , hrc gemma magnitudinem amygdala 
tdis* non excee ii t: quocirca magna? admirationi eundis fuit Sapphirus in Indijs Occidenta- 
libus repertus , qui magnitudinem oui gallinacei fu perabat . Quoad 'locos natales, in- 
ueniuntur in Calecut, Cananor , Bifnagar, & Zeiian infula , & pradercim in regno Pe- 
gu. Occidentales varijs in locis reperiuntur, nimirum in Bohemia, Sileiia,apud Rho- 
danum fluuium , &alijs huiuimodi locis,fed molliores iunt , & Jadeo colore perfuii 
apparent i ideo Leucofapphiri appellantur. Marbodcus tamen illum magnificat Sap- 
phirum , quem Media producit: dum fic canit. 
Ille Jed optimus di , quem T dius medica gignit. p 
S 1 Μ V L A T 1 O. 
Zajfera la - 
fts. 
V ITR VM cirruleum inter duos Adamantes Bohemicos glutinatum egregie 
Sapphirum fimulare folet. Aiij e&yitro maifam caeruleam io igne confiant» 
eamq; expoliri iubent , & iraperitiVpro Sapphiro offerunt. Hcc autem rniftu- 
ra multifariam parari poteft . In primis habetur Japis vitrum tingens colore caeruleo. 
Se ii plus iufto addatur, illud nigredine inficit , hunc Artifices Zaferaqi vocant , fortaf- 
fisa colore fapphirino. Talis lapis ex colore cinereo tendit ad purpureum, pondera- 
ns^ friabilis eff, folus non funditur, fed vitro additus in fornacibus, inftar vitri, fluit. 
Quando igitur drachma? dus? huius lapidis libra? vitri mafla? permifcctur, &fpatio fex 
horarum in fornace manferir Sapphirinum colorem acquirit . Hac autem materia a 
fornace exempta perito artifici polienda traditur, &Pieudofapphirus elegans fingi- Q 
tur . Sed quoniam haec maifa non exade aliquando formatur, ideo in illa impius bull£, 
& atomi apparent. 
VSVS IN MEDICINA. 
C VM hic lapis frigidae ,&ficca- fit temperatura? ,vt canere fere omnes gemma?» 
in puluerem redaftus oculorum humiditates exficcat, inflamationes arcet , col- 
Jyrijs fi adhibeatur. Solo contadu non modo dolorem fontis fanat, fed vifio- 
nem etiam recreat , oculofq; aduersiis quofcumq; affeftus pramunit . Hxc igitur opi- 
nio inualuit apud Tureas ; proprp eaquod eorum fbeminj» inaures cxfapphfris geftare 
confu e uerunt . Amplius fi quis f pius fapphirum intueatur, oculos ab omni iniuruL* 
defendet, immo ita tutabitur ,vt nihil aduerfi illis contingere poflit. Deinde huius 
puluis cum lacte hauftus vlcera , & vulnera interna fanare traditur . Hinc forte Diofco- H 
rides Sapphirum in vlceribus inteftinorum tantopere commendauit · Rurfus tota ma- 
teria aducrlan \enenis traditur, ficuti Galenus ,& Diofcoridesaifirmant : quoniam^ 
tib, 9. de Scorpionum , & Aranearum optime occurrit : nam Aranea vit o inclufa,&ori- 
Simpjned. fc j 0 va fi s fapphyro applicato , breui interire perhibetur. Albertus Magnus hanc 
gemmam omnibus viti js cutisefle viilem diuulgar, cum omnes inflammationes, & tu-, 
Lib. 5. de n , ores praner naturam reprimat ,& potiifimum anthraces peftilentesextinguat·, ii ia- 
mat. med. pj s diu fupra ipfos detineatur. Gelnerusid confirmat , quoniam iapphirus manubrio 
LiL 2. plumbeo inclufus paifim a Medicis Germanice, in anthrace comangendo , adhibe- 
laPid. cap. tur3 q U j a vapores venenatos expugnans, prohibet,quoniinus ad corafcendere pofiint. 
7 * Quamobrem non e fi mirandum, ii ele&uarium Diahyacimhum non fine hac gemmae 
Diahya- com ponatur, quod poftea frequenter a Medicis, in febribus malignis extirpandis, ad- 
cinthum. Bibetur. Chymici fapphirum in falem redigunt, quoniam putant maiores vires ia_e 
pritdi&is affectibus poifidere. Alij tincturam eiicntiam Sapphiri extrahunt, quo- 
niam 
v 
C 
1 
