97 6 
D E 
Vlyfsis Aldrouandi 
TOPAZIO. Cap.LXXXV. E 
\ 
SYNONIMA, ET ETYMVM. 
T apazius 
infula. 
V M Plinius gemmis virentibus Topazium annumeraucrit, non erit ab 
re poft Smaragdum, de hac gemma diderer e, qua? Latinis Topazius in 
genere faminino,& etiam Topazium in genere neutro infle&itur.Gra- 
c.is θοφχζίος λίθος 9 item το7τ&ζκ>ν neutri generis in Apocalypfi, & Exo- 
do dicitur, quoniam eft gemma nona Apocaiypfis,& ponitur fecundo 
loco inter gemmas Rationalis. Trifyliaba autem voce ιό*αζος 9 {ς u 
νοπαζον apud Dionyfium, de iitu Orbis, legitur. Etymologiam hanc deriuant vrapd <ro 
νοπάζαν j nimirum a querendo , quoniam cum olien Troglodytae Predones diutius fa- F 
me,& tempeftatc preifi herbas, & radices ad vnffum quiritarent, tandem hanc gem- 
mam primi inuenerunt. Alij deducunt etymum a Topazo infula maris rubri, in qua^ 
huiufmodi gemma excellentiifima, & praffantifiima inuenitur. Hac lententia eft con- 
formis menti Marbodei, qui in fuo Lapidario fic canit. 
Nominis etui 'dem Γ opazius i?. fu /a gignit. 
Italis dicitur Topazzo, Gallis Topaffe, Germanis Ein Topafs, Hifpanis Topazio. Ali- 
quibus tamen Latinis Topafias, & Topatius feribitur. 
Chryfolithi 
lapides. 
i 
Chryfele - 
Bri . 
Meilkhrjfi. 
Locus. 
Magnitudo 
Oculus bo 
uis gemma. 
DIFFERENTIAE, ET LOCVS. 
M V LTA de Chryfoprafijs,Chryfolithis, & Chryfopatijs a Plinio traduntur, 
fed adeo confufa , vt nihil inde certi colligi poifit . Quandoquidem ii pon- 
deremus conditiones Topazij, & Chryfopatij Veterum , proculdubio vide- 
bimus has Chryfolitho Nuperorum competere, in qua gemma eoior Smaragdi, fed G 
dilutior obferuatur, cui nonnihil flaui coloris ineffe videtur. Huic \ iror eft a ureus, & 
Chryfopatius, necnon mater Smaragdi vocatur. Hic a noftris Gemrnarijs Ghryfoii- 
thos appellatur, quoniam aureus color in viridi refulgeat, qui, no&u , fi admoto igne, 
vehementer iplendeat , Chryfolampis apud Plinium erit. At Chryfopraifus cum hac 
gemma confunditur, cum parum ab illa diferepet 
Hodie Topazij Gemmariorum aurei lunt coloris, & inter Chryfolithos Veterum re- 
cenfendi ,foi taifis a Plinio Chryfeledhi , & Mellichryfi nuncupantur : namque nomen 
Chryfolithi tanquam genus omnibus gemmis aureum colorem habentibus Antiquitas 
applicauit. Color nullo alio colore eft intermixtus, & fimilis aqua, in qua crocus, vel 
Rhabarbaru dilfoluta fuerint. Hi lapides,rationeIoci,diftinguuntur;nam alij Orien- 
tales, & alij Europei nominantur . Orientales funt, qui , ad inftarpuriifimi auri, ruti- 
lant^ omnibus gemmis. Adamante excepto, duriores funt. Horum alij io colore funt 
dilutiores, fed qui medio modo fe fe habent, praftantiores eife feruntur . Europei ad 
modum Chry ftalli funt molles, & in aureo colore, vel multum, vel paru nigricant. Qui- H 
dam palfim inueniuntur in Bohemia aureo colore lplendentes, <&ab Orientalibus non- 
nifi duritie diicrepant , Orientales in Aethiopia , in Arabia reperiuntur, fed praftan- 
tiores in India, & Ba&riana eruuntur . 
Quoad molem, Anfelmus Boetius narrat aliquando repertum eife Topazium perma- 
gnum, pondo duodecim, ponderantem.Immo vidiife fatetur Bohemicum 9 duarum vlna- 
rum longitudine, & trium latitudine Rodulpho II. Imperatori donarum.Nos in hac ta- 
bellaaliquas differentias reprefepramus , vbi etiam alioru lapilloru icones deftgnatur. 
Primo loco in hac tabella delineatur quadam gemma ex Affyria allata,valde fimilis 
Machuma frudlui Indorum, fplendore radiabat, & in illa, tanquam in fpeculo ,cun0la 
illiobieiffaconfpiciebantur,at quodammodo aureo colore obfcuro nitebat, ideoque 
Topazium aliqua ex parte aemulabatur . Hac a multis oculus Bouis appellatur. 
Secundo loco delineantur oculi Sepia,qui gemma effe videntur, namque cryftallini 
humores oculorum Sepia funt diaphani,& hemifpharici : quapropter ex duobus fimul 
iunclis monilia conficiunt» Tertio 
Λ 
f 
