( 15 ) 
zenuwlooze uitbreiding : niaer ook dat misbrnik bclct niet, dat 
zulk eone dielittael en zidk ecn versbouw met het bijzondcrc doel 
des volksvriends strookten, en in den aerd der zake gegrond 
zijn. Tolleiis, de volksdichter van onzen knnstbcsebaefdercn tijd, 
• 
erkent volmondig, dat bij niet hield van zulke dichtsoort, waer- 
van bet genot door ingespannen aendacht wcl cens te dner wordt 
gekocbt. 
Eenige leemten en gebreken uitgezonderd, grootendeelsuit de 
toepassing zijns dichtstelsels ontstaen , zong Cats volmaektelijk 
goed voor de hem beoogde volksbeschaving. Hij legde er zich 
hoofdzakelijk op toe, het aengename met het nuttige te paren. 
Hij wiîde leering en Inst ten behoeve van allen scheppen, en wel 
meest ten behoeve van die lagerc burgerklasse, die hacr werk- 
zaem leven tôt hare haerdstede en werkhuis bepaeîd ziet; die 
het huiselijk heil boven elk ander stelt, en dns binnen ’s huizes 
datgene vindt wat anderen daer buiten zoeken; die, in haren 
stillen kring tôt godsvrucht opgeleid , geene bnitengewone ver- 
strooijngen eischt, terwijl zij de dagelijksche vreugd beter geniet 
en drukkende rampen beter draegt, dan de rijken en schijnbaer 
bevoorrechten der aerde. Cats verîangde vooral op het harte dier 
stilgezegenden te werken, waervan twee verhevene woorden de 
gantsehe nederige levensgesehiedenis oitmaken, namelijk die van 
Godsdienst en Liefde. Ja, voor h en stortte de volksdichter den on- 
uitputbaren schat zijner menschenkennis; voor lien schreef hij en 
nagenoeg even goed, zoo wel in de manncnkracht zijner jaren, 
als in zijnen tachtigjarigen ouderdom; zoo wcl te mi d den zijner 
staetsbeslommeringen , als op zijn rustig Zorgvliet. De vader- 
landsehe vader herinnerde zich hunner, zoo weî gedurende zijne 
welbestede dagen als in zijne « slapelooze nachten. » Ja, het 
waren vooral die ruwe geesten, doch in den grond gevoelige 
harten, die de christeîijke schrijver zich voorstelde, door lessen 
vol wijsheid, aen het ware goede en schoone te hechten, en door 
de liefde en den echt tôt hnnne maetschappeîijke plichten en 
hoogere bestemming op te leiden, om lien aldns van het aerdsche 
toc het hemelsche , van de zichtbare tôt de onzichtbare wereld 
op te voeren. 
