( 25 ) 
daerin voor Vondel niet onderdoen, en streeft den, wel kernach- 
tigen , maer al te bewerkten en overwcrkten stijl van Hooft ecnig- 
zins de loef af. Bondig en toch vloeiend is het catsiaensche proza , 
duidelijk en hevallig, verscheiden en levendig : het heeft vcel van 
de onde welluidendheid der dictscbe taie behouden, waervan het 
zelfs eenige degelijke, thans schier verloopene, vormen bezit. Ten 
bewijze van de waerde dier proza, beroepen wij ons op zijne door- 
dachte voorredenen, op zijne geleerde samenspraken over de door 
hem bezongene onderwerpen, en op de proza zijner zinne- en 
minnebeelden , die inderdaed zijne verzen tôt sieraed verstrek- 
ken Niet te min liebben zich de eigenlijk genoemde geleerdcn in 
Ylaenderen denkelijk met onzen schrijver vroeger niet bijzonder 
bezig gehouden, al kon luin zijn grieksch en latijn wel eens uit- 
gelokt hebben, tôt eenige kennismaking met den volksdiehter; 
maer zeker is het, dat Cats den volke tôt raedsman is gcworden 
en gebleven. Hij biedt de bijzonderheid aen, van bij zeer bruik- 
bare wijsheidlessen , eene zeer nitgebreide geleerdheid te bezitten : 
gods- en reehtsgeleerden , redenaers, wijsgeeren, onder welke 
laetsten meest Cicero en Montaigne voorkomen, wist hij, ten al- 
gemeenen nutte, aen te wenden. Van bijbelkennis is hij door- 
drongen. Even als Bilderdijk wel eens eene gcdachte van Horatius 
tôt eene ode uitwerkt, zoo trok de hoilandsche zede- en minne- 
dichter partij, ter uitbreiding en toepassing, van ’t eene of andere 
vers der oudheid. Zoo maekte hij een klassick vers 1 2 tôt eene va- 
derlijke wijsheidsîes te dier plaetse, waer een grijzaert de fakkel 
des levens , onder de volkeigene beeldtenis eener lantaren , aen 
zijnen zoon overreikt. 
Er is vooral een oorspronkeîijkc taelschal, dien men de wijsheid 
des volks noemt, en dien onze voorvaderen hoog waerdeerden : 
wij bedoelen de spreekwoorden ; ditallenzins eigenacrdige erfdeel 
1 Eenigzins minder doordacht komt ons de verhandeling voor van G. L. Vis- 
scher, Cats als prozaschryver aenschouwd , in de Mengelinyen van het te 
Brussel gevestigd nederlandscli letterkundig genootschap Concordia. Brus- 
sel, 1820, hl. 68-98. 
2 Den bekenden regel van Lucretius: Et, quasi cursor es , vitai lampada 
tradunt. 
