( 34 ) 
Wat verheven rang liem de belgische geestelijkheid der ze- 
ventiende eeuw toewees, is niet twijfelachtig : immers kent men 
bel woord van den mechelsclien aertsbisschop tôt Vondel, die 
hem de A Itaergeheimenissen liad toegewijd : « Ga voort, gij kunt 
nog een Cats worden. » ïn hct begin der zeventiende eeuw ont- 
moeten wij Foppens , een der geleerdste geestelijken van Braband, 
die aldus over onzen dicliter spreekt : « Cals , ofschoon geen ka- 
» tholiek, heeft zijne pen zoo wijsseîijk weten in te houden, bij 
» het schrijven over den maegdelijken staet en het buwelijk , dat 
» bij nergens kuiscîie oorcn verergerd bceft. De minder betame- 
» lijke plaetsen, die in verschillende latere drukken ingeslopen 
» zijn, werden zoo men zegt er door eene vreemde pen bijge- 
» voegdb » Eene nietige verdenking! uit dit men zegt, blijkt dat 
de schrijver de zaek door zich zelven niet onderzocht had. Be- 
slonden er werkelijk dergelijke sîeclite uitgaven , de bibliograef 
zou ze aengebaeld hebben, en zuîk een vcrergend feit zou voor 
de nederlandsche lettergescbiedenis geen raedsel zijn : er ware ze- 
ker eenig spoor overgebleven en van de vermetelheid des onbe- 
radenen uitgevers en van.de openbare verontwaerdiging. Ook zijn 
alleen ontucbtige schrijvers geîijk, onder anderen, Voltaire , in 
ik en weet niet wat gediclit 9 voor dergelijke tusschenschuivingen 
vatbaer. Die plaets, op een fransch on dit gebouwd, scbiet eene 
lichtstrael op de bepaelde goedkeuring door een paer geestelijken 
aen den volledigen dicliter gegeven, die te Gent in \ 786 is versche- 
ncn. Zij luidt aldus : « Al is ’t dat eenige verskens van den lieer 
» Jacob Cats wat vrij geschreven zijn, en zommige vaersen in 
» eenige teerdere en kuyssche ooren niet zeer wel en klinken : het 
» doelwit derzelve nogtans goed zijnde en veel dienstige zedeîes- 
» sen inboudcnde, oordeelde ik aile de werkcn van den gezegden 
» Cats , naemendlijk in deze tijden, te mogen herdrukt worden. » 
Mon ziet dat de boekkeurders van geenen men zegt houden, dat 
zij vrij zijn van hunne halve afkeuring door eenig bewijs te moe- 
ten versterken : dat sluit niet wel. 
1 Bibliotheca belgica, Brux., t. I, p. 508 : Quæ in varias editiones post- 
niodum repserunt minus decentia, alieno calamo adulterata atque intrusa 
fuisse dicuntur. 
