( 27 ) 
vlaamsehe looneelen ook fransche op te voeren. Zij speeldcn beur- 
telings in eene der beide talon; somtijds wcrden, op weinige 
dagen afstands, operatjens en blijspeeltjens in den tekst en in de 
vlaamsehe vertaling gespeeld. Lager toeh kon liet ncdcrduitsch 
tooneel niet vallen, en meer verwoestenden invloed kon de hoofd- 
stad op de zeden en letterkunde des volks niet nitoefenen. Onder 
de taalvoorstanders, alsdan te Brussel verblij vende, telde men Des 
Roches , sekretaris der nieuw gesticlite brusselsche Akademie,en 
den advokaat Verloo , die over ’t verwaarloozen der taal schreef : 
maar geen hunner schreef voor het tooneel. Alleen de akademic- 
ker Verhoeven , van Lier, stelde een vlaamsch opéra tjen op. De 
nieuwigheid van fransche staaîtjens in de kamers te speîcn , won 
veld; die kamers begonnen er officiel uit te zien, en er was in ’t 
gantsche land geen enkel dramatisch vernuft bekwaam om die 
nieuwe fransche furie te stuiten. De rhetorijken, die eens onder 
’t burgondische huis door hunne fransche woorden het neder- 
duitsch leelyk verbasterd hadden, moesten nu nog inedehelpen 
om ’t fransche tooneel in Beîgië voort te plantenî 
De brugsche tooncelbestuurder Neyts wilde beproeven of zijn 
vlaamsehe troep in de moedertaal niet de fransche akteurs kon 
nabootsen : hij besloot Sedaine en Farcir t op zijne niet zeer ne- 
derduitsche manier te naturaliseren. Antwerpen, Gent juichten 
hem toe; zelfs gelukte hij op den grooten schouwburg te Am- 
terdam : men verstond er zijn siecht vlaamsch nog minder dan 
in de andere steden, maar het werd min of meer goed gezongen. 
Ongelukkiglyk werd dat prachtig gebouw de prooi der vlammen. 
Neyts keerde weldra naar Brabant terug; maar hij bezat het ino- 
nopooî van het klein vlaamsch opéra niet meer. Overal waren er 
nieuwe maatschappijen van jonge burgertooneclisten opgerezen, 
die dat verleidend vak beoefenden. ïe eener tijde begonnen de 
rederijkers, zelfs degenen uit de dorpen , zich naar de fransche 
treur- en blijspelen te verplooien. Te redit : op meer dan één 
tooneel vielen de ouderwetsche moraîisatiën en kluiten niet meer 
in den smaak, en ’t ontbrak aan ervaren tooneelschrijvers. Cam~ 
maert van Brussel, die nog den moed had van tijd lot tijd zijne 
tooneelstof uit den bijbel te halen , Ieverde nog alleen dcrgelijke 
