( 50 ) 
§ 2. — Tcud. 
Taal. — Bastertwoorden. 
Wij acliten het noodig, uithoofde van liet bijzondcr belang der 
zaak, hier in eenige voorafgaande bemerkingen te treden, ten 
einde den lezer op het ecbte standpunt te stellen, van waar hij, 
bij de rederijkers, de taal en den daarmede in verband staanden 
versbouw beeft te beoordeelen. 
Er beeft een dubbel verloop in de taal plaats gegrepen : liet 
eerste bracht de bastertwoorden voort; liet tweede betreft het 
verloop aangaande de vormen der taal, en wel hoofdzakelijk in 
hare declinabiliteit en conjugabiliteit, de naamvallen door de voor- 
zetsels beheerscht, enz. 
Aan de bastertwoorden hebben zicli de rederijkers inderdaad 
bezondigd, en wij hebben daarover afzonderlijk te spreken. 
Wat de taalvormen betreft, is de zaak anders gelegen. Inder- 
daad de miskenning diens voornamen rijkdoms is slechts aenge- 
vangen, toen de rederijkers onder Alva den genadeslag ontfingen, 
en werd vooral in de zeventiende eeuw doorgezet; doch wij moe- 
ten wat liooger opklimmen. 
Tôt omirent het midden der vijftiende eemv, bad de dietscbe 
taal hare zuiverlieid behouden; doch boe zeer ook, sedert dien 
vooral, van hare zuiverheid vervallen, bleef zij , ook twee eeuwen 
Iater, nog vele harer eigenaardige vormen bewaren. Ten be- 
wijze daarvan zij het genoeg zoo wel den Moerentorfschen bijbel 
als den Statenbijbel te noemcn , beide taal-gedenkteekcns uit het 
îaatste der zesticndc eeuw of uit het begin der zeventiende ( 1599 
en 1618). 
Als men nu den gang onzer letterkunde, ten opzichte van haar 
werk- of voertuig, de taie, nagaat; als men van eeuw tôt eeuw 
de meer en meer toenemende beschaving in aclit neemt , geboren 
uit die letterkunde : dan tocli moet men gereedelijk erkennen , dat 
er ten opzichte der taal in de wetenschappen, kunsten en letteren 
destijds geen eigenlijke stilstand, en nog minder achtcruitgang 
