( 62 ) 
was het op den satyrischen toon gestemd. Geen wonder dat het 
refercin zoo bijzonder in den smaak der rederijkers viel, recht 
geschikt ter verseheidcne behandeling. De rijkdom der rijmen, 
daar vecltijds in gebruikt, en de slotregel die den toon aan ’t gant- 
sche gedicbt verstrekte, gaven daar aanleiding toe. Die rcferein- 
vorm stond dan ook zeer boog bij ben, en werd lang boven elk 
andercn geliefkoosd. Reedsin de vijftiende ecuw stelden de kamers 
maandeiijks onder hareleden een referein terbeantwoordingvoor, 
en toen, in den beginne der Volgende eenw, het referein de uit- 
drukking des tijds werd, won het gedurig vcld. 
In bet referein dat, met het tooneel, de volledigste uitdrukking 
was van den geest die de kameristen bezicide, vereenigt zieh een 
driedubbele invlocd. Scboon nu de kunstinvloed dicr dichtsoort 
zieh yeelal met den zedelijk-godsdienstigen en historico-politieken 
derzelve versmelt, zullen wij hier zoo veeî mogelijk dit dichtvak 
bloot uit een letterkundig standpunt beschouwen. 
De kunstverdiensten dier stukkcn, als politieke satyren be- 
schouwd, zijn dikwijls groot : immers mag men uit het oog niet 
verliezen dat, toen het referein bioeide, de nederduitsehe stijl nog 
niet gevormd was. ’t Was er nog verre van daar, dat, als gedu- 
rende de zeventiende ceuw in Holland, voorname persoonen, ja 
staatslieden, de taal boog vereerden, beoefenden en verhievem 
De dichtkunst was nog te zeer in onafgebrokene aanraking met 
de gemeente, om zieh boven dier taal en begrippen te kunnen of 
te mogen verheffen, wiîde zij zieh niet blootstellen aan het gevaar 
van haar doehvit niet te bereiken. Groote denkbeelden met een- 
voudige woorden omkleeden (als Tollens of Ledeganck), of het 
verhevene uitstorten en het hekelende uitschieten ( als Vondel en 
bijwijlen Th. van Rijswijck), was eene kunst, die aan Noord- en 
Zuid-Nederland nog onbekend bleef. Maar even als onze middel- 
eeuwsche poëzij van letterkundigen, om hare naïeveteit en dikwijls 
hartroerende eenvoudigheid, wordt hooggeschat, zoo behoudtdeze 
koddige bijtende rijmschrijverij hare waarde. Wij aarzelen niet 
sommige dier hekeldichtjens, tôt welk der beide kampen dan ook 
behoorende, als meesterstukjens van vinding, luim en satyriekc 
diebting te aanschouwen. Wie Homerus ten voile wil genieten , zij 
