( 08 ) 
rollen, cl. i. zoodanige rollen, voorzien van bijbeltex tcn of ophel- 
derende woorden. 
Die zelfde werden mede aan de Figuren of stomme persona- 
gien gegeven , zoo wel bij de processien, als bij de mysteriespelen. 
Ilet was ook ter vollcdiging van de leering des priesters, vooral 
des predikers, dat de muurscliilderingen der kerken in zwang 
kwamen. Het beeld ondersteunde het woord, en prentte hetzelve, 
bij iniddel der zinnen, te dieper der ziel in. Zoo dat men mag 
zeggen dat de geschilderde kerkmuren tôt gebedenboek des volks 
dienden, even als de ivoiren basreliefkens bij de jonkvrouwen 
daar ook toe verstrekten. 
De mysteriespelen nu waren niet anders dan die muurschilde- 
ringen in handel en wandel gebracht : zij strekten om ze nog die- 
per dan die tafereelen zelve in de zielc te stempelen. En in dieu zin 
mag men zeggen dat de mysteriespelen cen deel der godsdienstige 
oefening uitmaakten, en lang aan ’t volk tôt breederc afscliildering 
verstrekten. 
Eens dat de drukpers uitgevonden was en de geleerdheid ook 
in de burgerldassen begon door te schemeren , werden beelden 
en muurschilderingen, even als figuren en mysteriën, minder 
noodzakclijk, minder onmiddelijk nultig. Ook liierop cleed de 
Hervorming bare werking of invloecl gevoeîcn, sclioon Luther 
tegende beelden ijverde, en geenzins tegen de mystieke clramata, 
die er een gevolg of aanbangscl van waren. De beelden werden 
door den stormhamer gebroken; de kerkmuurschilderingen werden 
door de katholieken zelven overkalkt of verdonkerd. Ilot woord 
had eerst het beeld te zijner liulpe ingeroepen; de doode letter 
had nu het levende woord verspreid : de letter dooclde het beeld. 
De kamerist, vooral bij het vertoonen der spelen van zinne, 
miste de tafereelen, die den tempel versierclen, toen de gezellen 
der const of leden der broedersebappen daar nog de geestelijkcn 
hielpen de mysteriën uitvoeren. Hierin trachtte bij te voorzien 
door bet vertoogen van schilderijen, figuren genoemd, of van 
figuurlijkc personagiën, waarvan wij cen woord zullen zeggen, 
11a over de spelen van zinne gesproken te bebben. 
