ecuw naar Amsterdam overging, vergt mcde ouzo aandacht. Hij 
verwijderde zicli geheel en al van de inkleeding des treurspels, 
die de nu klassiek geworden Vondel aanhing. Van Nieuwelandts 
treurspelen, binnen Amsterdam geschreven, zijn romantiek be- 
bandeld, d. i. in dien vrijeren vorm, die wel de allenzins onmis- 
bare eenheid van belang eerbiedigt, maar zich weinig aan de 
eenheid van plaats en tijd gelegen laat, en deze opoffert aan het 
vermaak dat de aanschouwer geniet in de meerdere verschei- 
denheid , uit dien vrijeren vorm geboren. Deze aanmerking geldt 
vooral zijne Sophonisba en de Verwoesting van Jérusalem, ten 
jare zijns overlijdens in \ 655 vcrschenen , na dat Vondel reeds 
eene lange reeks van mcesterstukken bad geschreven, waarin het 
treurspel Joseph van den zelfden jare dagteekent, en de Pala- 
medes reeds tien jaar vroeger was verschenen. 
De oud-vlaamsche rederijker volgde Hooft op het spoor, om 
door spookende geesten schrik te verwekken. Immers bad de 
hollandsche dichter, in zijnen Geeraart van Velzen van 1513, 
reeds dit middel aangewend, dat nog lang daarna in den Lyde- 
rick de Buck van Droomers, en in de Genoveva van Brabant van 
Wouthers, weêrgevonden wordt. Van Nieuwelandt doet, in den 
David , de expositie door eenen boozen geest, en in den Nero , 
door den geest van Claudius voordragen; iets waar Vondel, in 
zijnen Noach, den geest der duisternissen Apollion mede belast, 
terwijl hij, in den Palamedes , het tweede bedrijf aanvangt met 
eene spookversehijning, uit den afgrond opgedaagd, namelijk van 
Setyphus en Megera, die in een gesprek komen weinig betrekking 
bebbende met de hoofdzaak, en datalsonvoorbereid en ondoelma- 
tig slechts belachelijk is. De rederijker lmd echter eene vrij minder 
alledaagsche gedacbte in zijne Sophonisba, waarin hij hcerlijk 
partij wist te trekken van de zinnekens, die hij in zijne vijf vroe- 
gere treurspelen niet bad gebruikt. Op het oogenblik, namelijk, 
dat die rampzalige vorstin den giflbeker opneemt, verschijnen 
voor haar, als zoo vele dansende spooken met fakkeîs in de band , 
Vrees, Wanhoop, Droefheid, Gevangenis , Ellende , Ongestadig- 
heid en Berouw. Nooit, zeker, zijn die metaphorische wezens 
fantastiseber ten looneele gebracbt. En hij dien gelukkigen kunst- 
