( 86 ) 
spcelden de kluclit achter ’t mysteriespel , gclijk men vroeger de 
Sotternic achter ! t Abeîspel had opgevoerd. 
Men denkt dat de bekende Àhele spelen en Sotterniën tôt het 
midden der veertiende eeuw behooren, en beweert dat zij vroe- 
ger in Nederland dan bij de Duitschers, Engelscben en Franschen 
zijn opgekomen : er zouden dus reeds al of niet zwervende too- 
neelisten bij ons bestaan bebben , welke die stukken gezamenlijk 
hebben uitgevoerd. 
Die Ahele spelen , wier oorsprong onbekend is, en waaronder 
de Esmoreit uitblinkt, Jcunnen navolgingen of omwerkingen zijn, 
even als onze Reinaert de Vos : ten minste kan dit het geval zijn 
met b et ahele spel van den W inter en den Somer , dat ook in ’t 
oude fransch bestaat; maar zoo iets laat zich niet bedenken van 
de sotternien of kluchten. Trouwens deze samensteîbngen zijn 
blijkbaar oorspronkelijk van opvatting en behandeling : zij zijn 
voor ons volk gesebreven en grijpen diep in het lagere volks- 
îeven. Als dusdanig bieden zij voor de studie der geschiedenis 
van de volkszeden , en ja voor de kunsttheorie veel belangs aan, 
terwijl zij onder beide opzichten met de kunstbegrippen overeen- 
stemmen, waar de Brederooscbe school zich naar regelde. 
Dit de enkeîe aanstipping dat de kluchten het lagere leven der 
ruwere middeleeuwscbe tijden afsebilderen , gevoelt men wat de 
vaste zedeleer aller tijden en de degelijke kiescheid onzes tijds er 
berispelijks in moeten vinden. 
De bollandscbe kritieken onzes tijds zijn het eens over het 
belang dat, als kunstwerk beschouwd, niet alleen de gemelde 
ahele spelen , maar ook de daarmede uitgevoerde sotterniën aan- 
bieden. Deze Iaatste bebben de meeste overeenkomst met ver- 
sebeidene rhetorikale kluchten. Geen wonder : zij gaan van een 
en zelfde grondbeginsel uit, namelijk het schiîderen naar de na- 
tour. Ook zijn ze met een zelfde doelwit opgesteîd, namelijk om 
aan ’t volk te bebagen; Avant van het volk uitgegaan en voor ’t 
volk optredend , beoefenden de rederijkers met voorliefde het 
vak der kluclit. 
îlet zal Avel niet in ’t breede moeten beAvezen worden Aval 
soort van belang die kamerkhjchten even als die sotterniën aan- 
