( 90 ) 
» dan ook, icts anders dan smaak- en zedebederf kan te wege 
» brengen. » Inderdaad, wat kan het opvoeren van helden en 
heldinnen, tôt het Jan Hagel behoorende, anders te wege bren- 
gen dan het repertoir eener natie bederven? In onze dagen dient 
liet blijspel een keorig tafereel des menschen en der maatschappij 
op te liangen. Ilet tooneel hecft, sedert die sotternien en malle 
kluchten, meer dan eenen kunststap gedaen, hetzij in de hande- 
ling des stuks te ontwikkelen , hetzij in den knoop te leggen en te 
ontbinden; maer dat belet niet dat men de onde meesters onzer 
« eerste vaderlandsche blijspelen » moet bestudeeren, om van 
ben de knnst te îeeren natuurlijk te dialogeeren et naar ’t leven 
te schilderen, al zij dan ook de handeling, de knoop des stuks 
veeltijds bij ben verwaarloosd. 
§ 2. — De Comedie of het burgerlijke draina. 
Toen, in liet begin der zeventiende eeuw, de gelegenheids- 
klucbt in België bad afgedaan, en in Holland bevig werd tegen- 
gewerkt, toen de rust, na zoo lange worsteling en zoo veel ellende, 
naar niemve tooneelvermaken deed wenschen, bestonden er drij 
voorname elementen voor den vaderlandschen scbouwburg : bet 
romantieke , een naklank der Abele spelen, maar gewijzigd door 
de kennis die men bekomen bad van den engelschen, vooral van 
den fransehen scbouwburg; het alegorische élément, dat bij voort- 
during de Zinnekens gebruikte, bet zij die al of niet met wer- 
kelijke personagiën vereenigd waren; en eindelijk bet klassieke, 
dat de oudheid naar de oogen keek, en derzelver drie eenheden 
voorstond l . Die twee eerste grondstoffen , vooral het eerste, 
waren werkelijk in de Abele spelen aanwezig, bîijkens de Esmo- 
reit , in ’t spel van den W inter en den Sorner ; bet tweede en 
derde vereenigt zicli in den Geeraert van Velzen. 
En nu werd de vrage , wclke dier drie elementen in de comé- 
die zou hecrschen, als men dit woord in den zin van burgerdrama 
1 Zie Snellaert, Het Vlaamsch qedurende de zeventiende eeuw , bl. 85. 
