( 101 ) 
koning Hendrik VIII geschreven, toen hij nog katholiek was, dus 
voôr 1551. 
Dit vlaamsch stuk werd in ’t latijn vertaald door Petrus 
Diesthemius (1556), en beleefde verscheidene drukken in eene 
niet zuiver dietsche of inlandsche taal. Met is een vraagstuk ge- 
bleven welke die Pieter van Dicst is. Men weet dat in dien tijd 
de geleerden dikwijls naar den naam hunner geboorteplaats ge- 
noemd werden. Volgens Van Straelen, in zijne Chronyke der Vio- 
lieren van Antwerpen, bl. 23, « meenden de regeerders dat bct 
» spel van den wellustigen mensche gemaekt was door M. Jan Van 
» den Berglie, alias van Diest, facteur der kamer. » De eenige 
moeielijkheid die deze onze ontdekking oplevert, is de naam van 
Jan , door den vcrtaler als Pieter opgegeven : want de titel van 
den wellustigen mensch past volmaakt op bet spel. Wij zouden te 
meer geneigd zijn om den naam van Pieter als een misslag aan te 
zien , dat die Jan Van den Berglie nog in 1 G24 onder de voorname 
rcderijkcrs werd geteld; want in den epistel van den drukker 
Jan Van Waesberge, in Kasteleyns konst van Bhetoriken (Rotter- 
dam 1616), staan als dusdanigen opgegeven : Jan Van den Baie , 
Jan Van den Berglie, Andries Van der Meulen, Cornelis Van 
Gistele , Cornélius Manilius en Marcus Van Vaernewyck. Editer 
was er tôt beden geen enkel stuk van Jan Van den Berghe ge- 
kend. 
Indien wij ons tôt bet tijdstip mogen voeren waarop dit mijs- 
teriespel verscheen, zullcn wij niet aarzelen bevestigend te ant- 
woorden op de vraag, of hetzelve de buitcngewoone eer er aan 
bewezen, inderdaad verdiende. Buiten het leste bedrijf, dat in ’t 
langwijlige vervloeit, is het stuk niet te lang, de moralisa tien 
daargelaten. De gang des geheelen werks is kunstmatig; de ont- 
wikkcling en de knoop er van zijn belangwekkend , dermate dat, 
over ’t algemeen, de nieuwsgierigheid des aanschouwers niet 
kwijnt. De phantazij des dicliters, des kunstscbeppers doorzweeft 
met levendigen gecst dit draina , dat men als hoogst zedelijk mag 
aanschouwen. Ongetwijfeld lieeft deszelfs vreeselijke aanscbouwe- 
lijkheid (b. v. in de personagie des doots) eenen diepen indruk 
op de gemeente der geloovigen gemaakt. Wij twijfelen of dcstijds 
