( no ) 
kort en bondig, tegen het bijna bestendige gebrnik der rederij- 
kers, die zich, even als Cals, ten behoeve des volks uitdijgden. 
Bij de oudere ontwikkeling des spels wordt de factor sopperig; 
doch, al doet dit kunstgebrek dikwijls afbreuk aan zijne verdien- 
stcn , de zinnelijke voordracht van dit mysterie is op vele plaatscn 
uitmuntend : zoodat hetzelve , in de eerste helft der zestiende 
eeuw, het zinnespel met persoonen vermengeld, op eene allenzins 
waardige wijze ontsluit. 
Tastbaar is het diepe verval der kunst in den rethorikalen 
kunstwetgever Casteleyn. Deze richt zich slaefseh naar de fran- 
sche kunstgrepen. Zijne smakelooze liefde voor de klassieke my- 
thologie doet bij hem, in zijnen Pyramus en Thisbe, aîlegezond 
verstand zwijgen, en hem, schoon priester, tôt eene yerergerende 
gelijkenis tusschen zijne personagien en den Christus overgaan. 
Bij Edward de B eue, Marcus Van V aernewijck en Moerman 
is bloot stilstand te bespeuren. Lucas d’Heere biedt niets merk- 
waardigaan, ten zij dat hij de eerste is aller Nederlanders, die de 
getelde syllabenmaat op den franschen trant heeft gebruikt. 
Wat de dichter van den Homulus voor het ernstige zinnespel 
was, is Houwaert voor ’t luimige zinnespel. Eene grondige kennis 
der volkstaal, een gcmakkelijke stijl, die wel eens van kwinksla- 
gen overvloeit, zetten hem dikwijls eene eenzijdige aardigheid 
bij welke, ’t is waar, een goed deel zijner tooneelgebreken, maar 
voor ons vernist. Wat zijne huwelijksîessen betreft, de waarde er 
van is door ’t mythoîogism zecr verdonkerd, terwijl de wansma- 
kelijke geleerdheid welke er in heerscht die voor ons goeddeeîs 
ongenietbaar maakt. 
Zijn stand en zijne bemoeijingen met de rederijkers zetteden 
hem invloed bij. 
§ 2. — Hollandsche Rederijkers. 
\. Jcmsz Laurensz, factor der Wijngaardranken te Haarlcm, 
stelde reeds voor het jaar 1564, de bittere geuzenkluchten op, 
waarover Kops handelt, bl. 271-276, en Visscher , Gesch . der 
Nederl. Letl. Dl. II, bl. 101, 102. 
