( 135 ) 
geestelijken den volke len toon te stellcn, en de onredelijkheid 
der vervolging in zakcn van godsdienst. Nict alleen hct volk be- 
gunstigde die tooneelen; ook de grooten werkten ze in de liand. 
Zij zagen niet ongaarne dat de aanhang des kardinaals Granvellc 
door zulke middelen gcknakt werd 1 2 . 
Holland had de overhand op Spanje : Leyden was won de rd a - 
dig gered. Nu werd de kunst van rhetoriken, ten jare 1574 en dus 
vier jaren na de ontzetting dier stad, tôt het sclioonste vader- 
landsch doel aangewend. Het verloslc Leyden riep al de rederij- 
kers op, wien nog een druppel nederlandsch bloed in de aderen 
vloeide, om dankgedicbten over die ontzetting te vervaardigen ; 
de groote herinneringen der belegering werden insgelijks ten 
tooneele gevoerd. Zoo werkte de vrijheid de dichtkunst, en deze 
de vrijheid in de band. 
Op die wijze breidde zieh de invloed der Hollandsche kame- 
risten, met bonne macht, meer en meer oit. Dit was het geval 
met het Bloemken J esse te Middelburg : reeds in 1567, had zij 
zich met stads vier schutgilden (den voet- en den handboog, de 
Kolveniers en de Busse) ter bescherming der vorstcn verecnigd, 
en deze van eene vcrwoesting der Malcontenten bevrijd. Na de 
afzwcring van Philips, ging Middelburg tôt de staatsgezinden 
over, en werd door den prins van Oranje bestierd, die zoo wij 
zagen, reeds in 1561 de Àntwerpsche rederijkers, bij een te 
nemen besluit, over de buitenpredikatiën niet vergat. De nieuwe 
regeering van Middelburg daagde dadelijk de verschillende schut- 
terijen, benevens de gemelde rhetorijk, om elk op liare kamers 
te vergaderen, en van daar hare gevolmachtigden te zcnden, be- 
last om, benevens het magistraat, wegen des prinsen eisch, ten 
opzichte der gemeene redemptie over een te komen. 
Zoo iets gebeurde reeds in 1575. De koningin van Engeland 
had voorstellen ter onderhandeling gedaen , waerop geantwoord 
moest worden. In deze gelegenheid teekenden in Zeeland, wegcns 
Middelburg de burgemeester, schepenen en raden, alsmede de 
1 Vaderlandsche geschiedenis , VI, bladz. 70. 
2 Ilooft, Nederlandsch? historié . 1 B. bladz. ô6. 
